وقف چیست + انواع وقف و ثواب آن

وقف

وقف

وقف یکی از سنت‌های حسنه اسلامی است که درباره ثواب و فضیلت آن نیز به طور مکرر در منابع فقهی یاد شده است.

اگر می خواهید با وقف و انواع و قوانین آن بیشتر آشنا شوید این مقاله آسمونی را تا پایان مطالعه نمایید چرا که به معرفی کامل وقف می پردازیم.

وقف چیست + انواع وقف و ثواب آن

وقف سنتی کهن و ایرانی است که مردم ایران پس از ورود اسلام به این کشور با آن آشنا شدند.

در زبان پهلوی واژه‌های اَشوداد، اَهُلوُداد و روانیگان کم و بیش چنین کاربردی دارند.

وَقف به معنای هدیهٔ ابدی برای خدمت عمومی یا نگه داشتن اصل چیزی و جاری بودن منفعت آن در جهت خیر و نیکی و رضای خداست.

به تعریف دقیق (ماده ۵۵ قانون مدنی) وَقف عبارت است از این‌که «عین مال حبس و منافع آن تسبیل شود.».

جمع این واژه اوقاف است و به مال و زمین وقف شده، موقوفه گفته می‌شود.

وَقف از جمله عقود معینی است که در فقه اهل سنت و امامیه از اعتبار خاصی برخوردار است.

 قرآن و احادیث

در قرآن کریم کلمهٔ وقف نیامده است، ولی عناوینی همچون صدقه، خیر، برّ، انفاق، احسان در قرآن آمده است،

و هر یک از این عناوین بر وقف صدق می‌کند، زیرا هم صدقه است و هم برّ و نیکی است ولی در عین حال عنوانی خاص برای وقف است،

یعنی بین وقف و بین این عناوین عام و خاص مطلق است و عنوانی خاص


ادامه مطلب


[ پنج شنبه 3 اسفند 1396  ] [ 8:00 PM ] [ مهدی زارع ]
[ نظرات(0) ]

فریادرسانان لحظات وحشت در آخرت

 

صدقه,صدقه دادن,ثواب صدقه دادن,دادن صدقه,تأثیر صدقه

شست و شویش داده‌اند ... کفن بر او پیچیده‌اند ... قبر آماده است ... به آرامی درونش می‌گذارند ... سنگ‌ها چیده می‌شوند ... تاریکی همه جا را فرا می‌گیرد ... تنها شد ... تنهای تنها ... ترس تمام وجودش را فراگرفته است ... فرشتگان عذاب می‌آیند ... گزرهایشان را بلند می‌کنند ... فریاد می‌زند ... اما ... هیچ کس صدایش را نمی‌شنود.

پدر ... مادر ... همسرم ... دخترم ... پسرم ... رفقیم ... همه می‌روند و او را در ظلمت قبر با فرشتگانی که برای عذابش آمده‌اند تنها می‌گذارند ... سۆال می‌کنند ... خدایت کیست؟ پیامبرت که بود؟ امامت را نام ببر؟ ... زبان در کامش خشکیده است. نمی‌تواند حرفی بزند ... به ناگاه نوری پیدا می‌شود ... ندایی برمی‌خیزد ... نزنید ... رهایش کنید ... من با او هستم ... نگاهش می‌کند ... این کالبد نورانی با این چهره آرامش‌بخش از آن کیست؟! چه کسی در این وانفسای قبر به دادم رسیده است؟! نزدیک می‌آید ... از او می‌پرسد تو کیستی؟ ... لبخندی می‌زند و می‌گوید: من موقوفات و صدقات جاریه تو هستم. آرام باش. از این پس در پناه الطاف ربت خواهی بود.
 
تأثیر وقف در زندگانی اخروی
یکی از تمهیداتی که نبی مکرم اسلام (صلی الله علیه و آله) و ائمه (علیهم السلام) برای حفظ و بقای جامعه اسلامی اندیشیده‌اند مسئله وقف است.

وقف پشتوانه خدامات گوناگونی است که فرد و جامعه بدان نیاز دارند. متدینان برای جلب رضای خدا در زمان حیات خویش بخشی از اموال خود


ادامه مطلب


[ یک شنبه 8 مرداد 1396  ] [ 8:00 AM ] [ مهدی زارع ]
[ نظرات(0) ]

کتاب چشمه جاری

دانلود کتاب "چشمه جاری" نسخه pdf  وقف راسخون بلاگ www.rasekhoonblog.com rasekhoon blog

کتاب چشمه جاری

نویسنده:

زبان:

این کتاب در سال 1392 با محوریت وقف توسط مرکز فرهنگی پژوهشی اوقاف تولید شد.
از بخش های متنوع این کتاب می توان  به اهمیت و جایگاه وقف در اسلام، گستره وقف، آثار و کارکردهای وقف و ... اشاره نمود.

 





[ یک شنبه 14 آذر 1395  ] [ 2:03 AM ] [ مهدی زارع ]
[ نظرات(0) ]

وقف، احسان ماندگار

Image result for ‫وقف‬‎ راسخون بلاگ www.rasekhoonblog.com rasekhoon blog   وقف، احسان ماندگار

1. تعریف وقف:

  • «وقف» عبارت است از: «حبس كردن عينِ ملك و رهاكردن منفعت آن - كه بايد در مورد نظر واقف مصرف شود-».[۱]

2. اهميت وقف:

يكى از بارزترين مصداق هاى تزكيه، صدقه است و كاملترين مصداق صدقه، وقف است كه به واسطه آن، اصل مال انسان ثابت مى ماند و فرع (:منافع) آن نيز با دوام و ثباتِ آن اصل، جريان خواهد داشت و هيچ صدقه اى چون «وقف» چنين مزيتى جاودانه ندارد؛ چنان كه امام صادق (ع) مى فرمايد:

  • بهترين چيزى كه انسان پس از خود بر جاى مى گذارد، سه چيز است: فرزند نيكوكارى كه برايش آمرزش طلبد؛ روشى نيك كه مردم از آن پيروى كنند و صدقه اى كه پس از او جارى باشد.[۲]

اطلاق صدقه بر وقف و نظاير آن، براى اين است كه امور مزبور نشانه صداقت ايمان واقف است. فضيلت وقف چون ديگر صدقات، در اين است كه خداوند شخصاً آن را مى پذيرد؛ چنان كه فرموده است:

  • «الَمْ يَعْلَمُوا انَّ اللَّهَ هُوَ يَقْبَلُ التَّوْبَةَ عَنْ عِبادِهِ وَ يَأْخُذُ الصَّدَقاتِ»؛[۳] آيا نمى دانستند كه خداوند است كه توبه را از بندگانش مى پذيرد و صدقات را مى گيرد؟!».[۴]

3. اركان وقف:

الف) واقف: وقف كننده، به هنگام وقف بايد از شرايط عمومى معاملات - كه عبارتند از بلوغ، عقل، اختيار و حق تصرف در مال - برخوردار باشد.[۵]

ب) موقوفه: چيزى كه وقف مى شود، بايد ملك وقف كننده و داراى منافع حلال باشد و با استفاده از منافع آن، اصل ملك باقى بماند. همچنين، بايد

 


ادامه مطلب


[ یک شنبه 14 آذر 1395  ] [ 2:01 AM ] [ مهدی زارع ]
[ نظرات(0) ]

چشمه همیشه جاری

 ‫وقف‬‎ راسخون بلاگ www.rasekhoonblog.com rasekhoon blog   وقف، احسان ماندگار

مقاله وارده در خصوص تبلیغ و ترویج سنت حسنه وقف (چشمه همیشه جاری)

تنظیم کننده:

 

رضا مطیع دولت

سرپرست اوقاف و امور خیریه شهرستان کوهبنان

مفهوم و تعاریف وقف:

 

در فرهنگ فارسی وقف و اوقاف تعاریف زیادی شده است که مشابهت های زیادی با هم دارند.

در فرهنگ معین: وقف به معنای ایستادن، درنگ کردن

در فرهنگ عمید: چیزی می داند که از ثروت خود جدا کند تا در کارهای عام المنفعه از آن استفاده کنند.

وقف در اصطلاح فقهی: نگه داشتن و حبس کردن عین ملکی است که واقف از مالکیت خود خارج و منفعت آن در راه خدا هدیه می کند.

وقف در لغت نامه دهخدا به معنی ایستادن و پایندگی و اصطلاحا حبس کردن عین ملک یا مالی است که منافع آن در امور عام المنفعه مصرف شود که قاموس قرآن از آن به حبس العین و تسبیل المنفعه تعبیر کرده است.

ماده (55) قانون مدنی وقف عبارت است از اینکه عین مال حبس و منافع آن تسبیل شود. جمع این واژه اوقاف و به مال یا زمین وقف شده موقوفه می گویند.

در ایران باستان زرتشتیان دو واژه پهلوی هوداگ- هودَهَک به معنی دهش نیک را وقف ترجمه کرده اند.

در یک تعریف کلی و همه جانبه در خصوص وقف باید گفت وقف عقدی است که به موجب آن مالک عین مال منقول و غیر منقول خود را از نقل و


ادامه مطلب


[ یک شنبه 14 آذر 1395  ] [ 1:56 AM ] [ مهدی زارع ]
[ نظرات(0) ]

وقف و جامعه انسانی در گذر زمان

موضوع مقاله : وقف و املاک وقفی در ایران و آسیای میانه از عصر تیموریان تا دوره معاصر
با محوریت وقف و جامعه انسانی در گذر زمان

منصور یوسفی جولندان
دانشگاه پیام نور مرکز تالش

باسمه تعالی
 

چکیده
آنچه که در ادوار مختلف تاریخی از عوامل مهم بقا و جاودانگی اماکن مقدس اسلامی در بین مسلمانان گردیده بی شک سنت حسنه وقف و وجود املاک وقفی است که حکایت از پویایی و زنده ماندن فرهنگ دینی و حیات معنوی در بین اقوام و ملل مسلمان در جای جای نقاط کره خاکی دارد. سنت وقف بدلیل نقش حیاتی خود پس از ظهور اسلام در تمامی دوره ها وجود داشته و علیرغم فراز و نشیب های آن که اغلب از نگرش حکومتها تأسی می پذیرفت، در هیچ زمانی به بوته فراموشی سپرده نشده است و بی تفاوت نسبت به این اعتقاد و باور مردم مشاهده نمی گردد تا همواره امید به کسب اجرا اخروی و معنوی آن در جامعه انسانی موج زند. در ایران و آسیای میانه وقف در گذر زمان کارکردهای مختلفی داشته که از مهم ترین آن می توان به کارکرد اقتصادی وقف و موقوفات اشاره نمود. این مقاله بر آن است تا ضمن بررسی تاریخی موضوع وقف و املاک وقفی در ایران و آسیای میانه به وجوه افتراق و همچنین تشابهات موجود این سنت حسنه در جامعه آماری بپردازد.
کلید واژه ها : وقف، سنت حسنه ، اماکن مقدس، جامعه انسانی، فرهنگ دینی، موقوفات، بقاع متبرک

مقدمه
در کنار زیارت ، دادن نذورات و وقف کردن به اماکن مقدس از کهن ترین و دیرپاترین رفتارهای بشری در بین ادیان و آیین های مذهبی مختلف بشمار می رفت تا درآمد حاصله با توجه به نیات واقف صرف امور شود. اما این سنت پسندیده و رایج در بین مسلمانان از ویژگیهای منحصر به فردی برخوردار است بطوریکه حاکمان بلاد اسلامی در بسط و گسترش فرهنگ دینی و تقویت روحیه انسجام و وحدت بین مسلمین آن را از اهم امور تلقی می کنند.
وقف در لغت به معنی ایستادن ،‌اندکی درنگ کردن در بین کلام و دوباره شروع کردن آمده است ولی در این مبحث معنای دوم آن مدنظر قرار دارد که به معنی حبس عین ملک یا مالی و


ادامه مطلب


[ یک شنبه 14 آذر 1395  ] [ 1:45 AM ] [ مهدی زارع ]
[ نظرات(0) ]

وقف در احاديث

 

نویسنده: محمد علی سالکی

شرع مقدس اسلام و وقف؛ شرع اسلام سنت وقف را پذیرفته و برای تشویق مردم به آن روایات و حدیث‏های متعددی داریم و ثواب‏های فراوانی برای کسانی که به انجام آن همت بگمارند وعده داده شده است. البته در اکثر قریب به اتفاق این احادیث لفظ وقف به کار برده نشده است.

 

یکی از آن احادیث حدیث «صدقه‏ی جاریه» است که در جواهر[1]می­فرماید: در مسالک است و از تذکره نیز حکایت شده و در مهذب‏البارع و تنقیح هم آمده که علماء فرموده‏اند: مراد از صدقه جاریه همان وقف است.

 

وقف در قرآن

در قرآن کریم کلمه‏ی وقف نیامده است، ولی عناوینی مترادف همچون صدقه، خیر، بر، انفاق، احسان در مواردی از قرآن آمده است، و هر یک از این عناوین بر وقف صدق می­کند، زیرا وقف، هم صدقه است و هم بر است ولی در عین حال عنوانی خاص برای وقف است، یعنی بین وقف و


ادامه مطلب


[ یک شنبه 14 آذر 1395  ] [ 1:34 AM ] [ مهدی زارع ]
[ نظرات(0) ]

شهر تهران از منظر اوقاف

راسخون بلاگ www.rasekhoonblog.com rasekhoon blog ‫وقف‬‎

درک کالبد شهري و نظام شهرسازي تهران جز با توجه به روند تحول و بستر تاريخي، مذهبي، سياسي، اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي آن، در دوران تعادل قدرت با اروپايي که دگرگونيهاي سريعي را به خود مي‏ديد، ميسر نيست. هر چند تاکنون پايتخت ايران با ديدگاههاي مختلف به وسيله ‏ي محققين ايراني و خارجي برررسي و مطالعه شده و تلاشهاي بسياري در موضوع »تهران‏شناسي« صورت گرفته است، ولي يکي از جنبه‏هاي بسيار مهم براي درک بهتر توسعه ‏ي اين شهر، جايگاه و نقش وقف در نظام شهري تهران است که متأسفانه آن‏گونه که بايد مورد توجه قرار نگرفته است.

 آنچه ما را بر آن داشت تا شماره‏اي از مجله را به تهران اختصاص دهيم، نيم‏نگاهي است به اين شهر از منظر اوقاف به منظور گشودن روزنه‏اي براي روشن نمودن جنبه‏هاي مختلف تحولات اين شهر به طور خاص و تحولات شهر اسلامي به طور عام در رابطه با نظام کهن وقف و تأثيرات به سزاي آن در اين زمينه، بي‏ترديد وقف در دوره‏ي قاجاريه که دوران تشکيل هسته‏ي اوليه‏ي تهران کنوني به شمار مي‏آيد نقشي اساسي و غير قابل انکار داشته است. در نظام سنتي قاجار اغلب نهادهاي مدني، حتي اگر دست‏اندرکاران حکومت بانيان آن بوده‏اند، در قالب وقف و متکي به نظام استوار وقف عمل مي‏کرده است.

نظامي که از يک سو به صورت غير دولتي، و از سوي ديگر - پس از وزارتخانه‏ها و سازمانهايي چون آموزش و پرورش، و آموزش عالي (مدارس و مکاتب)، بهداشت و درمان (دارالشفاها، بيمارستان‏ها و درمانگاهها)، بهزيستي و تأمين اجتماعي (ايتام و مستمندان، عجزه و ارامل(، راه و ترابري (پلها و جاده‏ها)، نيرو (قنوات و آب انبارها و يخچالها)، اقتصاد (بازارها و دکاکين)، جهاد سازندگي و کشاورزي (زمينهاي زراعي و باغات(، وزارت ارشاد، و تبليغات اسلامي (نشر کتب و تبليغ دين)، حج و زيارت و حتي سازمان ميراث فرهنگي (حفظ و اياي آثار و بناهاي مذهبي و عام‏المنفعه) مي‏باشد.

بررسي تهران از منظر وقف، ما را با گنجينه‏ ي تاريخي عظيمي مرکب از اسناد مکتوب و غير مکتوب از جمله ابنيه‏ي مذهبي و عام‏المنفعه و اموال منقول مواجه مي‏سازد که هر يک خود سندي معتبر از تاريخ اين سرزمين و پايتخت آن است. تنظيم و تحليل مجموعه‏ي آثار وقفي مرتبط با تهران امکان بازسازي فعاليتها نوم اقدامات اوقاف و دامنه‏ي گسترش و يا رکود آن را در زمينه‏هاي گوناگون، و در دوره‏هاي مختلف تحول پايتخت، فراهم آورده، باعث درک چالشها و تحولات پديد آمده در کالبد شهري و نظام شهرسازي از يک سو و درک ساختار و نظام وقف از سوي ديگر مي‏شود.
علاوه بر اين، بررسي موقعيت اجتماعي واقفان که همواره از طبقات مختلف جامعه بوده‏اند، از جمله دولت‏مردان، تاجران و بازاريان، زمين‏داران، روحانيون و مردمان خير؛ بررسي نيات و اهداف آنها در به وجود آوردن نهادهاي بزرگ و کوچک وقفي با کارکردهاي مختلف؛ و نيز بررسي پيشينيه‏ي هر يک از موقوفات و همچنين مصارف عوايد آنها که همه بر حسب نيازهاي هر زمان در اشکال مختلف متجلي شده است، زمينه‏ي تحقيقات گسترده‏اي را پديد مي‏آورد. تنها اين گونه پژوهشها مي‏تواند پاسخ روشن و درستي به پرسشهاي بسيار درباره‏ي وقف و سياست، وقف و تجارت، وقف و کشاورزي، وقف و آموزش، وقف و بهداشت، و وقف و دين بدهد؛ و در نهايت راه را براي درک بهتر نظام کهن و استوار وقف بگشايد. نظامي که در بسياري از مقاطع تاريخي بيش از نظام حکومتي - که همواره دستخوش تغيير و تحول بوده است - عهده‏ دار اداره‏ي امور مردم و رشد و اعتلاي جامعه‏ي مسلمان بوده است.
امروز، عدم نگرش علمي به وضع موجحود اوقاف و نيز پيشينه‏ي درخشان نقش وقف، و کمبود فعاليتهاي پژوهشي سازمان يافته و هدفمند در اين زمينه، باعث شده است تا در تحليل تواناييهاي فوق‏العاده‏ي اين نظام استوار در پاسخگويي به نيازهاي متعدد و متنوع جامعه که در شرايط هموار و ناهموار تاريخي متغير بوده است، ناتوان بمانيم. بي‏شک توجه جدي و شايسته به امر پژوهش در زمينه‏هاي متعدد وقف نيازمند ايجاد تشکيلاتي منسجم و علمي است.
گردآوري و تنظيم علمي تمام ميراث وقف، اعم از مکتوب و غير مکتوب (اسناد و کتب، تصاوير ابنيه و آثار منقول وقفي) در يک مرکز، بررسي و مطالعه، حفظ و احياء و معرفي اين آثار، آموزش و تربيت متخصصين مجرب در زمينه‏ي وقف، سعي در ايجاد بانکهاي اطلاعاتي غني و روزآمد و نيز تقويت کتابخانه‏هاي تخصصي مي‏تواند به صورت مستقيم و غير مستقيم به بهره‏وري موقوفات و گسترش فرهنگ وقف بيانجامد.
منبع: ميراث جاويدان





[ یک شنبه 14 آذر 1395  ] [ 1:31 AM ] [ مهدی زارع ]
[ نظرات(0) ]

تعريف وقف

راسخون بلاگ www.rasekhoonblog.com rasekhoon blog ‫وقف‬‎
شهيد اول، محمد بن مکي عاملي (شهادت 786هـ.ق) در کتاب الدروس وقف را، رسماً، به صدقه جاريه تعريف نموده و تعريف يادشده را ثمره و نتيجه آن گرفته، مي‏گويد: «الوقف و هو الصدقة الجارية و ثمرتها: تحبيس الاصل و اطلاق المنفعة.»(5)


بيشتر فقها، پس از شيخ طوسي، عبارت «تسبيل المنفعة» را نپسنديده‏اند و آن را به «اطلاق المنفعة» تبديل نموده‏اند، چنان‏که در گفتار شهيد اول مشاهده گرديد. آنها همانند شهيد اول، تعريف مذکور را ثمره وقف دانسته‏اند و حقيقت وقف را همان عقد (الفاظي که با آن وقف صورت مي‏گيرد) دانسته‏اند.


شيخ ابوالقاسم نجم‏الدين محقق حلّي، (متوفاي 676 هـ.ق) در کتاب شرايع‏الاسلام در تعريف وقف چنين مي‏گويد: «الوقف عقد ثمرته تحبيس الاصل و اطلاق المنفعة.»(6)


در پي او، علامه ابن‏المطهر حلّي (متوفاي 771هـ.ق) در کتاب قواعد نيز همين تعريف محقق را آورده (7) و به آن بسنده کرده است، ولي شهيد اول در لمعه با اسقاط کلمه «عقد»، وقف را چنين تعريف کرده است:


«الوقف، و هو: تحبيس الاصل و اطلاق المنفعة.»(8)


فقهاي معاصر، بيشتر، تعريف شيخ را پسنديده‏اند:

مرحوم سيد اصفهاني در وسيلة‏النجاة و امام خميني (ره) در


ادامه مطلب


[ یک شنبه 14 آذر 1395  ] [ 1:28 AM ] [ مهدی زارع ]
[ نظرات(0) ]

فرهنگ وقف و شبه وقف و بخشش در بین ادیان و ملت ها

راسخون بلاگ www.rasekhoonblog.com rasekhoon blog ‫وقف‬‎

بخشش در فرهنگ یهود

با نزول کتاب مقدس تورات و شکل گیری و رسمیت یافتن آیین یهود به پیامبری یکی از شخصیت های بزرگوار و فداکار عالم بشریت یعنی حضرت موسی (ع)، هدف از زندگی که همانا تکامل روح و تقرب به ذات اقدس الهی است، مشخص شد و راه های گوناگونی برای رسیدن به این مقصود برای آنان روشن گشت و موضوع وقف که در زبان عبری از آن با واژه ( مقدس برای خداوند) یاد می شود یکی از راه های مهم برای آموزش، در روز آخرت، و از موارد حائز اهمیت در بین پیروان این مکتب شناخته شد. یهودیان عقیده دارند که با وقف کردن دارایی خود در راه خدا، دارایی مادی خویش را به دارایی معنوی تبدیل می کنند و این سرمایه روحانی، یکی از راه هایی است که می تواند پشتوانه ای برای انسان در جهان آخرت باشد و او را نزد خدا سرافراز نماید و از عذاب دوزخ رهایی بخشد و انسان را به آموزش ابدی برساند(7).
در کتاب مقدس، سه نوع وقف یهوه که به حرم یا خرم معروف است دیده می شود ( تحریم):
1ـ به صورت نذر و وقف « آنچه را که کسی از متعلقات خود به صورت انسان، بهائم و زمین و محصول آن، وقف و نذر یهوه می نماید و اجازه فروش یا تعویض آن نیست. آنچه وقف می شود مقدس است و به یهوه


ادامه مطلب


[ یک شنبه 14 آذر 1395  ] [ 1:15 AM ] [ مهدی زارع ]
[ نظرات(0) ]

مروري بر وضعيت وقف در جهان اسلام

راسخون بلاگ www.rasekhoonblog.com rasekhoon blog ‫وقف‬‎

اداره‏ ي وقف (توليت وقف)

عموما خود واقف نوع مديريت و توليت وقف را در وقف نامه مشخص مي‏کند. به کسي که اداره‏ي امور وقف را بر عهده دارد اصطلاحا «متولي» يا «ناظر وقف» گفته مي‏شود. مسؤوليت متولي آن است که درآمدهاي وقف را، به بهترين شکل، در راستاي منافع موقوف عليهم به کار گيرد. اولين وظيفه‏ي متولي حفظ و نگهداري خود موقوفه است و سپس به حداکثر رساندن درآمدزايي آن، دستمزد و حق و حقوق خود متولي نيز معمولا در وقف نامه‏ها بيان مي‏شود. اما اگر در وقف نامه مطلبي در اين باره ذکر نشده باشد، متولي، در صورتي که نخواهد مجاني کار کند، بايد به محاکم قضايي مراجعه کند تا مبلغي به عنوان دستمزد برايش تعيين کنند.
سيستم قضايي، يعني محاکم و دادگاه‏ها، مرجع نهايي رسيدگي و رفع و

 


ادامه مطلب


[ یک شنبه 14 آذر 1395  ] [ 1:13 AM ] [ مهدی زارع ]
[ نظرات(0) ]

سهم زنان در وقف نسخه‏ هاي خطي ترجمه‏ هاي فارسي قرآن کريم

راسخون بلاگ www.rasekhoonblog.com rasekhoon blog ‫وقف‬‎

سهم زنان در وقف نسخه‏ هاي خطي ترجمه‏ هاي فارسي قرآن کريم

شاهزاده نواب خانم

وي دختر بهرام ميرزا معزالدوله است در ذي‏قعده 1303ق، مصحفي را بر آستان قدس رضوي وقف نموده که متن آن به خط ابوالحسن يزدي تحرير و در جمادي‏الاولي 1246ق پايان يافته و تاريخ تحرير ترجمه نامعلوم است. اين ترجمه به خط نستعليق متوسط و به رنگ شنگرف در لا به لاي سطور تحرير شده است.
(آصف فکرت، 1363، ج 1، ص 293، نسخه شماره 1677).

شاه ‏نساء خانم

وي در شعبان 1248ق، مصحفي را بر آستان قدس رضوي وقف نموده که تاريخ تحرير متن و ترجمه آن نامعلوم است. اين ترجمه به خط نستعليق آميخته به شکسته و به رنگ شنگرف در لا به لاي سطور تحرير شده است.
(آصف فکرت، 1363، ج 1، ص 351، نسخه شماره 1722).

شرف جهان خانم

او همشيره ابوالحسن خان است و در روز آدينه 12 رجب 1157ق، مصحفي ترجمه دار را بر روضه حضرت معصومه، وقف نموده است. تاريخ تحرير متن قرن دهم بوده و تاريخ ترجمه مشخص نيست. اين ترجمه به خط نستعليق و به رنگ شنگرف در لا به لاي سطور تحرير شده است. اين مصحف مترجَم در ده مجلد (هر مجلد شامل سه جزء) کتابت شده که

ادامه مطلب


[ یک شنبه 14 آذر 1395  ] [ 1:10 AM ] [ مهدی زارع ]
[ نظرات(0) ]

تجديد وقف نامه

تجديد وقف نامه راسخون بلاگ www.rasekhoonblog.com rasekhoon blog

تجديد وقف نامه

نويسنده: اميد رضايي

 

با نگاهي به وقف نامه هاي استان کرمان

مقدمه
وقف نامه سندي شرعي است که چهارچوب آن در دوره‏هاي مختلف يکسان بوده است. توجه داشتن به اصول ذيل سبب مي‏شود پس از تهيه و تنظيم سند،آن را وقف نامه بنامند:
1. نام و مشخصات مالک يا مالکاني که بخشي از اموال و املاک خود را براي امور خير از مالکيت خود مجزا کرده‏اند. (در مواردي که وقف با واسطه صورت گرفته ذکر نام و نسب و مشخصات وصي يا اوصيا يا وکيل و وکلا نيز لازم است.)
2. مشخصات اموال و مقدار سهام و محل وقوع رقبات؛
3. تعيين مصارف مطابق با شرع؛
4. ذکر نکردن محدوده‏ي زماني براي خروج اموال و املاک از ملکيت (ابدي بودن)؛
5. توليت؛
6. قبض و اقباض؛
7. سجل وقوعي؛
8. اعلان جاري شدن صيغه‏ي وقف؛
9. روز، ماه و سال تحرير سند.
وقف‏نامه مي‏تواند اطلاعاتي پيرامون اجزاي جانبي ديگر، از قبيل اين موارد را نيز شامل شود:
نظارت، شرط و شروط براي مصرف و متولي و ناظر، رونوشت برداري و امانت دهي، تنظيم مقدمه‏اي ادبي مناسب و مطابق با مقام و مرتبه‏ي واقف يا مصرف يا نوع ملک يا توجه هم زمان به دو يا هر سه مورد آنها، مشخص کردن اينکه سند يک نسخه يا چند نسخه است و نوشتن مؤخره‏اي به سبک انشاي دوره‏ي تنظيم سند.
گفتني است ذکر مطالب نه گانه‏ي ياد شده فقط در مورد سند کاغذي يا پارچه‏اي ضروري است، نه بر کتيبه‏ها و کاشيها و ظروف چيني و مسي و رويي، چرا که در چنين مواردي مجالي براي درج سجل وقوعي و اعلان صيغه‏ي وقف و... نيست. در اين موارد، همان‏قدر که موضوع در ملأ عام به


ادامه مطلب


[ یک شنبه 14 آذر 1395  ] [ 1:08 AM ] [ مهدی زارع ]
[ نظرات(0) ]

منافع وقف

راسخون بلاگ www.rasekhoonblog.com rasekhoon blog ‫وقف‬‎

منافع وقف

منظور از منافع وقف، هر گونه ارزش مالي و قابل تقويم به پول است که مستقيم يا غيرمستقيم از عين موقوفه و توابع آن حاصل مي‏شود؛ مانند منفعت ساختمانها، علوفه و غلاّت مزارع، آب نهرها و چاهها، نذور بقاع متبرّکه.

منتفع

کسي است که حق انتفاع به نفع او برقرار شده است. (رک: حق انتفاع)

موجب شخص گوينده يا ابرازکننده ايجاب را موجب مي‏نامند. (رک: ايجاب) در وقف، موجب شخص واقف يا نماينده قراردادي (وکيل) او است.

موقوف‏ عليه

(ج: موقوفٌ‏عليهم)شخص يا اشخاصي هستند که منافع مال موقوفه، عايد آنان مي‏گردد؛ اشخاصي که حق انتفاع از منافع مال وقف‏شده را دارند. ممکن است موقوفٌ‏عليهم اشخاص حقيقي باشند؛ مثل وقف باغ به نفع اهالي فلان روستا و ممکن است اشخاص حقوقي باشند؛ مثل وقف زمين براي فلان دانشگاه. از نظر قانوني، اشخاص موقوفٌ‏عليهم بايد هنگام جريان‏يافتن منافع موقوفه، موجود و در قيد حيات باشند. (مستفاد از مدلول مواد 69 و 70 قانون مدني) و در مورد افرادي که به‏طور متسلسل و متعاقب، مصداق موقوفٌ‏عليهم قرار مي‏گيرند، حدّاقل طبقه اول از آنان، بايد در


ادامه مطلب


[ یک شنبه 14 آذر 1395  ] [ 1:05 AM ] [ مهدی زارع ]
[ نظرات(0) ]

تجاوزات رژيم صهيونيستي به مساجد فلسطين اشغالي

راسخون بلاگ www.rasekhoonblog.com rasekhoon blog ‫قدس‬‎    

تجاوزات رژيم صهيونيستي به مساجد فلسطين اشغالي از سال 1948م

اين کار البته شايد سبب ديگري هم داشت و آن اينکه شمار کساني که از روستاهاي خود کوچ داده‏شدهند و در ديگر نقاط اسرائيل سکني گزيده‏اند بسيار است و بيشينة آنها با ديدن روستاهاي سابق و منازل مسکونيشان که از دسترسشان به دور است اندوهگين مي‏شوند و حسرت آن را مي‏خوردند. اين امر سبب شده که مقامات اسرائيلي معتقد شوند با از بين بردن اين روستاها، صاحبان اصلي ديگر به ياد آنها نخواهند افتاد (6) .

باز روزنامة ها آرتص در 6/9/1966م اخباري را در همين موضوع منتشر کرد. اين روزنامه در مقاله‏اي با عنوان »تداوم انهدام روستاهاي متروک« نوشت: انهدام اين روستاها که در سال 1965 متوقف شد، دوباره از سر گرفته شده است؛ از اين روست که روستاي روبين نبي در نزديکي مرزهاي لبنان تخريب و ساختمان‏هاي آن نيز با بلدوزر صاف شد.

در آن روزها، پس از نشر اين مطالب، عضو عربي کنيسه/پارلمان اسرائيل »توفيق طوبي« پرسش‏هايي را خطاب به نخست‏وزير وقت اسرائيل ليفي اِشکول دربارة گزارش اين روزنامه مطرح ساخت. پرسش‏ها اين بود:

آيا نخست وزير از تصميم مدير »دائرة أراضي إسرائيل« مبني بر منهدم کردن روستاهاي عربيِ متروک و سپس صاف کردن آنها به گونه‏اي که هيچ اثري از آنها باقي نماند، آگاه است؟!

ـ وجود اين روستاهاي مهجور و نيز خانه‏هاي آنها چه زياني دارد که چنين تصميمي براي محو کلي آنها گرفته شده است؟!

ـ آيا نخست‏وزير آمادگي دارد در اين تصميم مدير »دائرة أراضي إسرائيل« بازنگري کرده، آن را لغو کند و از محو روستاهاي عربي متروک جلوگيري کند؟!

پس از طرح اين پرسش‏ها و به طور دقيق در 6/2/1967، اشکول چنين پاسخ گفت: هيچ هدف سياسي در پشت سياست محو منازل متروک در روستاها وجود ندارد؛ به‏ويژه آنکه ما از اماکن مقدس نگهداري مي‏کنيم. و اما در خصوص سه پرسش فوق:

پرسش نخست: بله.

پرسش دوم: اين مسئله با سياست توسعه و احياي خرابي‏ها که هر دولتي آن را در پيش مي‏گيرد در تضاد است.

پرسش سوم: پاسخ منفي است (7) .

2- دست‏اندازي‏ها و تجاوزات
با تسلط مقامات صهيونيستي بر سرزمين‏ها و املاک وابسته به اوقاف اسلامي در فلسطين، مساجد بي‏شماري به دستگاه‏هاي مختلف واگذار شد و آنان نيز با تغيير کاربري، از اين ساختمان‏ها براي فعاليت‏هاي خود استفاده کردند؛ و البته به آنها بي‏حرمتي‏ها شد. بسياري از آنها را ساکنان


ادامه مطلب


[ یک شنبه 14 آذر 1395  ] [ 1:01 AM ] [ مهدی زارع ]
[ نظرات(0) ]

پیشینه و کارکرد وقف در اسلام و تاریخ تمدن اسلامی

وقف، پاسداري از سنت و سرمايه گذاري براي آينده راسخون بلاگ www.rasekhoonblog.com rasekhoon blog

پیشینه و کارکرد وقف در اسلام و تاریخ تمدن اسلامی

مؤلف: محمدرضا کائینی

چکیده
میل به جاودانگی و نیکوکاری در سرشت بشر به صورت خدادادی نهفته است و آدمی همواره برای جاودانه زیستن و نیکوکار شدن کوشیده است. یکی از اموری که تا حدودی پاسخ گوی این دو خواسته درونی انسان است، یادگاری ماندگار و صدقه ای جاوید به نام «وقف» است که در گذشته های بسیار دور و در تمدن‌های کهن ریشه دارد. این آئین نیک و کهن با ظهور اسلام رونقی دیگر یافت و با اثر پذیری از جهان بینی اسلامی و برخورداری از پشتوانه احکام شرعی به صورتی استوار و جهت دار در زمینه های مختلف مذهبی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی به جریان خود ادامه داد. امروزه در سراسر دنیا و در همه فرهنگ‌ها، سنت حسنه وقف را پدیده ای سودمند می‌دانند وکم و بیش از موقوفات و اخوات آن استفاده می‌کنند.
مقاله حاضر با بررسی پیشینه وقف در اسلام و تاریخ تمدن اسلامی با روش توصیفی اسنادی به کارکردها و ویژگیهای وقف به خصوص در بعد


ادامه مطلب


[ یک شنبه 14 آذر 1395  ] [ 12:56 AM ] [ مهدی زارع ]
[ نظرات(0) ]

چرا و چگونه وقف کنيم؟

 چرا و چگونه وقف کنيم؟ راسخون بلاگ www.rasekhoonblog.com rasekhoon blog

چرا و چگونه وقف کنيم؟
 
«بهترين راه حل براي جاويدان ماندن نام و اموال، وقف است»
بخش اول: چرا وقف کنيم؟
ايجاد انگيزه براي انجام وقف

طرح مسأله:
پرسش هايي: از قبيل چرا وقف مي کنيم؟ چرا بايد وقف کنيم؟ چرا انسان هاي عاقل و دانشمند مال خود را وقف کرده و مي کنند؟ وقف چه خدمتي به واقف و ساير مردم مي کند؟ و... واقعاً پرسش هاي مهمي است که نياز به پاسخ منطقي دارد. پاسخ به اين پرسش ها را- بطور غير مستقيم- تحت عنوان چند تحليل، در اين کلمه بيان مي کنيم.
الف- تحليل عقلي: اگر وقف نکنيم چه کنيم؟
ابناء بشر- تابع هر دين و آييني که باشند – فطرتاً علاقه مندند: اولاً خودشان، ثانياً نامشان و ثالثاً اموالشان جاويدان بماند. با توجه به آنکه براي بشر مسلم شده خود جسمي و فيزيکي او جاودان نمي ماند، سعي و تلاش مي کند که نام و اموال او جاودان بماند و بي ترديد بهترين وسيله براي جاويدان ماندن نام و اموال، وقف است.
بشري که معتقد است: روحش جاودان است، مايل است که نام و ثروتش نيز جاودان بماند.
ثروتي که انسان در طول زندگي خود با هزاران رنج و زحمت بدست آورده و بعد براي نگهداري آن يک عمر سعي و تلاش کرده تا از دستبرد ديگران در امان بماند، به تجربه ثابت شده، پس از مرگش به وسيله فرزندان بي نياز، يا ساير ارث بران (برادران و خواهران و...) و يا اگر وارثي نداشته باشد، به وسيله حکومت وقت، تصرف و در مدت کمي نيست و نابود مي شود، لذا

ادامه مطلب


[ شنبه 13 آذر 1395  ] [ 11:59 PM ] [ مهدی زارع ]
[ نظرات(0) ]

بررسي و نقد كتاب جايگاه اماكن زيارتي

بررسي و نقد كتاب جايگاه اماكن زيارتي در توسعة گردشگري ايران راسخون بلاگ www.rasekhoonblog.com rasekhoon blog
معرفي اجمالي
اثر مذكور (1)داراي شش فصل است:
فصل اول: مفاهيم و ابعاد گردشگري (9ـ49)؛ فصل دوم: روند توسعة گردشگري در ايران وجهان (52ـ93)؛ فصل سوم: مديريت اماكن زيارتي در ايران (99ـ135)؛ فصل چهارم: گردشگري زيارتي در ايران (137ـ166)؛ فصل پنجم: اماكن زيارتي (168ـ203)؛ فصل ششم: راهبردهاي توسعة گردشگري زيارتي در ايران (214ـ223)

نقد اثر
تا آنجايي كه نگارندة اين سطور مطلع است، اين اثر اولين نگاشتة تخصصي در حوزة گردشگري مذهبي به زبان فارسي است؛ از اين رو بايد بسياري از لغزش‏هاي مؤلف را ناديده گرفت، با اين حال نكاتي چند به نظر مي‏رسد كه تذكر آنها خالي از فائده نيست. اين تذكرات را در دو بخش تذكرات كلي وتذكرات جزئي در ادامه ذكر مي‏كنيم. منظور از تذكرات كلي، ذكر لغزش‏هايي است كه در سرتاسر كتاب به چشم مي‏خورد بر خلاف تذكرات جزئي.

تذكرات كلي
1ـ شيوة ارجاع به منابع در اين اثر به سبك دايرة المعارف‏ها ومقاله‏هاست. مثلاً در ص10 آمده است: »در فرهنگ لغت، گردشگري را بايد در اقطار عالم سفر كردن به منظور شناخت و آگاهي دانست. )معين، 1370(«، كه مؤلف مي‏بايست در پاورقي، نخست نام كتاب را ذكر مي‏كرد، سپس شمارة جلد، ودر آخر شمارة صفحة منبع مورد نظر.
اين اشكال در سرتا سر اثر ديده مي‏شود. براي نمونه رك: ص11، ص19، ص20، و ...
2ـ بسياري از مباحث اين اثر چندان به موضوع اصلي )يعني نقش اماكن زيارتي در گردشگري( ارتباط ندارد، بلكه بيشتر به روده‏درازي وتفصيل بدون فائده مي‏ماند. از جملة اين مباحث مي‏توان به اين موارد اشاره كرد:
الف. نمودارها و جدول‏هايي كه در ص87 ـ 98 آمده است.
ب. نموداري كه دربارة ساختار تشكيلات سازمان گردشگري كشور كانادا آمده است (ص111).
ج. نموداري كه دربارة ساختار تشكيلات سازمان گردشگري كشور مالزي آمده است (ص115).
د. نموداري كه دربارة ساختار تشكيلات سازمان گردشگري كشور هند آمده است (ص118).
هـ . نمودار ساختار سازمان ميراث فرهنگي وگردشگري (ص132).
و: نمودارهايي كه در فصل پنجم (اما كن زيارتي در ايران) آمده است.

3ـ استفادة نابجا از منابع:
 

گاه به جاي استفاده از منابع اصلي، به منابع فرعي دست چندم مراجعه شده است. در ذيل به چند نمونه اشاره مي‏كنيم:
الف. در بحث لغوي زيارت (ص148)از كتاب پژوهشي دربارة زيارت‏هاي جمعه آقاي سيد كاظم موسوي استفاده شده، در حالي كه مي‏بايست مستقيماً به يك لغت‏نامة عربي مراجعه مي‏شد.
ب. در مبحث زيارت، سياحت وگردشگري از ديدگاه اسلام آمده: »همچنين از نظر قرآن علاقه به كمال و تفريح و تفرج ...« (ص150ـ151) مستند اين موارد كتاب سيماي جهانگردي اسلام اثر آقاي رحيم پور است، در حالي كه براي استناد به آيات قرآن بايد به قرآن مراجعه كرد نه كتاب ديگري.
ج. در ص157 آمده: »همچنين مسافرت به شهرهاي مذهبي وزيارتگاه‏هاي ... پسنديده مي‏باشد. زيارت خانة خدا، مرقد رسول)صلي الله عليه و آله و سلم( . . . از مواردي است كه در متون ديني به آنها اشاره شده است(سايت آفتاب)«.
آيا براي اثبات مطلبي اعتقادي و شرعي ـ آن هم مطلبي كه تدوين اين


ادامه مطلب


[ شنبه 13 آذر 1395  ] [ 11:55 PM ] [ مهدی زارع ]
[ نظرات(0) ]

وقف نامه آب فرات از عهد شاه طهماسب

  وقف نامه آب فرات از عهد شاه طهماسب راسخون بلاگ www.rasekhoonblog.com rasekhoon blog

نویسنده: سید محمدعلی حسینی زاده
یادداشت: اصل این وقف نامه به کوشش ایرج افشار در جلد چهاردهم «فرهنگ ایران زمین» (صفحات 315-318) به چاپ رسیده. طبق آنچه آقای ایرج افشار آورده اند، اصل این سند متعلق به آقای دکتر اسماعیل دولتشاهی بوده و قسمتی از اوّل آن نیز افتاده است. آنچه ما آورده ایم به استناد همین منبع است. نکته ی قابل توجه توصیفاتی است که در پایان این وقف نامه درباره ی محقق کرکی آمده است.

 

               غرّه ی فرقه ی علّیه ی علویه

شاه فلک تابع فیروز جنگ

گلبن آن روضه ی فیروزه رنگ
سرور مه رایت بهرام جاه

صفدر مهرآیت گردون پناه
داغ نه ناصیه ی سرکشان

تیغ زن تارک گردنکشان
داور عادل دل عالی نسب

والی کافی کف والا حسب

رفیع قدری که ارتفاع سدّه ی مناقب و اعتلاء عتبه ی مفاخر و مراتبش در مرتبه ای است که نه سیّاحِ وهمِ دوراندیش پیرامون سرداقات شرحِ آن تواند گشت و نه سبّاح عقلِ روشنْ رای، گِرد ساحل دریای بی پایان بیان شمّه ای از آن تواند گذشت. پایه ی قدر او از آن بیش است که توانم ادای آن کرد، بلکه نتوان به صد هزار زبان عشر اوصاف آن بیان کردن.
... خلافت و پادشاهی را مخصوص او ساخته و رایت حشمت و عظمت او را در ساحتِ قدرتِ (تؤتی الملک من تشاء و تنزع الملک ممّن تشاء) برافروخته، ارادت ازلی زمام لطف و قهرِ (تعزّ من تشاء و تذلّ من تشاء) به قبضه ی اختیارِ او باز داده و مشیتِ لم یزلی تاجِ سلطنت و کامرانی بر فرق شوکت و اقتدارِ او نهاده، همبسته مشعشع های عرشِ نهمتش کنگره ی قصر عدالت و رأفت و شرفاتِ حصن حصینِ رحمت و مرحمت بوده، شیمه ی کریمش رعیت پروری و سجیّه ی قدیمش عدالت گستری، اصنافِ عباد

 


ادامه مطلب


[ شنبه 13 آذر 1395  ] [ 11:48 PM ] [ مهدی زارع ]
[ نظرات(0) ]

جایگاه وقف در جامعه

راسخون بلاگ www.rasekhoonblog.com rasekhoon blog ‫وقف مقاله‬‎

از متون اسلامی به خوبی روشن است که اسلام خواهان زدودن همه جوانب و زوایای فقر در جامعه است و نیز به دنبال رفاه عمومی در حدّ معقول و مشروع. شهید صدر در این باره می نویسد: مسؤولیت دولت و نظام اسلامی، بجز تأمین نیازهای حیاتی و ضروری افراد، این است که یک سطح زندگی متناسب با شرایط و مقتضیات روز را برای افراد تضمین نماید و آنها را به یک حد از رفاه (عمومی) برساند. وی یکی از ابزار مهم دولت اسلامی برای تحقق این هدف را کفالت همگانی مسلمانان در برابر یکدیگر ذکر می کند، یعنی احساس مسؤولیت متقابل و عمومی (صدر 1357: 319). از این رو، اولاً فقرزدایی تنها در حدّ قوت لایموت به نیازمندان کفایت نمی کند. ثانیاً مسلمانان در برابر یکدیگر مسؤولند و کفالت همگانی دارند. کلینی در اصول کافی از امام صادق (ع) نقل کره است که : «خداوند برای فقرا در اموال ثروتمندان به قدر کفایت (و اداره زندگی آنان بخوبی) قرار داده است و اگر این مقدار آنها را کفایت نمی کرد، بیشتر قرار می داد و این مشکلات فقرا از ناحیه کسانی است که آنها را از حقشان باز می دارند. در باب زکات، امام موسی کاظم (ع) نیز در پاسخ کسی که

 


ادامه مطلب


[ شنبه 13 آذر 1395  ] [ 11:44 PM ] [ مهدی زارع ]
[ نظرات(0) ]