برای پاسخ به این پرسش باید زندگی امیرمومنان را به سه قسمت تقسیم کرد:
الف) دوران کودکی. ب) دوران جوانی. ج) دوران میانسالی.
الف) دوران کودکی.
ابوطالب، پدر امیرالمومنین علی (ع) از بزرگان قبیله قریش بود اما از لحاظ مالی تنگدست بود لذا پیامبر به عنوان کمک به ایشان حضرت علی(ع) را از همان کودکی از ابوطالب گرفت و نزد خود نگاه داشت. بنابر این با توجه به آنکه پدر امیرمومنان از افراد متمول نبود خود حضرت نیز در آن سنین از خانواده‌ای ثروتمند به شمار نمی‌آمد.
ب) دوران جوانی.
این دوران، مصادف با ایام رسالت پیامبر خدا(ص) بود. حضرت در این ایام تمام وقت خویش را در اختیار پیامبر بود. شغل ایشان در این ایام، کار کشاورزی(در رواياتى آمده كه پيامبر خدا(ص) و امیرالمومنین على(ع) كشاورزى مى‏كردند و باغ داشتند. به عنوان مثال ر.ک: حر عاملی، وسايل‏الشيعه، جلد 12 ، صفحه 22 حديث دوم، چهارم و پنجم از باب 9؛ حر عاملی، وسايل‏الشيعه، كتاب التجاره، ابواب مقدمات. در باب 10، حديث سوم آمده است: ما فى الاعمال شى‏ءٌ اَحبُّ الى‏اللّه‏ من الزراعه و ما بَعَثَ‏اللّه‏ُ نبيّاً الاّ زرّاعاً الاّ ادريس فانّه كان خيّاطاً چيزى براى خدا محبوب‏تر از كشاورزى نيست و خداوند جز ادريس كه خياط بود، همه پيامبران را كشاورز مبعوث ساخته است) محدودی بود که فقط با آن امرار معاش می‌نمود و باقی ایام خود را وقف پیشبرد اسلام و انجام اوامر پیامبر خدا(ص) می‌کرد.( وضع عمومی مسلمانانی که از مکه به مدینه مهاجرت کرده بودند به حدی خراب بود که برخی حتی توان سیر کردن شکم خویش را نداشتند از این رو تمام توان پیامبر و غالب اموال ایشان و امیرالمومنین صرف تامین جزیی از زندگی این عده می‌شد ) با پیشرفت اسلام و گسترش سرزمین‌هایی که توسط مسلمانان فتح می‌شد وضع عمومی مسلمانان (از جمله امیرالمومنین علی علیه السلام) بهبود پیدا کرد.
ج) دوران میانسالی.
رحلت پیامبر خدا (ص) و غصب خلافت توسط ابوبکر و پس از آن عمر و عثمان حضرت را مجبور به خانه‌نشینی کرد. حضرت در این ایام تمام وقت خویش را صرف کار به خصوص امور کشاورزی می‌نمودند. آب گرانمایه ترین و یکی از پرارزش‌ترین دارایی‌ها در بیابان‌های سوزان شبه جزیره عربستان به شمار می‌آمد. حضرت (با توجه به فراغت بدست آمده برای ایشان) اقدام به حفر چاه‌های آب بسیاری نمود که تعدادی از آن‌ها با گذشت زمان بسیار هنوز نیز مورد استفاده قرار می‌گیرند و به نام «آبار علی(ع)» یعنی چاهای‌ آب امیرالمومنین علی (ع) در عربستان مشهورند. علاوه بر حفر چاه حضرت زمین‌های کشاورزی و باغ‌های بسیاری را ایجاد نمود. این کارها سود بسیاری را نصیب حضرت می‌نمود. اما با این حال این ثروت بسیار باعث آن نشد که حضرت دست از زندگی ساده خویش برداشته و رو به زندگی تجملاتی آورد.
این داستان طلحه و زبیر مشهور است که روزی از کنار امیرالمومنین گذشتند و با یکدیگر می‌گفتند که امیرالمومنین از اموال دنیا چیزی در دست ندارد. حضرت به کارگزاران خود دستور داد درآمد آن سال را تبدیل به سکه ‌های نقره کرده در اتاقی جمع کنند. سپس حضرت آن دو را دعوت نموده و در حضور آنان در اتاق را گشود. موجی از سکه‌ها به روی زمین ریخت. حضرت فرمود تمام این اموال بخشی از درآمد یکسال من است . آن‌گاه به اطرافیان خود دستور داد تمام آن اموال را بین مستمندان و در راه خدا هزینه کنند.
داستان‌های متعددی از ساده زیستی حضرت (در عین بی‌نیازی و ثروت فراوان) در تاریخ نقل شده است. حتی حضرت زمانی که حکومت مسلمین را نیز به دست گرفت از این شیوه دست برنداشت.( پس از آن که حضرت از مدینه به کوفه نقل مکان فرمود زمین‌ها در اختیار برخی گذاشت تا بر روی آن‌ها کار کنند. سود حاصل از این زمین‌ها نیز خرج مستمندان و اموری از این قبیل می‌شد )به عنوان نمونه به این داستان توجه بفرمایید:
سوید بن غفله نیز می‌گوید: در اواخر عمر امیرالمومنین علی (ع) و زمان حکومت و قدرت ایشان در کوفه بر وی وارد شدم در حالی که جلوی آن حضرت ظرف شیری بود که بوی ترشیدگی آن به مشام می‌رسید و در دست وی نان خشکیده‌ای دیدم که پوسته‌های درشت جو بر سطح آن آشکار بود. حضرت آن نان را می‌شکست و گاهی از زانوی خود برای شکستن آن کمک می‌گرفت. فضه را دیدم که ناظر بر کارهای او بود. گفتم: ای فضه از خدا در مورد این شیخ ترس ندارید؟ کاش آرد او را غربال می‌کردید. فضه در پاسخ گفت: می‌ترسم که او ثواب ببرد و ما گناهکار شویم. از ما تعهد گرفته است که تا با او هستیم آرد او را غربال نکنیم. علی(ع) به او فرمود: چه می‌گوید؟ فضه پاسخ داد: از خودش بپرسید. من آن‌چه را که به فضه گفته بودم عرض کردم که کاش آرد را غربال می‌کردند. حضرت گریست و فرمود: پدر و مادرم فدای آن کسی(پیامبرخدا(ص)) که سه روز پیاپی از نان گندم سیر نخورد تا از دنیا جدا شد و هرگز آرد خود را غربال نکرد.( ثقفی کوفی، الغارات، ج1، ص87 و ج2،ص706)
همچنین در روايتی آمده است كه امیرالمومنین على(ع) با دسترنج خود يك هزار برده خريد و آزاد كرد.
خلاصه آن‌که: منابع در آمد حضرت زمین‌ها و باغ های کشاورزی بود که حضرت با دست خود و در ایام خانه‌نشینی و غصب خلافت، ساخته بود. همچنین اموالی نیز به عنوان غنائم (که از فتح امپراطوری‌های ایران و روم به دست می‌آمد) به ایشان می‌رسید.
اکثر اموال فوق در راه خدا مصرف می‌شد و خود حضرت زندگی بسیار ساده‌ای داشنتد. به گونه‌ای که پس از گذشت قرن‌ها، هنوز نیز ساده زیستی ایشان زبان‌زد بسیاری از انسانهای آزاده جهان است.