مفهوم توسعه - معادل عربى كلمه توسعه ((تنميه)) از ريشه نمى ينمى (زياد شد افزايش يافت) است. ?
از نظر كارشناسان اقتصادى ((توسعه)) داراى تعاريف زيادى است و در اين خصوص اتفاق نظر وجود ندارد.
انجمر فاجرليند مى گويد : ((در حيطه تفكر اجتماعى و اقتصادى مفاهيمى وجود دارد كه همواره داراى ابهام است يكى از اين مفاهيم مفهوم توسعه Devel0pment است كه با توجه به بينش هر اقتصاددان و با تكيه بر استراتژى سياسى و عقيدتى كه مبناى بينش خود قرار مىدهد اين اصطلاح مفاهيم متعددى پيدا مىكند))
وى اضافه مى كند : ((مفاهيمى مشابه مفهوم توسعه وجود دارد مانند : تغييرات اجتماعى ، توسعه اجتماعى و رشد و تكامل و نوگرايى))
در ادامه فاجرليند تعريف خود را از توسعه با تعريف فلچر به پايان مى برد به اعتقاد وى فلچر ابهام را از اين لفظ بر طرف كرده است بنا به گفته وى توسعه از نظر فلچر عبارت است از:
((به فعل در آوردن نيروهاى بالقوه موجود در هستى مانند: تكامل تخم،نمو سلول گياهى و تكامل انسان و حيوان؛ بنابر اين مفهوم توسعه با انسان و موقعيت اجتماعى وى انطباق بهترى دارد)).
سپس فاجرليند در توضيح تعريف فلچر مىگويد:((چنين تعريفى از توسعه به نظر فلچر داراى اهميت زيادى در برنامه ريزى تحول جامعه بشرى است زيرا او معتقد است كه در جامعه و افراد توانمنديهاى خلاقى وجود دارد كه اگر انسان به آن اهميت كافى بدهد مىتواند آنرا از قوه به فعل در آورد - فاجر ليند:تعليم و تربيت و توسعه ملى،ص 19-20 ? اين نظر با تعريف گالبرايت درباره توسعه هماهنگ است به نظر گالبرايت توسعه عبارت است از كشف تواناييهاى بالقوه در انسان. و به تعبير ساده- مجموعه مقالات اولين همايش فقرزدايى سال 1369 ص 43. ? اقتصادى مىتوان توسعه را اينگونه تعريف كرد: مجموعه فعاليتهايى كه به كمك آن مىتوان در آمد ملى را طى يك دوره معين افزايش داد.- اقتدارى:توسعه اقتصادى،ص 5 ?
و به تعبيرى تخصصى تر بايد گفت توسعه اقتصادى به بررسى مشكلات كشورهاى در حال توسعه مى پردازد.- قره باغيان:توسعه اقتصادى،1/6. ?
على رغم اينكه اين مفهوم روشن است ولى ابهام به كلى از بين نمىرود يكى از دلايل آن ديدگاهى است كه اقتصاددانان نسبت به مشكلات جهان دارند به عنوان مثال شومپيتر پيشرفت فنى را اساس توسعه مىداند و فرانسس پروكس دانشمند فرانسوى معتقد است كه بايد در جريان توسعه تغييرات اجتماعى و روانى صورت گيرد.
دكتر فايز حبيب مى كوشد كه از تعاريف زيادى كه براى توسعه شده است يك تعريف توصيفى ارائه دهد لذا درباره توسعه همه جانبه مىگويد((توسعه عبارت است از تطور يا تغيير ساختارى ChngStructure جامعه در ابعاد اقتصادى سياسى و اجتماعى و سازمانى به منظور تأمين زندگى شرافتمندانه براى همه افراد جامعه.))- فايز حبيب:التنمية الاقتصادية بين النظرية و واقع الدول النامية ص 108. ?
اين تعريف متضمن دو نكته است:1- تغيير ساختارى 2- تأمين زندگى آبرومندانه براى هر فرد.
شايد بهترين تعريف از توسعه تعريف فلچر باشد چون بر اساس اصلى مترقى متمدن استوار است كه عبارت است از به فعل در آوردن نيروهاى بالقوه موجود در انسان و در جهان هستى و اين امر ممكن نيست مگر با برنامه ريزى همه جانبه كه ابعاد مختلف انسان و جامعه را در نظر داشته باشد و به همين سبب توسعه بر اساس تعريف فلچر داراى ابعاد گستردهترى از تعاريف متداول است على رغم اينكه اين تعريف در سال 9761م ارايه شده است بر اساس اين مفهوم توسعه هم جامعه را در بر مىگيرد و هم فرد را و در مورد همه كشورها حتى كشورهاى پيشرفته صدق مىكند و اين كشورها نيز نيازمند توسعهاند زيرا هميشه در آنها منابع دست نخورده وجود دارد.
جهاد اقتصادی1390
جهاد اقتصادی=توسعه ملی=پیشرفت کشور
دوشنبه 22 فروردین 1390 ساعت 4:22 PM