مؤلفه‌های دهگانه اقتصاد مقاومتی در کلام رهبری:
1- ایجاد تحرک و پویایی در اقتصاد کشور و بهبود شاخص‌های کلان اقتصادی
2- توانایی مقاومت در برابر عوامل تهدیدزا
3- تکیه بر ظرفیت‌های داخلی
4- رویکرد جهادی
5- مردم محوری
6- تأمین امنیت اقلام راهبردی و اساسی بویژه غذا و دارو و خودکفایی در این اقلام
7- کاهش وابستگی به درآمد فروش نفت
8- اصلاح الگوی مصرف
9- فسادستیزی
10- دانش محوری
رهبر انقلاب انتظارات خویش از دست اندرکاران
اجرای سیاست اقتصاد مقاومتی راتحت عناوینی چون؛
«عزم راسخ و جدی مسئولان سه قوه و بویژه قوه مجریه»،
« ورود به میدان عمل»، «تدوین برنامه‌های زمان بندی شده»،
« اقدام سران سه قوه در تهیه ساز و کار هماهنگی دستگاه‌ها»
و «نظارت در همه سطوح» بیان کردند.
حضرت آیت‌الله خامنه‌ای رهبر انقلاب اسلامی صبح دیروز (سه‌شنبه) در جمع صدها نفر از مسئولان دستگاه‌های مختلف، فعالان اقتصادی و مدیران مراکز «علمی، رسانه‌ای، نظارتی»، با تبیین «مؤلفه‌های سیاست‌های اقتصاد مقاومتی، عوامل و انگیزه‌های تدوین این سیاست‌ها و الزامات و انتظاراتی که در این زمینه از مسئولان وجود دارد» تأکید کردند: «عزم جدی مسئولان»، «تبدیل سیاست‌ها به برنامه‌های زمانبندی شده اجرایی»، «نظارت دقیق»، «رفع موانع حضور فعالان و مردم در عرصه اقتصادی» و «گفتمان سازی»، این امکان را فراهم می‌کند که ثمرات شیرین و ملموس این الگوی بومی و علمی، در مدت مناسب در زندگی مردم
جلوه گر شود.
به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر مقام معظم رهبری، حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در ابتدای سخنان خود، هدف از برگزاری جلسه‌ای با چنین ترکیبی از مسئولان نظام را ایجاد زمینه همدلی و همفکری برای اجرای سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی، شتاب بخشیدن به پیشرفت کشور و حرکت در مسیر تحقق آرمان‌های بلند نظام اسلامی دانستند.
ایشان با اشاره به ابلاغ سیاست‌های مختلف و متنوع در سال‌های قبل، خاطرنشان کردند: «هدف از ابلاغ این سیاست‌ها، ارائه نقشه راه در هر بخش بود اما در موضوع سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی، هدف از ابلاغ آن، تنها ارائه نقشه راه نیست بلکه ارائه شاخص‌های لازم و صحیح برای پیمودن راه نیز مد نظر بوده است.»
رهبر انقلاب اسلامی تأکید کردند: «مجموعه سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی، در واقع الگویی بومی و علمی، برآمده از فرهنگ انقلابی و اسلامی و متناسب با وضع امروز و فردای کشور است.»
حضرت آیت‌الله خامنه‌ای خاطرنشان کردند: «سیاست‌های اقتصاد مقاومتی، فقط برای شرایط کنونی نیست بلکه یک تدبیر بلندمدت برای اقتصاد کشور و رسیدن به اهداف بلند اقتصادی نظام اسلامی است.»
ایشان با اشاره به پویایی سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی گفتند: «این سیاست‌ها قابل تکمیل و انطباق با شرایط گوناگون است و عملاً اقتصاد کشور را به حالت انعطاف پذیری می‌رساند و شکنندگی اقتصاد در شرایط مختلف را برطرف می‌کند.
گرايش به اقتصاد مقاومتي مخصوص ايران نيست
رهبر انقلاب اسلامی خاطرنشان کردند: «یکی دیگر از ویژگی‌های مهم سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی، وفاق همه قوا و دستگاه‌های مختلف درباره آن است زیرا این الگو با تلاش و همفکری افراد صاحبنظر، و بحث و بررسی در مجمع تشخیص مصلحت نظام که رؤسای سه قوه و مسئولان مختلف حضور دارند، تدوین شده است.»
حضـــرت آیت‌الله خامنـــه‌ای، سیاست‌های اقتصـــاد مقاومتـــی را مجموعه‌ای دقیق و مستحکم خواندند و افزودند: «گرایش به اقتصاد مقاومتی فقط مخصوص کشور ایران نیست و در سال‌های اخیر با توجه به بحران اقتصادی جهانی، بسیاری از کشورها با توجه به شرایط و ساختارهای درونی خود به دنبال مقاوم‌سازی اقتصاد هستند.»
ایشان تأکید کردند: «البته نیاز ما به اقتصاد مقاومتی بیش از کشورهای دیگر است زیرا از یک طرف کشور ما همچون کشورهای دیگر مرتبط با اقتصاد جهانی و مصمم به ادامه این ارتباط است و طبیعتاً از مسائل اقتصادی جهان متأثر خواهد بود و از طرف دیگر نظام اسلامی، به علت استقلال‌خواهی و عزت مداری و تأکید بر تحت تأثیر قرار نگرفتن از سیاست‌های قدرت‌های جهانی، مورد تهاجم، سوء نیت و اخلالگری است.»
رهبر انقلاب اسلامی خاطرنشان کردند: «براساس این مبانی و دلایل منطقی، باید پایه‌های اقتصادی کشور را مستحکم و مقاوم‌سازی کنیم و نگذاریم حوادث و تکانه‌های اجتناب‌ناپذیر و همچنین سوءنیت‌ها و اخلالگری‌های قدرت‌ها، اقتصاد کشور را تحت تأثیر قرار دهد.»
حضرت آیت‌الله خامنه‌ای بعد از بیان جایگاه و اهمیت سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی و همچنین دلایل و مبانی عقلانی مقاوم‌سازی اقتصاد کشور، ویژگی‌ها و مؤلفه‌های دهگانه اقتصاد مقاومتی را تبیین کردند.
نخستین مؤلفه، ایجاد تحرک و پویایی در اقتصاد کشور و بهبود شاخص‌های کلان اقتصادی بود.
رهبر انقلاب اسلامی در این خصوص گفتند: «با اجرای سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی، شاخص‌هایی همچون رشد اقتصادی، تولید ملی، عدالت اجتماعی، اشتغال، تورم و رفاه عمومی بهبود خواهد یافت و رونق اقتصادی به‌وجود خواهد آمد.»
حضرت آیت‌الله خامنه‌ای درخصوص این مؤلفه یک نکته را متذکر شدند و تأکید کردند: «عدالت اجتماعی، مهمترین شاخص، در میان این شاخص‌ها است زیرا نظام اسلامی رونق اقتصادی بدون عدالت اجتماعی را قبول ندارد و در هرگونه پیشرفت اقتصادی کشور، باید وضع طبقات محروم به معنی واقعی کلمه، بهبود یابد.»
ایشان، توانایی مقاومت در برابر عوامل تهدیدزا را دومین ویژگی سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی برشمردند و افزودند: «تکانه‌های اقتصادی دنیا، بلایای طبیعی و تکانه‌های تخاصمی همچون تحریم‌ها از جمله این عوامل تهدید زاست.»
رهبر انقلاب اسلامی، سومین مؤلفه سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی را، تکیه بر ظرفیت‌های داخلی بیان و خاطرنشان کردند: «این ظرفیت‌ها شامل ظرفیت‌های گسترده علمی، انسانی، طبیعی، مالی، جغرافیایی و اقلیمی است که باید برای اجرای سیاست‌ها، بر آن‌ها تکیه شود.»
حضرت آیت‌الله خامنه‌ای به یک نکته مهم هم اشاره کردند و گفتند: «تکیه بر ظرفیت‌های داخلی به معنای چشم بستن بر امکانات کشورهای دیگر نیست بلکه نظام اسلامی در کنار اتکا به داشته‌های داخلی، از امکانات دیگر کشورها نیز استفاده حداکثری خواهد کرد.»
ایشان در بیان چهارمین مؤلفه، به رویکرد جهادی اشاره کردند و افزودند: «اجرای این سیاست‌ها، با حرکت عادی و احیاناً خواب آلوده و بدون حساسیت امکان پذیر نیست و نیازمند برنامه‌ریزی، حرکت علمی، همت و مدیریت جهادی است.»
حرکت و همت جهادي
رهبــر انقـــلاب اســـلامی گفتند: «خوشبختانه، رئیس‌جمهوری محترم در جلسه اخیر سران سه قوه، با قاطعیت اعلام کرد که همه مسئولان اجرایی مرتبط با این سیاست‌ها، به حرکت و همت جهادی مصمم هستند.»
مردم محوری، پنجمین مؤلفه‌ای بود که حضرت آیت‌الله خامنه‌ای به آن اشاره کردند و افزودند: «براساس معارف اسلامی و دینی و همچنین براساس تجربیات 35 سال اخیر، در هر عرصه‌ای که مردم وارد میدان شوند، عنایت و پشتیبانی الهی نیز همراه می‌شود و کارها به پیش خواهد رفت.»
ایشان خاطرنشان کردند: «تاکنون در عرصه‌های اقتصادی، کمتر به حضور و امکانات مردم بها داده شده است، در حالی که باید زمینه استفاده از توان نیروهای بی‌پایان مردمی اعم از فعالان اقتصادی، کارآفرینان، مبتکران، صاحبان سرمایه و افراد صاحب مهارت فراهم و از آنان حمایت شود و مسئولیت عمده در این خصوص برعهده دولت است.»
حق سياست هاي اصل44 ادا نشد
رهبر انقلاب اسلامی، هدف از ابلاغ سیاست‌های کلی اصل 44 در چند سال قبل را استفاده از ظرفیت‌ها و امکانات مردمی در اقتصاد کشور دانستند و گفتند: «متأسفانه حق این سیاست‌ها ادا نشد.»
حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، تأمین امنیت اقلام راهبردی و اساسی بویژه غذا و دارو و خودکفایی در این اقلام را ششمین مؤلفه سیاست‌های اقتصاد مقاومتی برشمردند و درخصوص هفتمین مؤلفه افزودند: «کاهش وابستگی به درآمد فروش نفت یکی از ویژگی‌های اصلی این سیاست‌ها است.»
رهبر انقلاب اسلامی، از اصلاح الگوی مصرف به عنوان هشتمین مؤلفه نام بردند و خاطرنشان کردند: «خطاب اصلی من در این موضوع متوجه مسئولان است که باید در درجه اول در حوزه مأموریتی خود، از اسراف و ریخت و پاش به‌طور جدی پرهیز و در درجه بعد، این موضوع را در زندگی شخصی خود رعایت کنند.»
حضرت آیت‌الله خامنه‌ای با تأکید بر اینکه پایبندی مسئولان به پرهیز از ریخت و پاش، موجب تسری این روحیه به جامعه خواهد شد، افزودند: «منظور از اصلاح الگوی مصرف، سخت‌گیری و زندگی ریاضتی نیست بلکه هدف، مصرف براساس الگویی عاقلانه، مدبرانه، صحیح و اسلامی است.»
ایشان با اشاره به شبهه‌هایی که برخی افراد درباره اقتصاد مقاومتی مطرح می‌کنند افزودند: «اقتصاد مقاومتی برعکس این شبهه‌ها، به رفاه و بهبود زندگی عموم مردم و بویژه طبقات ضعیف منجر خواهد شد.»
فسادستیزی نهمین مؤلفه‌ای بود که رهبر انقلاب اسلامی به آن اشاره و تأکید کردند: «لازمه فعالیت سالم و پرتحرک اقتصادی، امنیت است و لازمه امنیت اقتصادی نیز برخورد با مفسدان اقتصادی و افرادی است که قانون را دور می‌زنند.»
شرط مقابله با فساد اقتصادي
حضرت آیت‌الله خامنه‌ای شفاف‌سازی را شرط اصلی مقابله با فساد اقتصادی دانستند و افزودند: «باید فضای رقابتی و با ثبات اقتصادی به‌وجود آید زیرا در چنین فضای سالمی، فعال اقتصادی احساس امنیت خواهد کرد ضمن اینکه در چنین شرایطی، کسب ثروت با ابتکار و پشتکار، مباح و مورد تأیید نظام است.»
ایشان با اشاره به اعلام آمادگی سه قوه برای مقابله با فساد اقتصادی، تأکید کردند: «در این موضوع، گفتنِ صرف کافی نیست و همه مسئولان اجرایی، قضایی و قوه مقننه در این خصوص مسئول هستند.»
دانش محوری، آخرین مؤلفه‌ای بود که رهبر انقلاب اسلامی به آن اشاره کردند و گفتند: «امروز شرایط کشور از لحاظ پیشرفت‌های علمی به گونه‌ای است که می‌توانیم رسیدن به اقتصاد دانش بنیان را با بلندپروازی، جزو اهداف خود قرار دهیم.»
حضرت آیت‌الله خامنه‌ای تأکید کردند: «اقتصاد دانش بنیان از مهمترین زیرساخت‌های اقتصادی هر کشور است و اگر این موضوع مورد توجه جدی قرار گیرد، قطعاً چرخه علم تا ثروت تکمیل خواهد شد.»
رهبر معظم انقلاب اسلامی بخش دوم سخنان خود را با این سؤال مطرح در جامعه آغاز کردند: آیا سیاست‌های اقتصاد مقاومتی، حرکتی مقطعی است که تحت فشار تحریم‌ها شکل گرفته است؟ پاسخ قاطعانه ایشان به این سؤال پاسخی کاملاً منفی بود.
رهبر انقلاب تأکید کردند: «اقتصاد مقاومتی به هیچ وجه سیاستی مقطعی نیست بلکه تدبیری راهبردی است که برای همه دوران‌ها - چه تحریم باشد و چه نباشد - مفید و راهگشا و پیش برنده است.»
حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در تشریح علل و انگیزه تدوین و ابلاغ سیاست‌های مقاومت اقتصادی به بیان چهار عامل اصلی پرداختند: ظرفیت‌های فراوان مادی و معنوی کشور، حل مشکلات مزمن و دیرپای اقتصادی، مقابله با تحریم‌ها و کاهش کامل تأثیرپذیری اقتصاد کشور از بحران‌های اقتصاد جهانی.
ایشان درخصوص نکته اول افزودند: «ظرفیت‌های عالی انسانی، سرمایه‌های «معدنی، طبیعی و صنعتی» و نیز موقعیت ممتاز جغرافیایی کشور انگیزه‌ای قوی برای طراحی الگوی پیشتاز اقتصادی یعنی اقتصاد مقاومتی بوده است.
حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در تشریح دومین انگیزه ابلاغ سیاست‌های مقاومت اقتصادی به ضرورت حل مشکلات موجود تکیه کردند.
ایشان افزودند: «مشکلات مزمن و دیرپایی همچون تورم، بیکاری، وابستگی به نفت، واردات بی‌رویه، معیوب بودن برخی ساختارها، پایین بودن بهره وری و الگوی ناصحیح مصرف، جز با یک حرکت برنامه‌ریزی شده برای مقاوم‌سازی اقتصاد برطرف نمی‌شود.»
هسته اي و حقوق بشر بهانه اي بيش نيست
رهبر انقلاب، مقابله با جنگ تمام عیار اقتصادی دشمنان را از دیگر عوامل تدوین سیاست‌های اقتصاد مقاومتی بیان کردند و افزودند: «تحریم‌ها قبل از موضوع انرژی هسته‌ای نیز وجود داشته و اگر مذاکرات هم ان‌شاءالله به نقطه حل برسد وجود خواهد داشت چرا که هسته‌ای و حقوق بشر و مسائل دیگر بهانه‌ای بیش نیست و زورگویان جهانی از استقلال‌طلبی و الگو شدن ملت ایران در هراسند.»
ایشان افزودند: «برای علاج قطعی فشارهای اقتصادی دشمنان، باید به گونه‌ای اقتصاد خود را قوی و مستحکم کنیم که آن‌ها از تأثیرگذاری فشارهای خود مأیوس شوند که این هدف با اجرای سیاست‌های ابلاغ شده محقق خواهد شد.»
حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، چهارمین عامل تدوین سیاست‌های مقاوم‌سازی اقتصاد کشور را ضرورت کاهش تأثیرپذیری از بحران‌های جهانی خواندند و گفتند: «این عوامل چهارگانه موجب شد طراحی مدل اقتصاد مقاومتی در دستور کار نظام قرار گیرد.»
سومین بخش سخنان رهبر انقلاب در جمع صدها نفر از مسئولان سه قوه و فعالان «اقتصادی، اجتماعی و رسانه‌ای»، به بیان الزامات و انتظارات اختصاص داشت.
ایشان عزم راسخ و جدی مسئولان سه قوه و بویژه قوه مجریه را عاملی بسیار مهم برای مقاوم‌سازی اقتصاد خواندند و افزودند: «صرف مطرح شدن سیاست‌های اقتصاد مقاومتی، مشکلی را حل نمی‌کند بلکه عزم و تلاش مسئولان همه بخش‌های مرتبط با این سیاست‌ها، زمینه‌ساز تحقق اهداف اعلام شده خواهد بود.»
رهبر انقلاب، ورود به میدان عمل را دومین انتظار خود از مسئولان برشمردند و خاطرنشان کردند: «این طرح و سیاست‌های کلی باید به برنامه‌های گوناگون اجرایی تبدیل شود تا حماسه اقتصادی، واقعاً به‌وجود آید.»
حضرت آیت‌الله خامنه‌ای با اشاره به نامگذاری سال‌جاری به سال حماسه سیاسی و حماسه اقتصادی افزودند: «حماسه سیاسی خوشبختانه محقق شد اما حماسه اقتصادی متأسفانه به تأخیر افتاد که امیدواریم این موضوع در پرتو سیاست‌های ابلاغ شده، در سال 93 با جدیت کامل پیگیری شود.»
رهبر انقلاب تدوین، برنامه‌های
زمان بندی شده را سومین ضرورت دانستند و تأکید کردند: «باید سهم هر قوه همچنین سهم هر دستگاه در اجرای سیاست‌های اقتصاد مقاومتی، به‌طور دقیق مشخص شود.» ایشان افزودند: «لازم است برنامه‌های اجرایی شفاف و با شاخص‌های زمانی، تدوین گردد تا پیگیری پیشرفت کارها امکان پذیر شود.»
اقدام سران سه قوه در تهیه ساز و کار هماهنگی دستگاه‌ها و نیز نظارت در همه سطوح، چهارمین و پنجمین ضرورتی بود که رهبر انقلاب بر آن‌ها تأکید کردند.
ایشان افزودند: «مجمع تشخیص مصلحت نیز موظف است به مسئولیت نظارتی که به آن محول شده به‌طور کامل عمل کند.»
موانع مزاحم برداشته شود
برطرف کردن موانع «قانونی، اجرایی، حقوقی و قضایی» از سر راه اجرای سیاست‌های اقتصاد مقاومتی، ششمین وظیفه‌ای بود که رهبر انقلاب متوجه سران قوا دانستند.
ایشان تأکید کردند: «باید موانع مزاحم برداشته شود تا فعالان اقتصادی، کارآفرینان، مبتکران و دانشمندان، با آرامش به این میدان روی آورند و احساس کنند با موانع غیرمعقول روبه‌رو نیستند.»
رهبر انقلاب، گفتمان‌سازی و ارائه تصویری درست از اقتصاد مقاومتی را وظیفه صدا و سیما، رسانه‌ها، مسئولان، دلسوزان و صاحبان فکر و اندیشه خواندند و خاطرنشان کردند: «دستگاه‌های تبلیغاتی مخالفِ پیشرفت ایران، تلاش می‌کنند با ایجاد شبهه و اشکال تراشی، سیاست‌های ابلاغ شده را بی‌اهمیت جلوه دهند اما اگر تصویر درستی از این حرکت بزرگ و پیشتازانه ارائه شود و گفتمان‌سازی صورت گیرد، مردم به آن معتقد می‌شوند و از مسئولان مطالبه می‌کنند که در این صورت کارها به پیش خواهد رفت.»
رهبر انقلاب اسلامی در بیان آخرین انتظار خود از مسئولان موضوع پایش و اطلاع‌رسانی دقیق را مطرح کردند.
ایشان افزودند: «باید مرکزی قوی و بینا برای رصد و پایش دقیق فعالیت‌ها وجود داشته باشد.»
گردآوری و پردازش اطلاعات، استنتاج، تعیین شاخص برای هر بخش و اطلاع‌رسانی به مردم از جمله وظایفی بود که ایشان برای این مرکز برشمردند.
رهبر انقلاب سخنانشان را با این جملات به پایان بردند: «ان‌شاءالله کار بزرگی که شروع شده است با توکل به خدا و شتاب مناسب پیش می‌رود و مردم ثمرات شیرین آن را در همین دولت خواهند چشید.»
در این دیدار علاوه بر وزیران و مسئولان دستگاه‌های مختلف اجرایی، شماری از مسئولان مجلس و قوه قضائیه، فعالان اقتصادی، مجامع صنفی، مدیران مراکز گوناگون «اقتصادی، نظارتی و علمی»، استانداران، نمایندگان ولی فقیه در استان‌ها، مدیران حوزه‌های علمیه، مسئولان و مدیران رسانه ملی و برخی رسانه‌ها، فرماندهان نظامی و انتظامی و مدیران شهری حضور داشتند.
