حُــــــــجــــــــره

"توابع"

تعریف تابع:اسمی که با ما قبل خود در اعراب،مشارکت دارد مطلقاً¹.

(1)با قید مطلقاً؛مبتدا،خبر و حال خارج می شوند. 

اقسام توابع:  

1. نعت
2. تأکید
3. عطف بیان
4. عطف نسق
5. بدل

 تعریف نعت:تابعی که مکمّل متبوع خود می باشد به بیان صفتی از صفات متبوع(نعت حقیقی است مثل:مررت برجل کریم)یا متعلق متبوع(نعت سببی است مثل:مررت برجل کریم ابوه)

فوائد نعت:

1. تخصیص مثل:مررت بزید الخیّاط
2. مدح مثل:مررت بزید الکریم
3. مذمّت مثل:الشّیطان الرّجیم
4. ترحّم مثل:بزید المسکین
5. تأکید مثل:نفخة واحدة

​حکم نعت از نظر تبعیّت از منعوتش:

تذکر اوّل:در چند مورد نعت جامد مؤول به مشتق است؟

1.   اسم اشاره مثل:مررت بزید هذا.
2.   ذو بمعنی صاحب مثل:رجل ذی مال.
3.   ذو موصوله مثل:بزید ذو قام.
4.   کلمه ای که یاء نسبت دارد مثل:رجل قرشی.

​تذکر دوم:مصدر،خیلی زیاد نعت قرار گرفته است مثل:مررت برجل عدل.

در این صورت؛

• ​ اولاً:باید مفرد مذکر باشد.
•   ثانیاً:باید مصدر را به معنای اسم فاعل بگیریم یا مضافی در تقدیر باشد.

​تذکر سوم:شرایط نعت قرار گرفتن جمله:

1.   جمله خبریه¹ باشد.                    (1)اگر جمله انشائیه نعت قرار گرفت،باید توجیه بشود؛به اینگونه که یک قول در تقدیر گرفته شود مثل:جاء وابمذق هل رأیت.
2.   منعوتش نکره باشد.
3.   باید جمله نعت،دارای رابط باشد.

​حکم نعت غیر مفرد:اگر نعت آنها یکی باشد به صورت مثنی یا جمع می آید والّا با حرف عطف جدا می شود.

حکم نعوت کثیر برای منعوت واحد:

اگر به همه ی نعوت نیاز دارد باید همه را تابع بیاوریم.

حکم قطع از تبعیّت در نعت:

می شود؛

1)رفع داد تا خبر برای مبتدای محذوف باشد مثل:مررت بزید الکریمُ.

2)نصب داد تا مفعولٌ به برای فعل محذوف باشد مثل:مررت بزید الکریمَ.

ادامه مطلب