غلامحسين اسماعيلي با بيان اينكه متأسفانه مرتكبان جرايم حوزه مواد مخدر بيشترين رقم زندانيان را به خود اختصاص ميدهند، گفت: حدود 50 درصد زندانيان مرتبط با جرايم گروه مواد مخدر هستند.
غلامحسين اسماعيلي، رئيس سازمان زندانها و اقدامات تأميني و تربيتي به گفتوگويي در خصوص آخرين وضعيت زندانهاي كشور گفت: زندان محلي است براي اعمال مجازاتهاي سالب يا محدودكننده آزادي اشخاص بزهكار و براساس ماده 3 آييننامه اجرايي سازمان زندانها و اقدامات تأميني و تربيتي، زندانمحلي است كه در آن محكوماني كه حكم آنان قطعي شده است با معرفي مقامهاي صلاحيتدار قضايي و قانوني براي مدت زمان معين يا به طور دايم به منظور تحمل كيفر با هدف حرفهآموزي، بازپروري و بازسازي نگهداري ميشوند.
وي اضافه كرد: البته در كنار زندان بخشي به عنوان بازداشتگاه در نظر گرفته شده است كه محل نگهداري متهمان با قرار كتبي مقامهاي صلاحيتدار قضايي تا اتخاذ تصميم نهايي است. خلاصه اين كه با توجه به كثرت جمعيت كيفري، گاه از زندان به شهري تعبير ميشود كه گروهي از افراد بزهكار و ناسازگار با اجتماع در آن زندگي ميكنند تا شرايط باز اجتماعي شدن آنها فراهم آيد.
اسماعيلي در رابطه با اصلاح رفتار زندانيان و تمهيداتي در اين خصوص انديشيده شده است، تصريح كرد: زندان در نظام جمهوري اسلامي ايران هدف نيست؛ بلكه وسيلهاي است براي تنبيه، تأديب، اصلاح و تربيت انسانهاي خطاكار، براي نيل به اين هدف مهم متناسب با شخصيت و نيازهاي زندانيان و همچنين اوضاع و احوال اجتماعي، برنامههاي گوناگوني در عرصههاي آموزشي، فرهنگي، حرفهآموزي، اشتغال، وزرشي، هنري و رفتار درماني در نظر گرفته شده است؛ اما به نظر ميرسد عموم اين برنامهها بايد ارتقا يابد و علاوه بر آن تمامي امور بايد مبتني بر تعاليم اسلامي بوده و روح فرهنگ ديني بر همه فعاليتها حاكم شود.
رئيس سازمان زندانها رواندرماني را يك روش علمي و تجربه شده دانست و گفت: در جهت اصلاح شخصيت انسان كه مهمتر از اصلاح رفتار وي است، روان درماني نقش بسزايي دارد. اين روش علمي هم در مشاورههاي رواندرماني و اجتماعي سطح جامعه اثربخش است و هم در برنامه اصلاح شخصيت زندانياني كه در برنامههاي رواندرماني شركت دارند.
اين مقام قضايي افزود: بررسيها نشان ميدهد نرخ بازگشت به زندان اين گروه از زندانيان به مراتب كمتر از نرخ بازگشت ساير گروههاست. اين روش مفيد و مؤثر بوده و بايد ادامه يابد. معتقدم در جهت تكامل و ارتقاي اين روش علمي بايد از مباني اسلامي و توحيدي بهره بيشتري گرفت.
وي با تاكيد بر اينكه در كشور ما متأسفانه مرتكبان جرايم حوزه مواد مخدر بيشترين رقم زندانيان را به خود اختصاص ميدهند، خاطر نشان كرد: حدود 50 درصد زندانيان مرتبط با جرايم گروه مواد مخدر هستند. مرتكبان جرم سرقت با حدود 20 درصد و جرايم عليه اشخاص و اطفال با حدود 13 درصد در رتبههاي بعدي قرار دارند.
رئيس سازمان زندانها با اشاره به اينكه كاهش جمعيت كيفري زندانها در زمره سياستهاي مصوب كلي نظام در حوزه قضايي و مورد تأييد رئيس قوه قضاييه، آيتالله آملي لاريجاني است، تصريح كرد: اما بايد به اين نكته توجه داشت كه سازمان زندانها به عنوان سازمان مجري احكام و دستورهاي قضايي مسئول اصلي تحقق اين سياستاصولي و كاربردي نيست. براي رسيدن به اين هدف مهم بايد از روشهاي پيشگيري از وقوع جرم، اصلاح قوانين و مقررات، اصلاح روش و نگرش قضات و در نهايت اصلاح روش زندانباني بهره گرفت.
وي ادامه داد: اين سازمان به دنبال آن است كه احكام حبس صادر شده را به گونهاي اجرا نمايد كه اثر بازدارندگي داشته باشند. همچنين با بهرهگيري از روشهاي اصولي اصلاح و تربيت، زمينه بزهكاري مجدد و تكرار جرم توسط زندانيان را كاهش دهد و با انجام مطالعات جرمشناسي و آسيبشناسي اجتماعي و ارائه نتايج به ساير بخشهاي متولي در جامعه در زمينه كاهش بزهكاري مساعدت نمايد. اميد است مجموعه اين اقدامات در كاهش جمعيت كيفري مؤثر باشند.
وي رفتار زندانبانان با زندانيان و رعايت حقوق شهروندي را در حد قابل قبولي دانست و گفت: در بازديدهاي متعدد اينجانب از زندانهاي مختلف كشور، زندانيان كمترين گلايه را از اين جهت داشتهاند. مشكل عمده زندانها در حال حاضر از حيث رعايت حقوق شهروندي، تراكم جمعيت كيفري و كمبود فضاي زندانهاست.
اسماعيلي در رابطه با استفاده از فن آوري نوين در مجموعه سازمان زندانها به ماوي گفت: امروز چه از حيث بهرهگيري از دوربينهاي مختلف در جهت نظارت بر زندانها و چه استفاده از سيستم جامع آمار و اتوماسيون اداري و سيستم ويدئو كنفرانس، سازمان زندانها پيشرفتهاي خوبي داشته است و عزم جدي اينجانب در توسعه و روزآمد نمودن اين امكانات است.
رئيس سازمان زندانها اظهار داشت: اشتغال و حرفهآموزي يكي از برنامههاي مهم سازمان در چرخه اصلاح و تربيت زندانيان و جلوگيري از بازگشت مجدد آنان به زندانها به حساب ميآيد و هماكنون در مجموعه زندانها و در زندانهاي باز كارگاههاي مختلفي داير هستند و مربيان فني و حرفهاي در رشتههاي مختلف مشغول آموزش حرفههاي مورد نياز به زندانيان ميباشند. در ادامه اين مسير، توسعه اشتغال به ويژه اشتغال مولد را در زندانهاي كشور مدنظر داريم.
وي افزود: اين سازمان به دنبال تعامل با بخشهاي مختلف كارگري و خدماترساني است تا نيروي كار مورد نياز آنها را تأمين نمايد. اين امر علاوه بر اشتغال زندانيان سبب تأمين درآمد نسبي براي خانواده آنان نيز خواهد شد و دستمزد اشتغال زندانيان به آنها و خانوادهشان تعلق خواهد گرفت.
اسماعيلي در رابطه رسيدن به چشمانداز مطلوب فرهنگي و تربيتي و اقداماتي كه در زندانهاي كشور صورت گرفته است، گفت: عمدهترين دليل انحراف و بزهكاري اشخاص و در نتيجه بروز آسيبهاي اجتماعي، ضعف فرهنگي اين افراد و كمتوجهي به مسائل ديني و معنوي است. براي برطرف كردن اين نقيصه بايد ضمن ارتقاي فعاليتهاي فرهنگي و فراگير كردن آن، اين فعاليتها بر مباني ديني و اسلامي استوار شوند.
اين مقام قضايي در گفتوگوي خود با ماوي اضافه كرد: بر اين اساس تلاش ميشود رويكرد تمامي فعاليتهاي سازمان، اعم از آموزشهاي هنري، ورزشي، حرفهآموزي، مشاوره و رواندرماني رويكرد فرهنگي و اسلامي باشد.
وي با اشاره به چشمانداز سازمان زندانها در افق 1404، گفت: با عزم و تلاش هدفمند و مدبرانه جمعي كه در مسير تحقق آرمانهاي نظام قضايي و همچنين اهداف قانوني و سازماني مبتني بر چشمانداز بيستساله كشور صورت گرفته است، سازمان زندانها سازماني اثربخش متناسب با جايگاه والاي اصلاحي و تربيتي براي زندانيان خواهد بود.
