تصاویری از مراسم آیینی و مذهبی قارقارا - شهرستان خلخال

مراسم مذهبی و سنتی قاراقارا یکی از برنامه­ های دیرینه منطقه تاریخی خلخال محسوب می­شود. این مراسم در سال­های اخیر از رونق افتاده است و در شهرستان خلخال علاوه بر شهر در روستاهای همجوار شهر نیز اجرا می­شود. در گذشته این مراسم علاوه بر آئین مذهبی دینی جلوه دیگری نیز داشت همچون حسن همکاری و تعاون اهالی در تهیه هیزم مساجد و معابد اما به علت توسعه و رشد تکنولوژی و جایگزینی سوخت فسیلی، و سوخت­های فرآورده­های نفتی، بعد مذهبی و سنتی این آئین باقی مانده و در شهر خلخال فقط به صورت نمادین اجرا می­شود.

در آخرین جمعه ماه ذی­الحجه و در برخی مواقع یک یا دو روز مانده به ماه محرم این آئین مذهبی انجام می­شود، قارقارا در فرهنگ کنونی آذربایجان به درخت قطور و بلندی اطلاق می­شود که پارچه­ های متنوعی از جمله مشکی به آن می­بندند یا آویزان می­کنند و بواسطه رفع نیاز و نذر و حاجات به وسیله بستن نشانه ارتباط برقرار می­کنند. درخت قارقارا که در واقع برافراشته کردن علم عزای امام حسین (ع) می­باشد.

قارقارا در خلخال توسط شخصی که درخت را نذر کرده و در یکی از باغات نگهداری می­شود با آئین خاصی و با تشکیل دسته عزاداری از محل باغ که درخت در آن واقع شده است با قطع درخت بر روی دوش گذاشته و از مسافت دور آن را به میدان اصلی شهر (میدان مساجد مرکزی و قدیمی) با مراسم تعزیه و عزاداری حمل می­کنند.

هر یک از این مرحله مراسم دارای آداب بخصوصی است که در شروع این مراسم معمولاً از جلو مسجد شروع شده و به صورت دسته­جات با طبل و شیپور به سمت باغ حرکت می­کنند. در گذشته یکی از استفاده این مراسم تهیه هیزم و سوخت مساجد بود به همین اساس اگر درختان را شخصی نذر می­کرد خرید و فروش انجام نمی­گرفت. اما اگر در نبود این نذری ریش­سفیدان محل و مسجد با خرید درختان قطور زمینه را برای اجراء این مراسم مذهبی فراهم می­ساختند.