آيات‏

1-نهی از اسراف : كلوا و اشربوا و لا تسرفوا انه لا يحب المسرفين» اعراف، 31

از نعمت‏هاى الهى بخوريد وبياشاميد ولى اسراف نكنيد كه خداوند مسرفان را دوست ندارد     .

2-نهی از تبذیر :   و لا تبذر تبذيراً» اسراء، 26

و هرگز اسراف و تبذير نكنيد   .

3 - تبذیر و برادری با شیطان : انّ المبذرين كانوا اخوان الشياطين» اسراء، 27

به تحقيق كه تبذير كنندگان برادران شيطانند   .

4 - جایز نبودن اسراف در انفاق : والذين اذا انفقوا لم يسرفوا و لم يقتروا» فرقان، 67

بندگان خداى رحمان كسانى اند كه هرگاه انفاق كنند نه اسراف مى‏نمايند و نه سختگيرى   .

5 - جايز نبودن اسراف در قتل (در مورد قصاص) :

« ولا تقتلوا النفس الّتى حرّم اللَّه الّا بالحقّ و من قتل مظلوماً فقد جعلنا لوليّه سلطاناً فلا يسرف فى القتل انّه كان

منصوراً» اسراء، 33

و كسى را كه خداوند خونش را حرام شمرده نكشيد جز به حق و آن كس كه مظلوم كشته شده براى ولى‏اش سلطه (و

حق قصاص) قرار داديم اما در قتل اسراف نكند چرا كه او مورد حمايت است   .

6 - اسراف در سرمايه عمر :   قل يا عبادى الذين اسرفوا على انفسهم لا تقنطوا من رحمةاللّه» زمر، 53

بگو اى بندگان من كه بر خود اسراف و ستم كرده‏ايد از رحمت خداوند نا اميد نشويد   .

7 - عدم اطاعت از مسرفان : و لا تطيعوا امر المسرفين - الذين يفسدون فى الارض و لا يصلحون» شعراء، 152-151

و فرمان مسرفان را اطاعت نكنيد - همانها كه در زمين فساد مى‏كنند و اصلاح نمى‏كنند   .

8 - فرعون نمونه مسرفان : و ان فرعون لعال فى الارض و انّه لمن المسرفين» يونس، 83

به درستى كه فرعون برترى جويى در زمين داشت و از اسراف كاران بود   .

9 - به هلاكت رسيدن اهل اسراف :   و اهلكنا المسرفين» انبياء، 9

اسراف كنندگان را هلاك كرديم   .

10 - اسراف و عذاب الهی :   و كذلك نجزى من اسرف و لم يؤمن بايات ربّه و لعذاب الاخرة اشدّ وابقى» طه، 127

و اينگونه جزا مى‏دهيم كسى را كه اسراف كند و به آيات پروردگارش ايمان نياورد و عذاب آخرت شديدتر و پايدارتر

است   .

    روايات‏  

-1 کمترین اسراف :  

قال الصادق‏عليه السلام : «ادنى الاسراف هراقة فضل الاناء و ابتذال ثوب الصون و القاء النوى   »

كمترين حدّ اسراف دور ريختن ته مانده ظرف و ناچيز شمردن جامه تن و دور افكندن هسته ميوه است. (وسائل / 3 / 384 (

2 - اسراف نشانه‏ى نفاق‏ :

قال على‏عليه السلام : «احذّركم اهل النفاق ... ان حكموا اسرفوا   ».

شما را از اهل نفاق بر حذر مى‏دارم... آنها وقتى قضاوت مى‏كنند اسراف مى‏كنند . (بحار / 72 / 177 (  

3 -نشانه‏هاى اسراف كننده‏ :

قال الصادق‏عليه السلام : «للمسرف ثلاث علامات يشترى ما ليس له و يلبس ما ليس له و يأكل ما ليس له   »

براى اسراف كار سه نشانه است: آنچه را كه لازم نيست مى‏خرد، آنچه را كه لازم نيست مى‏پوشد و آن‏چه را كه لازم نيست مى‏خورد . (بحار / 72 / 206 (

4 -مفهوم اسراف :‏

قال الصادق‏عليه السلام : «ليس فيما اصلح البدن اسراف ... انّما الاسراف فيما اتلف المال و اضرّ بالبدن   »  

در آن‏چه صرف اصلاح تن مى‏گردد اسراف نيست، اسراف در نابود ساختن مال است و آنچه كه به بدن ضرر مى‏رساند . (بحار / 75 / 303 (

5 -اسراف از برنامه‏هاى شيطان‏ :

قال العسكرى‏عليه السلام : «... عليك بالاقتصاد و اياك والاسراف فانه من فعل الشيطنة   »  

بر تو باد به ميانه روى و از اسراف بپرهيز كه از كارهاى شيطان است . (غرر الحكم / 5188  (

6 - آثار اسراف‏ : الف - زوال نعمت؛ قال الكاظم‏عليه السلام : «من بذّر و اسرف زالت عنه النعمة   »  

كسى كه ريخت و پاش و اسراف كند، نعمت از او زايل مى‏شود . (بحار/78/327 (

ب - اندك شدن بركت؛ قال‏الصادق‏عليه السلام : «انّ مع الاسراف قلّة البركة »

همانا اسراف كردن همراه با اندك بودن بركت است . (وسائل/10/261 (

ج - عدم ستايش؛ قال على‏عليه السلام : «ذر السرف فانّ المسرف لا يحمد جوده و لا يرحم فقره   »

اسراف را رها كن زيرا شخص اسراف كننده نه ستايش از بخشش او مى‏شود و نه مورد رحم قرار مى‏گيرد. (بحار / 50 / 292 (

7 - عدم صدق اسراف در كارهاى نيك :‏

قال على‏عليه السلام : «الاسراف مذموم فى كل شى‏ء الاّ فى افعال البرّ   »

اسراف جز در كارهاى نيك ناپسند است . (غررالحكم/1 / 83 (

8 - نمونه‏ى اسراف :‏

قال الصادق‏عليه السلام : «انّما السرف ان تجعل ثوب صونك ثوب بذلتك   »

همانا اسراف در اين است كه لباسى كه نگهدارنده تو است آن را لباس كار قرار دهى . (مكارم الاخلاق / 117 (

اشاره‏ حضرت رضاعليه السلام شخصى را مشاهده كردند كه ميوه‏اى را كاملاً نخورد و آن را از منزل خود به دور انداخت. امام‏عليه السلام غضب نمودند و فرمودند: چرا اين كار را انجام دادى اگر شما بى‏نياز هستيد به افراد نيازمند در جامعه اطعام كنيد. (كافى / 6 (