ابزار نظر سنجی

حماسه خاندان عقیل در قیام حسینی

آغاز

همانگونه که می‏دانید علت غائی آفرینش انسان برای به فعلیت رساندن استعدادهای بالقوه و رساندن او به کمال مطلق است . از اینرو خداوند منان بر بشر منت نهاد و او را از نیستی به وجودش آورد; و این جهان پهناور را که خود مناسبترین بستری است‏برای شکفتن این استعدادها و بهترین آزمایشگاهی است‏برای عرضه این شکوفه‏ها در اختیار انسان قرار داد . خوشبختانه برخی در این دنیا از فرصتها بهترین استفاده را کرده و با تفکر و بینش قوی که داشتند با جدیت گام برداشته و به مطلوب خود رسیدند و برخی هم در دام زخارف دنیا گرفتار شده و از قافله کمال عقب ماندند . و نهضت امام حسین (ع) که خود یکی از همین آزمایشهای الهی بود برخی بی‏تفاوت از کنار آن گذشتند و برخی دیگر همانند خاندان عقیل خود را در دریای مواج و پرطلالم و طوفانی انداختند تا خود را به کشتی نجات و راه روشن حسین بن علی (ع) برسانند .
آن جوانان پرشور و نشاطی که خاتمه تمام کمالات اخلاقی و علمی خود را با خط سرخ شهادت رقم زدند . و آنانکه هنوز بدنیا نیامده بودند پیامبر از شهادت برخی این عزیزان خبر داده و برایش اشک ریخته است و آنها که امام حسین (ع) بر قاتلانشان لعنت فرستاده و امام سجاد سخت‏به آنها عشق می‏ورزیده است . اینک به پاس آن رشادتها و جانبازیهای این جوانان عاشق و دلداده، این نوشتار کوتاه را که در حقیقت نگاهی کوتاه بر حماسه خاندان عقیل در نهضت و قیام امام حسین (ع) می‏باشد، به ادامه دهندگان راهشان تقدیم می‏ کنیم .

مسلم ‏بن عقيل كيست؟

در ميان جوانان برومند «بنى‏هاشم‏» مسلم، فرزند عقيل يكى از چهره‏هاى تابناك و شخصيتهاى بارز، به شمار مى‏رفت. «عقيل‏» برادر حضرت على(علیه السلام) و دومين فرزند ابوطالب بود. در ترسيم زير رابطه نسبى مسلم، آشكارتر است:
ابوطالب= (عقيل = مسلم) - (على = حسين بن على)
مسلم‏بن عقيل، برادرزاده اميرالمؤمنين و پسر عموى حسين‏بن على بود. دودمانى كه مسلم در آن رشد يافت، دودمان علم و فضيلت و شرف بود و خاندانى كه شخصيت انسانى و اسلامى مسلم در آن شكل گرفت، بهترين زمينه را براى تربيت و تكامل معنوى و حماسى مسلم فراهم كرد. از آغاز كودكى، در ميان جوانان بنى‏هاشم بخصوص در كنار امام حسن و امام حسين -عليهما السلام بزرگ شد و كمالات اخلاقى و بنيان ولايت و درسهاى حماسه و ايثار و شجاعت را بخوبى فرا گرفت. اجداد مسلم كسانى، چون «ابوطالب‏» و «فاطمه بنت اسد» بودند كه در فرزندان خويش، شجاعت و ايمان و دلاورى را به ارث مى‏گذاشتند و مسلم، شاخه‏اى پربار از اين اصل و تبار بود;و بنا به اصل وراثت،خصلتهاى برجسته را از نياكان خود به ارث برده بود.1

توسل انبياء به امام حسين(عليه السلام)

پیامبرانی كه دست به دامن امام حسین(ع) شدند.

در لوح‌ نقره‌ای‌ كه‌ با حاشیة‌ جواهرات‌ گرانبها، مرصع‌ در وسطش‌ خطوطی‌ به‌ حروف‌ طلایی‌ نگارش‌ یافته‌ بود، در جنگ‌ جهانی‌ اوّل‌ (1916 میلادی‌) به‌ وسیلة سربازان ‌انگلیسی‌ در چند كیلومتری‌ بیت‌ المقدس‌ ـ كه‌ مشغول‌ سنگرگیری‌ و حمله‌ بودندـ در دهكدة كوچكی‌ به‌ نام‌ «اونتره‌» كشف‌ گردید كه‌ بعد از ترجمه‌ و بررسی‌ در سوم‌ ژانویه ‌(1920) معلوم‌ شد كه‌ این‌ لوح‌ مقدسی‌ است‌ به‌ نام‌ «لوح‌ سلیمانی‌» و سخنانی‌ از حضرت ‌سلیمان‌ را در بر دارد كه‌ به‌ الفاظ‌ عبری‌ قدیم‌ نگارش‌ یافته‌ است‌ كه‌ ترجمة‌ لوح ‌سلیمانی‌ بدین ‌قرار است‌:
پیامبر اكرم‌(ص) كه درود و سلام خدا بر او و خاندانش باد، فرمودند: «حسین‌ جانم‌! تو جان‌ عالم‌ هستی‌». آری‌، حسین(ع) فرزند علی‌ و فاطمه‌، عصارة هستی‌ و جان‌ عالم‌ آفرینش‌ می‌باشد و پروردگار منان‌ با آفریدن‌ او كه‌ تمام‌ مظاهر و آثار شگفتی‌ها و شایستگی‌ها و بایستگی‌های‌ عالی‌ و متعالی‌ انسان‌ كامل‌ است، همة ارزش‌ها و برجستگی‌ها را است‌ متجلی‌ ساخت‌.

اشک افلاکيان

سومين امام شيعيان جهان حضرت حسين بن علي (ع) قبل از فاجعه ي جانسوز عاشورا درمدينه ي منوره زندگي مي کرد. بعد از مرگ معاويه، فرزندش يزيد- برخلاف عهد نامه ي معاويه وحضرت امام حسن (ع) - خود را به عنوان خليفه ي مسلمانان معرفي کرد واکثر قريب به اتفاق سرن اقوام عرب ، با يزيد بيعت کردند ولي امام حسين ازاين کار سرباز زد.
يزيد فرستاده اي را از شام (مرکز حکومت) به مدينه فرستاد واز امام خواست که با او بيعت کند ولي امام ديد اگر با يزيد بيعت کند که مخالف دستور خداوند رفتار کرده واگر نکند، عوامل مزدور يزيد او را به شهادت مي رسانند قبل از اينکه اقدام مهمي انجام داده باشد. بناچار تصميم گرفت از مدينه به مکه هجرت کند، چون مي دانست يزيد مجبور است حرمت خانه ي خدا را نگهدارد. شيعيان عراق که از وضعيت امام مطلع شدند، حدود 12000 نامه از کوفه براي امام ارسال داشتند وايشان را به کوفه دعوت کرده، قول همه گونه کمک به او دادند.
امام حسين (ع) پسر عمويش مسلم بن عقيل را به کوفه فرستاد تا اوضاع را بررسي کند. مسلم در کوفه مورد استقبال «مختار ثقفي» و «هاني بن عروه» قرار گرفت. اما «عبيدالله بن زياد» حاکم کوفه که گويند حرام زاده بوده وبه جاي نام پدر، او را به نام مادر صدا مي کردند و «ابن مرجانه» خطابش مي نمودند، مسلم وهاني را به شهادت مي رساند ومختار را با ضربه اي که بوسيله شمشير به چشم راستش وارد مي نمايد معيوب ساخته، راهي زندان مي کند.
نتيجتاً هيچ کس خبر بي وفايي کوفيان را به حسين (ع) نمي رساند و حضرت اعمال ومناسک حج را ناتمام گذارده ، با خاندان ويارانش به طرف عراق رهسپار مي شوند.

هدف قيام امام حسين عليه السلام تجديد بناي نظام و جامعه ي اسلامي(4)

من، شايسته تر از ديگران به اين قيام هستم

پس تکليف، چي شد؟ تکليف «يغيّر بقول و لا فعل » شد. اگرانسان در چنين شرايطي قرار گرفت - البته در زماني که موقعيت مناسب باشد - واجب است در مقابل اين عمل، قيام و اقدام کند. به هر کجا مي خواهد برسد؛ کشته بشود، زنده بماند، به حسب ظاهر موفق بشود، يا نشود. هر مسلماني در مقابل اين وضعيت، بايد قيام و اقدام کند. اين تکليفي است که پيغمبر فرموده اند.
بعد امام حسين فرمود: « و انّي احق بهذا »، «من از همه ي مسلمانها شايسته ترم به اين که اين قيام و اين اقدام را بکنم؛ چون من پسر پيغمبرم. اگر پيغمبر، اين تغيير، يعني همين اقدام را بر تک تک مسلمانها واجب کرده است، بديهي است حسين بن علي، پسر پيغمبر، وارث علم و حکمت پيغمبر، از ديگران واجبتر و مناسبتر است که اقدام کند، من به خاطر اين است که اقدام کردم ». پس دارد علت قيام خود را بيان مي کند.

هدف قيام امام حسين عليه السلام تجديد بناي نظام و جامعه ي اسلامي(3)

هدف، بازگرداندن جامعه ي اسلامي به خط صحيح

پس هدف، عبارت شد از بازگرداندن جامعه ي اسلامي به خط صحيح. چه زماني؟ آن وقتي که راه، عوضي شده است و جهالت و ظلم و استبداد و خيانتِ کساني، مسلمين را منحرف کرده و زمينه و شرايط هم آماده است.
البته دوران تاريخ، اوقات مختلفي است؛ گاهي شرايط آماده است، گاهي آماده نيست. زمان امام حسين؛ آماده بود، زمان ما هم آماده بود. امام، همان کار را کردند؛ هدف، يکي بود. منتها وقتي انسان به دنبال اين هدف، راه مي افتد و مي خواهد عليه حکومت و مرکز باطل قيام کند، براي اين که اسلام و جامعه و نظام اسلامي را به مرکز صحيح خود برگرداند، يک وقت است که وقتي قيام کرد، به حکومت مي رسد؛ اين يک شکل آن است - در زمان ما بحمدالله اين جور شد - يک وقت است که اين قيام، به حکومت نمي رسد؛ به شهادت مي رسد.
آيا دراين صورت، واجب نيست؟ چرا، به شهادت هم برسد، واجب است. آيا در اين صورتي که به شهادت برسد، ديگر قيام، فايده يي ندارد؟ چرا، هيچ فرقي نمي کند؛ اين قيام و اين حکومت، در هر دو صورت، فايده دارد - چه به شهادت برسد، چه به حکومت -منتها هر کدام، يک جور فايده دارد. بايد انجام داد؛ بايد حرکت کرد.

هدف قيام امام حسين عليه السلام تجديد بناي نظام و جامعه ي اسلامي(2)

پيغمبر اکرم، مجموعه احکام اسلامي را آورد

حالا اندکي قضيه را توضيح بدهم برادران وخواهران نمازگزار عزيز، پيغمبر اکرم و هر پيغمبري وقتي که مي آيد، يک مجموعه ي احکام را مي آورد. اين احکامي که مي آورد، بعضي فردي است، براي اين است که انسان، خودش را اصلاح کند؛ بعضي اجتماعي است، براي اين است که دنياي بشر را آباد و اداره کند و اجتماعات بشر را به پا بدارد. مجموعه ي احکامي است که به آن، نظام اسلامي مي گويند.
خوب، اسلام بر قلب مقدس پيغمبر اکرم نازل شد؛ نماز را آورد، روزه، زکات، انفاقات، حج، احکام خانواده، ارتباطات شخصي، جهاد في سبيل الله، تشکيل حکومت، اقتصاد اسلامي، روابط حاکم و مردم، و وظايف مردم در مقابل حکومت را آورد. اسلام، همه ي اين مجموعه را بر بشريت عرضه کرد؛ همه را هم پيغمبر اکرم بيان کرد.