نوروز و تقویم هجری شمسی: نوروز از جشنهای باستانی ایرانیان است که امروزه در محدوده جغرافیاییفلات ایران یعنی در کشورهای ایران، آذربایجان، افغانستان، تاجیکستان، ترکمنستان، ازبکستان، قرقیزستان،قزاقستان و بخشهای کردنشین کشورهای عراق و ترکیه و سوریه، در روز ۱ فروردین (۲۱ مارس) هرسال برگزار میشود. برگزاری جشن نوروز همچنین در زنگبار واقع در آفریقای شرقی که در قدیم سکونتگاه ایرانیان مهاجر بوده رواج دارد. از جشنهای متعددی که در ایران باستان مرسوم بوده، یا از جشنهای اندکی که از آن عهد به یادگار مانده، هیچ یک به طول و تفصیل نوروز نیست. نوروز جشنی است که یک جشن کوچکتر (چهارشنبه سوری) به پیشواز آن میآید و جشنی دیگر (سیزده به در) به بدرقه آن. و نماد آن انداختن سفره هفت سین است.[۴] در تقویم جلالی روز اول سال طوری تنظیم میشدهاست که با اعتدال ربیعی همگام شود و در نتیجه سالها ۳۶۵ یا ۳۶۶ روز داشتهاند. تقویم رسمی ایران و تقویم رسمی افغانستان بر اساس تقویم جلالی ساخته شدهاند ولی هم طول ماههایشان و هم مبدأ تاریخشان با تقویم جلالی متفاوت است.[۶]
زبان پارسی (دری و تاجیک):فارسی، پارسی، یا فارسی دری (در برخی متون قدیم: پارسی دری) زبان رسمی کشور ایران و تاجکستان و یکی از زبانهای رسمی کشور افغانستان است. در ایران نزدیک به ۷۰ میلیون، در افغانستان ۲۰ میلیون، در تاجیکستان ۵ میلیون، و در ازبکستان پیرامون ۷ میلیون نفر سخنور دارد. زبان فارسی گویشورانی نیز در هندوستان و پاکستان دارد (نگا:زبان فارسی در شبه قاره هندوستان). رویهمرفته میتوان شمار فارسیدانان جهان را پیرامون ۱۱۰ میلیون نفر برآورد کرد. با وجود اینکه فارسی در حال حاضر زبان رسمیپاکستان نیست. ولی قبل از استعمار انگلیس .زبان رسمی و فرهنگی شبهقاره هند در زمان سلسله گورکانیان یاامپراتوری مغولی هند بودهاست. زبان رسمی کنونی پاکستان، اردو است که در واقع «ایرانیشده» زبان هندی و به شدت تحت تأثیر فارسی است و واژههای فارسی بسیار زیادی در آن موجود میباشد. اکنون نیز به عنوان یک زبان فاخر در بین نخبگان به خصوص در زمینه هنر و موسیقی (موسیقی قوالی) رواج دارد. به خاطر تأثیر بسیار زیاد زبان فارسی در پاکستان، بنیانگذاران پاکستان تصمیم گرفتند که سرود ملی کاملاً به زبان فارسی سروده شود. در زبان فارسی به خط فارسی حدود ۳۲ حرف اصلی وجود دارد که به مجموع آنها الفبای فارسی گفته میشود.[۷] اسلام و مذهب تشیع و شاخههای مختلف آن: اکثریت ایرانیان بعد از حمله اعراب در طول زمان به آیین اسلام گرویدند و مسلمان شدند. مسلمانان بر این باورند که خدا مستقیماً بر بسیاری از پیامبران وحی فرستاده و محمد آخرین آنها است. نزدیک به شصت وهشت درصدایرانیان شیعه میباشند. دودرصد غيره وسي درصد اهل سنت دور تادور ايران اهل سنت هستند اكثريتشان حدود نود درصد.شیعیان علاوه بر سه اصل دین توحید، نبوت و معاد به دو اصل دیگر یعنی عدل و امامت نیز باور دارند.[۸] در حالی که مذهب شیعه دسته کم از قرن دوم هجری با این نام به معنای پیرو شناخته شده بود و در زمان امام ششم شیعیان رشد قابل ملاحظهای داشت، ولی گسترش و ظهور شیعه دوازده امامه به سبک فعلی از زمان حکومت صفوی در ایران انجام شد که شیعه را مذهب رسمی ایران اعلام نمودند و از تشیع به عنوان ابزاری برای تمركزقدرت استفاده نمودند. این مساله که ایرانیان به طور تاریخی به اینکه پادشاهان باید فر شاهنشهی داشته باشند و خون شاهنشهی باید در رگ هایشان جاری باشد اعتقاد داشتهاند [۹]، در نزدیک شدن فرهنگ شیعه و ایرانی بسیار موثر بودهاست. به دلیل گسترش تشیع و شکل گیری فعلی آن در زمان پادشاهان صفوی و توسط ایرانیان، فرهنگ ایرانی و شیعه اشتراکات فراوانی دارد. زبان و فرهنگ آذربایجانی:با آمدن اقوام آریایی به فلات ایران، اقوام بومی آذربایجان با ایشان آمیخته شدند و در یک اتحاد، پادشاهی ماد را به وجود آوردند. از آن تاریخ به بعد آذربایجان قسمتی از ایران بود و پس از حمله اعراب به ایران در قرنهای ابتدایی ورود اسلام به ایران آذربایجان از کانونهای عمده مقاومت وشورش ایرانیان در برابر اعراب بود. از حدود قرن پنجم هجری به بعد، حوادث متناوب یکی بعد از دیگری آذربایجان را آماج تهاجمات پیاپی قرار داد. بعد از سلجوقیان، دورِ سلسله جنبانی ترکان آتابای یا اتابکان آغاز و با نفوذ این اقوام و گسترش زبان ترکی، سیطرهٔ زبان آذری که بازمانده و متحول شدهٔ زبان مادها بود، محدود و رفته رفته رو به کاهش نهاد. با ادامه تسلط ترکان در دوران اتابکان باز هم عده ترکها در سرزمین آذربایجان فزونی یافت و مآلاً زبان ترکی رونق بیشتری گرفت. در دوران مغولها که بیشتر سربازان آنان ترک بودند و آذربایجان را تختگاه خود قرار دادند بازهم به نفوذ ترکان افزوده شد.[۱۰] بعدها از زمان صفویان که خود به نوعی برخاسته از قوم مغول بودندو ورود اقوام قزلباش و اقوام دگر به آن دیار آذربایجان از اهمیتی مضاعف برخوردار گشت و فرهنگ جدید آذربایجان که تأثیر گرفته از تاریخ پر فراز و نشیب خود بودهاست، تأثیری شگرف بر تاریخ و فرهنگ ایران گذاشتهاست. زبان و فرهنگ کردی: بیشتر تاریخ شناسان پر آوازه براین باورند که، کردهای امروز نوادگان مادهای دیروزند. این نکته که که زبان کردی بازماندهٔ زبان ماد است، و التزاما کردهای امروزی هم استمراری از مادهای باستان هستند، تا زمانی که زبان مادی بدرستی شناخته نشده، کماکان یک فرضیه باقی میماند [۱۱] [۱۲]. آیینهای ایرانی، مانند نوروز، مهرگان، و سده، میان کردان با شکوه بیمانندی برپا میگردد و تا امروز هم در میان گروههای بزرگی از کردان که به فرقههای کهن دینی این سرزمین منسوبند، ردپای بسیاری از باورهای «مغانی»، «مزدکی»، «زروانی» و «مانوی» دیده میشود که نمادی از اعتقاد مشترک باستانی آنان با کیشهای ملی ایرانی میباشد[۱۳]. موسیقی کردی بخش بزرگی از موسیقی فعلی ایران را تشکیل میدهد و بسیاری از مشهورترین خواننده هاو گروههای موسیقی سنتی داخل ایران، از کردستان میباشند. دین زرتشتی آیین میتراییسم یا مهر پرستی: مِهرپرستی یا آیین مهر یا میترائیسم بر پایه پرستش ایزد ایرانی مهر (میترا) بنیاد شده بود. به دلیل ارزش مندی آفتاب در این دین برخی نیز این دین را آفتاب پرستی دانستهاند. از زمانهای دور پیش از تاریخ ایرانیان پیرو آیین مهر یا کیش بغانی بودند. آیین مهر یک دین یا قانون تدوین شده نیست آیین و سنتی است که آغاز آن تاریک است. اولین گروه آریاییهایی که وارد فلات ایران شدند در پیمان نامههای میان خود به میترا سوگند میخوردند.[۱۴] بسیاری از جشنهای و سنن ایرانی ریشه در میتراییسم دارد به طور مثال شب یلدا ریشه در اعتقاد ایرانیان به تولد میترا در این زمان دارد. روزها تا این شب کوتاه میشوند و بعد از این شب شروع به طولانی شدن میکنند. این جشن در ماه پارسی «دی» قرار دارد که نام آفریننده در زمان پیش از زرتشتیان بودهاست که بعدها او به نام آفریننده نور معروف شد.[۱۵] هنر ایرانی
|
فرهنگ ایران | ||
|
[ جمعه 6 آبان 1390 8:15 AM ] [ ]
در اثر حملات بسیار گستردهای که بر ایران در طول تاریخ وارد شدهاست و در کنار آن آب و هوای گرم و خشک ایران، فرهنگ ایران دچار مشکلات عدیدهای شدهاست . منظور از حمله، تهاجمی است که به سلطه قومی خارجی با منافع متفاوت، و تامین اهداف آن قوم برای مدتی طولانی منتهی شدهاست (که حملات اسکندر مقدونی، اعراب و مغولها از این دسته اند یعنی سه حملهٔ بزرگ همراه با تهاجم فرهنگی و ژنی در تاریخ ایران ). حملاتی که به سلطه قوم خارجی با منافع متفاوت منجر میشود به صورتهای گوناگون بر فرهنگ یک کشور تأثیر میگذارد که میتوان به ایجاد ترس و روحیه محافظه کاری و در کنار آن افزایش خشونت در جامعه و همچنین ورود فرهنگ و زبان بیگانه واز بین رفتن اصالت نسلی اشاره کرد.[۵]. [ جمعه 6 آبان 1390 8:14 AM ] [ ]
فرهنگ ایرانی با داشتن سنن مخصوص خود همچون تقویم خورشیدی خاص خود، از بسیاری از فرهنگهای دیگر مجزا میشود.[نیازمند منبع] در حالی که تقریباً همه کشورهای دنیا از یکی از سه تقویم میلادی (خورشیدی)، هجری قمری (بر اساس ماه)و تقویم چینی (بر اساس ماه) استفاده میکنند، تقویم ایرانی به عنوان یکی از دقیقترین این تقویمها[نیازمند منبع] با داشتن نقطه شروع بسیار دلپذیر (آغاز بهار) از نقاط برجسته فرهنگی ایران میباشد.
ایرانیان چندین بار با تأثیر گذاشتن بسیار بر روی قوم مهاجم قدرت فرهنگ خود را به رخ قوم مهاجم کشاندهاند. تأثیر شدید فرهنگ ایرانی بر اعراب و به وجود آمدن مذهب شیعه و تأثیر بسیار بر قوم بدوی مغول انکار ناپذیر است.[نیازمند منبع] ایرانیان صاحب دومین زن وزیر در جهان بودهاند[۲]. جدا از افتخارات تاریخی، فرهنگ ایرانی از دو مشخصه بارز فرهنگی برخوردار است که به این فرهنگ هویتی ممتاز میدهد. این دو مشخصه، یکی «هنر و ظرافت در لذت» و دیگری « سطح بالای هیجان در زندگی» میباشد.[نیازمند منبع] فرهنگ ایرانی به شدت غنی است در تولید لذت، هنر و شادی، و مملو از ظرافت هایی است که بسیاری از فرهنگهای حاکم بر کشورهای پیشرفته فاقد آن هستند.[نیازمند منبع] ظرافت هایی که در راستای افزایش شادی و هیجان و در نتیجه لذت بیشتر بشر از زندگی تعبیه شده اند. از این ظرافتهای فرهنگی میتوان به شعر و ادبیات ایرانی و شهرت و نفوذ جهانی آن و یا به جایگاه طنز و موسیقی در فرهنگ ایرانی اشاره کرد. جدا از این هنرهای تجسمی و لذتهای بصری جایگاه ویژه خود را در فرهنگ ایرانی دارد. از فرش ایرانی که در همه دنیا به زیبایی معروف است تا هنرهای میناکاری، خاتم کاری، منبت کاری، معرق کاری و دهها هنر دیگر ایرانی نشانگر علاقه قابل ملاحظه ایرانیان به زیبایی و ظرافت است . یکی دیگر از سمبلهای ظرافت فرهنگ ایرانی، غذاهای متنوع ایرانی میباشد. با اینکه خورشتهای ایرانی تا حدی شبیه به بعضی از غذاهای هندی است و کبابهای ایرانی هم دارای شباهتهایی به کبابهای یونانی و عربی است، غذای ایرانی دارای بسیاری عناصر منحصر به فرد خود میباشد.[۳]. اهمیت لذت، هنر و هیجان در فرهنگ ایرانی از بعدی دیگر هم قابل بررسی است. در حالی که یک ایرانی در ایران، به علت وجود اختلال در بسیاری از سیستمهای زندگی خود، معمولاً اضطراب بالایی در زندگی خود تحمل میکند، در عوض به دلایل فراوان در زندگی خود هیجان زیادی حس میکند و کمتر دچار حس تنهایی و گوشه گیری میشود.[نیازمند منبع] کم بودن شاخص فردگرایی در ایران، در مقایسه با بسیاری از کشورهای مغرب زمین، جدا از اینکه حکایت از سنتی بودن بسیاری از ساختارهای فرهنگ ایرانی دارد، علامت وجود روحیه همدلی در ایرانیان است.[نیازمند منبع] جدا از این، بسیاری از رفتارهای آنارشی وار در فرهنگهای گرم و از جمله ایران، ریشه در روحیه هیجان جو ایرانیان دارد که از دیدگاهی به میزان بالای تابش آفتاب مرتبط است. این هیجانات به نوعی باعث افزایش نشاط در زندگی بسیاری از ایرانیان و در نتیجه کاهش افسردگی میشود.[۴] [ جمعه 6 آبان 1390 8:12 AM ] [ ]
عوامل اصلی شکل گرفتن فرهنگ ایران را میتوان در امپراتوری پارسیان (هخامنشیان)، دوران شاهنشاهی ساسانیان، سلطه اعراب، حملات مغول و دوران صفوی جستجو کرد. برای شناخت فرهنگ ایران باید به کشورهای مستقلی که در پیرامون ایران هستند نیز نگریست. افغانستان، تاجیکستان، ازبکستان، ترکمنستان،جمهوری آذربایجان و حتی ارمنستان و گرجستان و همچنین کردهایعراق و ترکیه و پاکستان همگی کم یا زیاد گوشهای از فرهنگ ایران را به ارث بردهاند. حتی سرود ملی پاکستان به زبان پارسی است.[۱]
در مجموع میتوان عناصر فرهنگ ایرانی را که فراتر از مرزهای سیاسی ایران است را به اختصار چنین برشمرد: ۱- زبان پارسی و دیگر زبانهای ایرانی ۲- اعیاد ملی از جمله نوروز و شب یلدا و تقویم هجری شمسی ۳- دین اسلام و به ویژه مذهب تشیع ۴- دینها و آیینهای زرتشتی، مهرپرستی و بهائی ۵- هنر ایرانی (ادبیات و شعرپارسی، معماری ایرانی و غذای ایرانی)، ۶-فرهنگهای محلی اقوام ایرانی [ جمعه 6 آبان 1390 8:10 AM ] [ ]
پل گرگر سازههاي آبي شوشتر فرو ريخت...
مجتبی گهستونی: پل گرگر که پيش از اين بارها نسبت به وضعيت بحراني آن هشدار داده شده بود، در اختلاف ميان متوليان ميراث خوزستان و سازمان آب و برق فرو ريخت. گفته ميشود که اين تخريب در پي عميقشدن شکافهاي موجود روي پل و بحراني شدن آن صورت گرفته است. پل گرگر روي سازههاي آبي شوشتر بنا شدهاست. پل گرگر يکي از آثار مجموعه سازههاي آبي شوشتر است که به همراه اين مجموعه در فهرست ميراث جهاني ثبت شدهاست. پيش از اين بارها نسبت به وضعيت بحراني آن هشدار داده شده بود اما توجهي نشد و در نهايت بخشي از آن نشست کرده و فرو ريخت. بر اساس نظر برخي کارشناسان ميراث فرهنگي پايگاه ميراث فرهنگي شوشتر، يکي از بحرانيترين پايگاههاي ميراث جهاني ايران محسوب ميشود. ايجاد شکافهاي گسترده و در نهايت ريزش بخش شمالي پل گرگر به دو سال پيش باز ميگردد. در آن زمان چهار نفر فارغ التحصيلان رشته مرمت که گفته ميشود تجربه کافي در اين امر نداشتند از طرف شرکت "خشت خورشيد اوکسين"، با مديريت وقت پايگاه سازههاي آبي قراردادي منعقد کردند تا مرمت بخشي از سازه را انجام بدهند اما در نهايت به دليل گمانه زنيهايي که گفته ميشود چندان درست نبوده و همچنين پر کردن غير اصولي آن گمانهها که منجر به انباشت رسوبات شد، بخش شمالي پل گرگر را تخريب کرد. در حال حاضر وجود سازههاي فلزي روي پل گرگر و وجود لولههاي گاز که از جنوب آن به سمت شمال کشيده شده روز ريزش پل تاثير داشته و گفته ميشود که فرو ريختن پل به دليل همين لولههاي گاز ميتواند عواقب ديگري به همراه داشته باشد. اين موضوع باعث شد تا از دو سال پيش تا کنون بخش شمالي پل بند گرگر مسدود شود اما از يک ماه پيش با ايجاد شکافهايي در بخش جنوبي، پل بند گرگر به طور کامل مسدود شد تا ضمن کاستن از فشار وارده به پل بند، مهم ترين راه ارتباطي مردم ساکن در شرق و غرب شوشتر نيز مسدود شود. اما ماجراي سازههاي آبي شوشتر به همينجا ختم نميشود. پيش از ثبت اين اثر در فهرست ميراث جهاني، بخشي از تونل بوليتي فرو ريخت که در همان زمان توجهها را به سازههاي آبي شوشتر معطوف کرد. گفته ميشود که بخشهاي ديگرسازههاي آبي شوشتر، از کل سازههاي پاييندست پلبند گرگر تا خانه مرعشي و آسيابهاي سيکا در خطر قرار دارند. به دليل ريزش پل گرگر و همچنين گسترش شکاف ها از خانه مرعشي تا باغ خان که نزديک به يک کيلومتر مساحت دارد ، شب گذشته پليس دور تا دور پل را مسدود کرده تا عابرين هم نتوانند عرض پل را منتهي طي کنند. به همين دليل تشکيل کميته بينالمللي رفع مخاطرات اين سازه هاي ثبت شده در فهرست آثار جهاني ضروري است. وضعيت سازه هاي شوشتر هر روز به سمت بحراني تر شدن پيش مي رود چرا که وضعيت ديواره غربي آبشارها يکي از موضوعاتي است که مي بايست کميته اي علمي و کاربردي آن را بررسي کند. [ جمعه 6 آبان 1390 8:10 AM ] [ ]
درفش های ایران از آغاز تاکنون
درفش های ایران از آغاز تاکنون در این جستار فرتورهایی از درفش های ایران زمین از گاه کهن و با درخشش درفش کاویانی نخستین درفش ایرانیان تا درفش جمهوری اسلامی که درفش کنونی میهن است جای گرفته است . این فرتورها از روی داده های تاریخی به شکلی که در این جستار خواهید دید به تصویر کشیده شده اند . درفش کاویانی : نخستین درفش ایران که بدست کاوه آهنگر و در جریان خیزش او بر علیه زهاک تازی ساخته شد . درفش هخامنشیان : در هنگام هخامنشیان ایران داری چندین درفش که البته دارای چهره ای نزدیک به هم می باشند بوده است . درفش اشکانیان : به شوند نابودی یادگارهای اشکانیان آگاهی درستی از چهره درفش آنان در دست نیست اما با توجه به گواهی اندک تاریخ درفش آنان به گونه زیر بوده است . درفش ساسانیان : همانگونه که میدانید درفش رسمی ایران در زمان ساسانیان همان درفش کاویانی یعنی نخستین درفش ایران بود که با توجه به مهر ساسانیان به ایران کهن آن را برگزیدند , به گواهی تاریخ این درفش در هنگام تازش عرب ها به ایران و در جریان جنگ قادسیه و پس از کشته شدن رستم فرخزاد سپهسالار ایران بدست عرب ها پاره پاره و بخش های گوناگون آن میان آنان تقسیم میشود. درفش سیاه جامگان ( پیروان ابومسلم خراسانی) درفش سرخ جامگان ( پیروان بابک خرمدین ) درفش غزنویان درفش سلجوقیان درفش تیموریان درفش صفویان درفش افشاریان درفش زندیان درفش قاجاریان درفش پهلویان درفش جمهوری اسلامی ( نظام کنونی ایران) منبع: سایت مهر میهن http://www.mehremihan.ir [ جمعه 6 آبان 1390 8:05 AM ] [ ]
|
||
