سوال:
روش سخن گفتن در قرآن چگونه تبیین شده است؟
:red_circle:مخصوصا در ایام پیش رو (انتخابات):red_circle:
جواب:
قبل از هر چیز توجه شما را به نکاتی جلب میکنیم:
:one: قرآن کریم درباره کیفیت سخن گفتن به برخی از محورهای چگونگی سخن گفتن اشاره فرموده است، از جمله:
الف) سخن گفتن باید با نرمی باشد،« فقولا له قولاً لیّنا لعله یتذکّر او یخشی؛[1] ولی به نرمی با او (فرعون) سخن بگویید؛ شاید متذکر شود، یا (از خدا) بترسد!».
ب) سخن گفتن نباید با داد و فریاد همراه باشد، نه در همه جا بلکه در نوع محاورات عرفی و در شرایط عمومی و الا در مقابل حاکم «لایحب الله البحر بالسوء من القول الا من ظلم؛[2] زیرا خداوند متعال میفرماید: « .. واغضض من صوتک انّ انکر الاصوات لصوتُ الحمیر،...؛[3]
از صدای خود بکاه (و هرگز فریاد مزن) که زشتترین صداها صدای درازگوشان است»،[4]
ج) سخن گفتن در غیر جای خودش نباید همراه با ناله و نفرین و یا اف گفتن و ... باشد زیرا در قرآن کریم از این گونه تکلم کردن و سخن گفتن نهی شده است.[5]
مثلاً دربارة سخن گفتن با پدر و مادر میفرماید:«... وقل لهما قولاً کریماً؛[6]
و گفتار سنجیده و بزرگوارانه به آنها (پدر و مادر) بگو و... »
:two:در سخن گفتن باید سعی شود که محتوای سخن از امراض و بیماریهای اخلاقی که غالباً زبان انسان به آنها آلوده میشود، مبرّا و پاک باشد. برخی بیماریهای زبان عبارتند از:
الف) کذب[7]
ب) غیبت[8]
ج) تمسخر دیگران و آنها را با القاب زشت صداکردن.[9] و...
:three:باید از سخن گفتن در جایی که زمینة انگیزههای فاسد و امراض گوناگون میشود خودداری کرد.
:four: انسان باید سخنانش مزّین به صفات پسندیده و خوب باشد از جمله:
الف) صادقانه باشد: «... والصادقین والصادقات.. لهم مغفرةً و اجراً عظیماً..».[10]
مردان راستگو و زنان راستگو و ... خداوند برای همه آنها مغفرت و پاداش عظیمی فراهم ساخته است».
:pushpin:معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:
1. آیه الله مکارم شیرازی، ناصر و دیگران، اخلاق در قرآن، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ج1-3.
2. آیه الله مصباح یزدی، محمد تقی، اخلاق در قرآن، قم، موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، ره، ج 1-3.
--------------------------------------------------------------------------------
[1]. طه/ 44.
[2]. نساء/ 148.
[3]. لقمان/ 19.
[4]. ر.ک: مکارم شیرازی، ناصر و همکاران، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الاسلامیه، چاپ چهارم، ج 17،ص 59.
[5] . لقمان/ 19؛ نساء/ 8،9،148..
[6] . اسراء/23.
[7]. حج/30.
[8]. حجرات/ 12.
[9]. حجرات/ 11.
[10]. احزاب/ 35.
