نماز، بزرگترين عبادت و مهمترين سفارش همه انبياست.
لقمان، پسرش را به نماز توصيه مى‌‌کند.
حضرت عيسى در گهواره مى‌گويد: خدايم مرا به نماز و زکات توصيه کرده است.
رسول خدا صلى الله عليه و آله نماز را نور چشم خود مى‌داند. “قره عينى فى الصلاه”
نماز، فريضه‌اى است که خدا را به ياد انسان مى‌آورد. و پيمان خدا با مردم است. نماز، سيماى مکتب است. “الصلوه وجه دينکم” نماز، دواى تکبر است. “والصلاه تنزيها عن الکبر”
وسيله تشکر و سپاس از نعمت‌هاى الهى است، عمود و پايه دين، کليد بهشت، وسيله آزمايش و شناخت مردم و محو‌کننده گناهان، و پاک کننده دل و جان آدمى است. نماز روزى پنج نوبت، با حفظ شرايط کامل نماز، در پيشگاه خدا ايستادن و نعمت‌هاى او را ياد کردن واز او حاجت و نياز خواستن، همچون شستشو در نهر آبى است که آلودگى‌ها را مى‌زدايد. نماز، اولين سوال در قيامت است، که اگر پذيرفته نشود، کارهاى ديگر هم مقبول نيست.
ادامه مطلب
ضرورت آسيب شناسي
نمازجمعه كهن ترين نهاد تبليغي در جامعه اسلامي است و مهم ترين وسيله ارتباطي امام جمعه با مردم، خطبه هاي نمازجمعه است و پيام هاي امام جمعه به وسيله خطبه ها به مردم ابلاغ مي گردد. در سده هاي گذشته در عرصه تبليغ، خطابه هاي جمعه و جماعات، يكه تاز ميدان هدايت افكار عمومي بود، در حالي كه اكنون از دو سو رقيبان قدري در برابر اين نهاد سنتي ظهور يافته اند، هم در عرصه توليد، هم در عرصه تبليغ.
در گذشته توليد علوم ديني در انحصار حوزه هاي علميه بود. كتاب ها و مقاله هاي ديني توسط كساني نگاشته مي شد كه پرورش يافته حوزه ها بودند ولي اكنون صدها دانشگاه و دانشكده با پسوندهاي علوم اسلامي به صورت روشن، خود به عرضه كالاهاي فرهنگي- ديني مي پردازند كه بعضاً بسيار مفيد مي باشند.در عرصه تبليغ نيز در عصري بسر مي بريم كه به آن، نام عصر انفجار اطلاعات داده اند. رسانه هاي گروهي سمعي، بصري، هنري و... مخاطبان بسياري دارد. كمتر كسي است كه از شعاع تبليغي اين رسانه ها به دور باشد. در چنين وضعيتي اگر ما بخود نيائيم و درك درستي از موقعيت خود نداشته باشيم و در روش هاي خود تجديدنظر نكنيم، بايد منتظر بمانيم كه دير يا زود تز اسلام منهاي روحانيت، كه آن روي سكه سكولاريزم است، تحقق پيدا كند. همه ما شاهد بوديم كه چگونه يك فيلم به حق يا ناحق كه نقدي طنزگونه نسبت به روحانيت داشت موج ايجاد كرد و كمتر روحاني بود كه دامنش از گزند نام آن فيلم مصون مانده باشد. شناخت آفت ها و تلاش در علاج آن، مي تواند بهترين راه بيرون رفت از وضعيت موجود باشد. امام خميني(ره) با الهام از حديث شريف «العالم بزمانه لاتهجم عليه اللوابس» همواره ضرورت زمان شناسي را به روحانيت گوشزد كرده است. او كه همواره آينده را پيش بيني مي كرد و خطرها را مي ديد، از ما چنين خواسته است:
«حوزه ها و روحانيت بايد نبض تفكر و نياز آينده جامعه را هميشه در دست خود داشته باشند و همواره چند قدم جلوتر از حوادث، مهياي عكس العمل مناسب باشند. چه بسا شيوه هاي رايج اداره امور در سال هاي آينده، تغيير كند و جوامع بشري براي حل مشكلات خود به مسائل جديد اسلام نياز پيدا كند.»(1)
ادامه مطلب
و أقم الصّلوة طرفي النّهار و زلفاً من الّيل إنّ الحسنات يذهبن السّيئات ذلك ذكري للذّاكرين و اصبر فان الله لا يضيع أجر المحسنين.
نماز را در دو طرف روز و اوايل شب برپادار، چرا كه حسنات، سيئات (و آثار آنها را) برطرف مي‌سازد، اين تذكري است براي آنها كه اهل تذكرند و شكيبائي كن كه خداوند پاداش نيكوكاران را ضايع نخواهد كرد. «هود ، 114»
نماز و صبر
در اين آيات، انگشت روي دو دستور از مهمترين دستورات اسلامي كه در واقع روح ايمان و پايه اسلام است گذارده شده:
نخست فرمان به اقامه نماز داده مي‌گويد: نماز را در دو طرف روز و در اوايل شب برپادار
سپس براي اهميت نماز روزانه خصوصاً و همه عبادات و طاعات و حسنات عموماً چنين مي‌گويد:(حسنات، سيئات را از ميان مي‌برد).(ان الحسنات يذهبن السيئات).
و اين تذكر و ياد‌آوري است براي آنها كه توجه دارند. (ذلك ذكري للذاكرين).
آيه فوق همانند قسمتي ديگر از آيات قرآن تأثير اعمال نيك را در از ميان بردن آثار سوء اعمال بد بيان مي‌كند، در سوره نساء آيه 31 مي‌خوانيم
ان تجتنبوا كبائر ما تنهون عنه نكفر عنكم سيئاتكم
اگر از گناهان بزرگ دوري كنيد گناهان كوچك شما را مي‌پوشانيم.
و در آيه (7 عنكبوت) مي‌خوانيم
و الذين آمنوا و عملوا الصالحات لنكفرن عنهم سيئاتهم
كساني كه ايمان آوردند و عمل صالح انجام دادند گناهان آنان را مي‌پوشانيم.
و به اين ترتيب اثر خنثي كننده گناه را در طاعات و اعمال نيك تثبيت مي‌كند.
از نظر رواني نيز شك نيست كه هر گناه و عمل زشتي يك نوع تاريكي در روح و روان انسان ايجاد مي‌كند كه اگر ادامه يابد اثرات آنها متراكم شده به صورت وحشتناكي انسان را مسخ مي‌كند.
ولي كار نيك كه از انگيزه الهي سرچشمه گرفته به روح آدمي لطافتي مي‌بخشد كه آثار گناه را مي‌تواند از آن بشويد و آن تيرگيها را به روشنايي مبدّل سازد.
اما از آنجا كه جمله فوق (ان الحسنات يذهبن السيئآت) بلافاصله بعد از دستور نماز ذكر شده يكي از مصداقهاي روش آن نمازهاي روزانه است و اگر مي‌بينيم در روايات تنها تفسير به نمازهاي روزانه شده دليل بر انحصار نيست بلكه همان گونه كه بارها گفته‌ايم بيان يك مصداق روشن قطعي است.
ادامه مطلب
افسردگي (Depression) حالتي احساسي است كه مشخصه اش اندوه، بي احساسي(apathy)، بدبيني (Pessimism) و احساس تنهايي است. اين بيماري كه امروزه از شيوع بالايي در ميان مراجعه كنندگان به كلينيكهاي روان پزشكي برخوردار است، داراي تظاهرات متنوع و زيادي بوده كه از مهمترين آنها مي توان به اختلالات خواب اشاره نمود. تحقيقات نشان مي دهد 75 درصد از بيماران افسرده، مشكلي در خواب (چه به صورت بي خوابي و چه پرخوابي) دارند و علايم اين بيماران در هنگام صبح تشديد مي شود. نكته جالب و قابل توجه و مورد بحث ما اين است كه در اين بيماران چگالي REM(حركت سريع چشم) در نيمه اول خواب و همچنين كل زمان REMافزايش يافته و فاصله ميان به خواب رفتن تا شروع اولين دوره REMيعني (REM-latency) كم شده و مرحله 4 خواب نيز كاهش مي يابد.( روان پزشكي باليني كاپلان، ترجمه دكتر مرسده سميعي و دكتر حسن رفيعي، ص152)
ادامه مطلب
الّذين يؤمنون بالغيب و يقيمون الصّلوة و ممّا رزقنا هم ينفقون
پرهيزكاران آنهايي هستند كه به غيب ايمان مي‌آورند و نماز برپا مي‌دارند و از تمام نعمتها و مواهبي كه به آنها روزي داده‌ايم انفاق مي‌كنند.«بقره ، 3»
خداوند پنج صفت اساسي براي افراد متقي و پرهيزكار بيان فرمود.
1ـ ايمان به غيب، 2ـ ارتباط با خدا (اقامه نماز) 3ـ ارتباط با انسانها (انفاق) 4ـ ايمان به تمام پيامبران خدا، 5ـ ايمان به رستاخيز.
اين چنين انساني به وراء طبيعت راه يافته و به خداوند بزرگ ايمان دارد ديگر نمي‌بايست در برابر بتها و در برابر انسانهايي همانند خودش و جبّاران و ستمگران سر خضوع و تعظيم فرود آورد.
ادامه مطلب
در عرصه تاريخ، نهادهاي سياسي- اجتماعي، بيشترين تأثير را در ساخت و ساز تمدن داشته اند- تمدن اسلامي نيز از اين قاعده جدا نبوده است و از روزهاي نخست شكل گيري جامعه اسلامي در مدينته النبي، فريضه نمازجمعه نقش بسزايي در شكل گيري فرهنگ و تمدن اسلامي ايفاء كرده است، به خاطر همين نقش است كه نمازجمعه يكي از شئون حكومت ولائي بشمار آمده و در سده هاي نخست تاريخ اسلام، پيامبر اكرم(ص) و پس از آن حضرت، حاكمان جامعه، خود مستقيماً به اقامه نمازجمعه مي پرداختند و بهترين تصميمات و برنامه هاي حكومتي را به آگاهي مردم مي رساندند.مجموعه هاي فرهنگي ارزشمندي كه به يادگار مانده، از جمله قسمت هايي از نهج البلاغه، حاصل خطبه هاي نمازجمعه است كه ايراد مي شده، البته نمازجمعه در جامعه تشيع فراز و نشيب هاي سنگيني را تجربه كرده است.در عصر ائمه(ع)، شيعه همواره در برابر حاكمان، موضع انتقادي داشته اند، زيرا ائمه جمعه را مشروع و عادل نمي دانستند. در عصر غيبت همين وضعيت ادامه يافت، ضمن آن كه برخي از فقيهان، نمازجمعه را از مناصب خاص امام معصوم حاضر مي دانستند كه با غيبت، موضوع آن منتفي شده است. نخستين باري كه نمازجمعه به صورت گسترده رواج يافت و پس از آن بار ديگر به ركود كشيده شد، دوران حكومت صفويه است، در اين دوران (صفويه) محقق كركي خود نمازجمعه را اقامه مي كرد و براي ساير شهرها امام جمعه منصوب مي كرد و رساله هاي زيادي درباره نمازجمعه نگاشته شد.
ادامه مطلب
