این روزها که حال و هوای خاصی در شهر حاکم است؛ همه در انتظار رسیدن ایام تعطیلات و آغاز سال جدید و انجام آیین های نوروزی هستند و هرکسی بنا به موقعیت و شرایط زندگی سعی می کند خود را برای تعطیلات آماده کند.

عده ای قصد سفر دارند و عده ای دید و بازدید و سرزدن به دوست و آشنا را ترجیح می دهند. هر قدر اتفاق نظر درباره گذران نوروز در این سوی تعطیلات زیاد است، پس از تعطیلات تفاوت ها در پاسخ به پرسش که «عید را چطور گذراندید» زیاد است. عده ای می گویند نتوانستند از تعطیلاتشان بهره کافی ببرند، عده ای می گویند دید و بازدید و رفت و آمدها خسته شان کرده است و خستگی از تن به در نکرده، مجبورند سال جدید کاری را آغاز کنند. عده ای در طول مسافرت نتوانستند از وقت خود استفاده کنند و عده ای هم هستند که از اوقاتی که در ایام عید گذرانده اند، راضی هستند و تعطیلات را به خوبی و خوشی سپری کرده اند.اگر می خواهید از تعطیلات عید خود نهایت بهره را ببرید پیشنهاد می کنیم مطلب ذیل را مطالعه و به نکات آن توجه کنید.

برنامه ریزی و نظم

شاید ندانید که شاد بودن مساوی با تندرستی است و تندرستی یعنی تعادل روحیات و خلق و خو؛ انسان تندرست، انسانی است که از نظر جسمی و روانی سالم و متعادل باشد، بنابراین برای کسب شادی باید متعادل باشیم و افراط و تفریط را کنار بگذاریم.دکتر شهرام ناصری مشاور خانواده با بیان این مقدمه به خراسان می گوید: این در حالی است که بیشتر مردم دچار افراط و تفریط هستند و به یک یا چند جنبه زندگی اهمیت می دهند و از دیگر جنبه ها غافل می شوند. یکی از بهترین راه های حفظ تعادل به منظور کسب شادی و لذت، نظم و برنامه ریزی است.شاید بسیار شنیده باشید افرادی که به ظاهر تعطیلات خوبی گذرانده اند، سفر کرده اند و به دید و بازدید عید هم رسیده اند، از آن چه پشت سر گذاشته اند ناراضی هستند. باید توجه داشت که رفتار انسان، نتیجه افکار اوست و این افراد از آن چه شادی را به ارمغان می آورد، یعنی حفظ تعادل و پرهیز از افراط و تفریط غافل شده اند.فردی که نمی تواند از زندگی اش لذت ببرد کافی است اندکی فکر کند تا دریابد یکی از علل این امر بی نظمی حاکم بر زندگی اش است. واقعیت این است که در ایام عید به سبب فشردگی برنامه ها و محدودیت وقت، برنامه های متعدد دید و بازدید که گاهی تجملاتی و غیرضروری است، بی نظمی و بی برنامگی به اوج می رسد و همین امر کیفیت این ایام تعطیل را کم می کند.بسیاری از افراد به محض شنیدن کلمه برنامه ریزی یا نظم آن را غیرواقعی و غیرعملی می پندارند، در صورتی که نظم اصولی دارد و اگر آن را رعایت کنید، می توانید از ایام عید بیشترین بهره را ببرید.لازم است در ایام عید اهدافی را تعیین و راهی را برای رسیدن به آن انتخاب کنیم. اگر هدف و راه مشخص باشد اما جایی برای انعطاف تغییر یا اصلاح نگذاریم، تبدیل به روبات هایی می شویم که برای انجام کار در خدمت برنامه ها هستیم. وقتی انسان به ابزار تبدیل می شود، نمی تواند از آن چه هست لذت ببرد. سیستم درست نظم، نظم در عین بی نظمی است یعنی در عین وجود نظم قابلیت تغییر ، اصلاح و انعطاف هم وجود داشته باشد. مثلا اگر مسافرت می رویم، هدف مشخص باشد اما زمان حرکت و دیگر برنامه های سفر معطوف به نظر همه اعضای خانواده باشد.بنابراین نظم و برنامه ریزی صحیح به صورت توامان در گذراندن تعطیلات خوش نقش اساسی دارد. گاهی لازم است هر روز صبح برنامه آن روز را بررسی کنید و ببینید می خواهید به کجاها سر بزنید یا این که ترجیح می دهید آن روز استراحت کنید و در منزل بمانید.

دید و بازدیدهای نوروزی

ایرانیان و به طور کلی مردم مشرق زمین، انسان های ارزشی هستند؛ یعنی به ارزش ها احترام زیادی می گذارند و آن را پاس می دارند اما ویژگی بارز دیگر آن ها کمال طلبی است که در برخورد با ارزش ها باعث شکست می شود. دکتر ناصری با اشاره به این که برای اعمال ارزش ها و پای بندی به سنت ها باید تعادل را حفظ کرد، تصریح می کند: تعدیل در هر کاری بهترین حالت است و چارچوب گذاری، تکیه بر تعصبات و تشریفات غیرضروری، باعث حاکم شدن یکنواختی می شود.سنت پسندیده دید و بازدید هم اگر به حالت افراط و تفریط برسد، مردود است و باعث خستگی مفرط، دلزدگی و کسالت می شود. برخی افراد در دید و بازدیدهای نوروزی و به طور کلی در روابط خود افراط و تفریط می کنند.

گاهی میهمانان را تا دم در بدرقه و پنج بار خداحافظی می کنند. این حالت در واقع نشان دهنده اضطراب جدایی است و این که فرد نمی خواهد از منبع لذت جدا شود. این اضطراب باعث می شود فرد در روابط فامیلی و حتی خانوادگی چسبنده باشد. کسی که اضطراب جدایی دارد، در واقع دارای احساسات دوگانه است یعنی هم روابط را دوست دارد و هم از آن بدش می آید. مثل کودکی که دچار اضطراب جدایی است و برای این که احساس منفی خود را از بین ببرد به مادر می چسبد. اضطراب جدایی حاکی از وجود احساس متناقض و دوگانه است و وقتی احساسات متناقض باشد، چسبندگی هم بیشتر است. گاهی افراد به تعارف بیش از حد عادت دارند. دقت کنید که تعارف کردن در حد معمول از نشانه های مهمان دوستی و مهمان نوازی ما ایرانیان است اما تعارف بیش از اندازه از یک مشکل دیگر نشأت می گیرد و سابقه تاریخی دارد.دکتر ناصری ادامه می دهد: باید گفت نه افرادی که چسبندگی زیادی به میهمان دارند و نه افرادی که بیش از حد تعارف می کنند، از روابط خود با دیگران طی دید و بازدید عید لذت نمی برند. برخی هم شیوه اجتناب را در پیش می گیرند که مرحله ای مخالف چسبندگی است. یعنی افرادی که به هیچ عنوان رابطه را دوست ندارند و برنامه ریزی برای برقراری ارتباط با دیگران ندارند و در اولین فرصت فرار می کنند. این دسته از افراد در روابط عاطفی اولیه با خانواده دچار مشکل اند و اغلب تجربه دردناک یا تلخی در این زمینه داشته اند.بدیهی است همچنان که پیشتر اشاره شد، درباره این مشکل هم در پیش گرفتن اعتدال بهترین راهکار است. افراد باید آن قدر به روابط و دید و بازدید اهمیت دهند که حریم شخصی و اوقات فراغت آن ها آسیب نبیند و از سویی آن قدر کناره گیری نکنند که تعامل اجتماعی خود با دیگران را محدود کنند.

امکانات مالی و خرید عید

طبیعی است که وقتی صحبت از امکانات مالی می شود انسان بلافاصله یاد نیازهای بی پایانش می افتد. به گفته این روان پزشک نکته این جاست که تصور بسیاری از مردم در این باره نادرست است و برآوردن یکباره و همه جانبه نیازها نه عملی و نه منطقی است. در واقع انسان با هرم نیازها روبه روست. نیازهایی که درجه های مختلفی دارد. برخی نیازها پایه و برخی نیازها عالی است. رفع گرسنگی، تشنگی و داشتن سرپناه و به طور کلی تامین معاش جزو نیازهای پایه است. نیاز به تفریح، سرگرمی، لذت و... هم جزو نیازهای عالی است. به طور کلی آنچه در فطرت مرد قرار داده شده این است که به دنبال تامین نیازهای پایه و زن به دنبال نیازهای عالی باشد.مرد برای نشان دادن توانمندی، نیازهای پایه را برآورده می کند و زن برای نشان دادن رتبه خود به دنبال برآورده کردن نیازهای عالی است.مشکل زمانی به وجود می آید که در امکانات مالی محدودیت وجود داشته باشد. در این صورت توصیه ما اولویت بندی نیازهای پایه و عالی است. برای پیشگیری از بروز جنگ قدرت لازم است زن و مرد یکی درمیان به خواسته هایشان برسند و هر بار یک کدام کامیاب شوند. درست مثل الاکلنگی که یک کفه آن به سود دیگری پایین می آید تا کفه دیگر بالا برود، زن و شوهر باید به برآوردن خواسته های طرف مقابل کمک و کمک هم دریافت کنند.

روش تهیه آجیل عید را بدانید

 حدس زدن سرگذشتی که آجیل داشته تا از مزرعه به ظرف های پذیرایی نوروزی برسد، کار سختی نیست. اما در این بین چند پای ثابت ظرف آجیل هستند که مرموزتر از بقیه به نظر می رسند! مثلا این که نخودچی چطور درست می شود که شبیه نخود است اما به سفتی آن نیست؟ یا تخمه ژاپنی چطور این همه راه از ژاپن آمده و در ظرف های آجیل ما جا خوش کرده است؟ 

نخودچی 

نخودچی اگرچه به اندازه پسته و بادام و تخمه محبوب نیست، اما بیشتر از تمام این مغزهای آجیلی، از اصل خود دور مانده است! برای تهیه نخودچی های ترد و خشکی که در آجیل استفاده می شود، نخودهای تازه و ریز را در آب می پزند و بعد آن ها را آبکش می کنند. در این مرحله پوست نخود جدا می شود و آماده است تا آخرین مرحله پخت خود را پشت سر بگذارد؛ یعنی در دیگ های بزرگ با نمک یا شکر تفت داده شود و ترد و پفکی شود. بعد از بو دادن نخودها آماده خوردن یا آرد شدن هستند. 

نخودچی هم مثل نخود، سرشار از فیبر، پروتئین، کلسیم و آهن است که مثل یک برس زبر، سیستم گوارشی را پاک می‌کند و گلوکز و کلسترول خون را کاهش می‌دهد. نیاز به انسولین را هم در افراد دیابتی کم می‌کند. 

تخمه ژاپنی یا جابونی؟! 

قبل از هرچیز تکلیفمان را با این تخمه قرمز رنگ مشخص کنیم! این تخمه به هیچ وجه خارجی نیست و اتفاقا همان تخمه هندوانه ای است که خیلی ها در خانه ها تهیه می کنند. فقط طرز تهیه متفاوت آن و محل عمل آوری این تخمه باعث شده تا این حد متفاوت باشد. برای تهیه تخمه ژاپنی هندوانه ها را زیر آفتاب خشک می کنند، بعد هندوانه خشکیده را چوب می زنند تا تخمه های آن جدا شود. این تخمه ها را بو داده و در آجیل می ریزند. 

تخمه های ریزتر، مربوط به هندوانه های ایرانی است و تخمه های درشت تر از هندوانه هایی که بذر آنها از ژاپن آمده تهیه می شوند. اما در هر صورت، محل تهیه این تخمه ها روستای جابون در نزدیکی دماوند است. 

شیرین گندمک 

شیرین گندمک یا همان گندم شیرین هم اگرچه جزو آجیل عید نیست اما یکی از پرطرفدارترین تنقلاتی است که در شب نشینی های ما استفاده می شود. این گندم های شیرین هم ظاهرا هیچ ربطی به دانه های سفت و فشرده گندم ندارند اما طرز عمل آوردن آنها باعث می شود تا این حد پفکی و سبک شوند. برای تهیه این گندم ها، اول دانه های گندم را می جوشانند تا مغز پخت شوند. بعد آنها‌ را آبکش کرده و اجازه می دهند زیر نور آفتاب کاملا خشک شود. در نهایت هم در مقداری روغن و شکر تفت می دهند تا به این شکل درآید که در بازار می بینید. 

چرا بادام ها تلخ می شوند؟ 

به طور کلی دو نوع بادام داریم، بادام تلخ و بادام شیرین. بادام تلخ، تلخی مطبوعی دارد که گزنده نیست و بیشتر روغن و اسانس آن استفاده می شود اما بادام آجیل، بادام شیرین است که از چغاله های سبزرنگ بهاره ای بدست می آید. این چغاله ها خشک شده و پوسته سبزشان چوبی شده است و مغز سفیدرنگ آنها تبدیل به بادام قهوه ای رنگ آجیل می شود. اما چرا بعضی از بادام های آجیل تلخ اند و بعضی شیرین؟ 

تلخی بادامی که در آجیل نوروز استفاده می شود، به خاطر نامرغوب بودن بادام است. بادام های مانده و کهنه طعمی تلخ و تند دارند که متفاوت از طعم بادام تلخ است. سال گذشته یک نوع بادام درشت بازارهای ایران را پر کرد که به بادام امریکایی معروف بود. این بادام که از مبادی غیررسمی وارد کشور شده بود، به خاطر ظاهر مجلسی اش خیلی خوب مورد استقبال قرار گرفت اما چون به خوش طعمی و شیرینی بادام های ایرانی نبود، محبوبیتش را از دست داد. 

بادامی که تغییر ملیت داد! 

بادام هندی پای ثابت آجیل سنتی شب عید نیست، اما خیلی ها ترجیح می دهند به خاطر طعم خوب و خواص زیاد آن، در آجیل نوروزی شان جایی برایش باز کنند. اما شاید جالب باشد که بدانید بادام هندی هیچ ربطی به هند ندارد و اتفاقا اصلیتش به آمریکای جنوبی می رسد! بادام هندی از درختی به نام کاشو به دست می آید که زیستگاه اصلی آن امریکای جنوبی و برزیل است اما پرتقالی ها آن را به نقاط دیگر دنیا برده اند و در نهایت، هندی ها با کاشت انبوه این درخت، آن را به نام خودشان سند زدند!

در عید دیدنی‌ها حساب شده شیرینی بخورید

سرپرست دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت گفت: لازم نیست در تمام جاهایی که در طول روز باید به دید و بازدید بروید، شیرینی بخورید. می‌توانید در یک جا شیرینی و در جای دیگر مثلا یک عدد میوه و در جای دیگر کمی آجیل میل کنید.

در ایام نوروز به دلیل دید و بازدید‌ها و تغییر برنامه ناهار و شام لازم است برای حفظ سلامت بدن، پیشگیری از اضافه وزن و چاقی دقت بیشتری در نحوه تغذیه خود داشتیه باشیم.

سرپرست دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت، درمان و‌ آموزش پزشکی در مورد نحوه مصرف شیرینی و تنقلات در دید و بازدیدهای نوروزی گفت: لازم نیست درتمام جاهایی که درطول روز باید به دید و بازدید بروید شیرینی بخورید می توانید در یک جا شیرینی و درجای دیگر مثلا یک عدد میوه و در جای دیگر کمی آجیل میل کنید که هم به میزبان احترام گذاشته باشید و هم از پرخوری و مصرف زیاد شیرینی، شکلات و آجیل خودداری کرده باشید.

زهرا عبداللهی افزود: بهتر است از انواع شیرینی هایی که اندازه کوچک دارند، ساده و بدون خامه، ژله و شکلات و مربا هستند میل کنید که با دریافت قند و چربی اضافی دچار اضافه وزن و چاقی نشوید.

وی اضافه کرد: آجیل نوروزی بهتر است از نوع کم نمک و یا حتی بدون نمک باشد به خصوص برای افرادی که دچار فشار خون بالا هستند مصرف آجیل های شور و پرنمک به هیچ عنوان توصیه نمی شود البته حین خریداری دقت کنید که آجیل کهنه، کپک زده و یا رنگ کرده نباشد.

سرپرست دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت، درمان و‌ آموزش پزشکی تصریح کرد: اگر با قهوه از میهمانان خود پذیرایی می کنید بهتر است از انواعی که بدون شکر هستند استفاده کنید چای هم بهتر است در استکان و یا فنجان های کوچک وکم رنگ سرو شود.

این متخصص تغذیه ادامه داد: استفاده از ۲ تا ۳ عدد کشمش و یا توت خشک و یا یک عدد خرمای کوچک قطعا بهتر از قند و شکر است ولی درکل با توجه به اینکه در ایام نوروز معمولا شیرینی و شکلات مصرف می کنید بهتر است چای و قهوه را تلخ میل کنید که قند کمتری دریافت کرده باشید.

عبداللهی تأکید کرد:‌ کودکان در ایام نوروز به دلیل مصرف زیاد شیرینی و شکلات از مصرف وعده‌های اصلی غذایی سرباز می‌زنند و این موضوع می‌تواند بدن آنها را از انواع ریز مغذی‌ها و پروتئین که در دوره سریع رشد نیازاست، محروم کند بنابراین دقت بیشتری به تغذیه آنها در این ایام لازم است.

وی بیان کرد: در دید و بازدید‌ها مصرف میوه را در اولویت قرار دهید. میوه‌هایی مثل سیب که حاوی فیبر فراوانی است و همینطور مرکبات از پرخاصیت ترین میوه‌هاست. خیار سبز را چون کالری ندارد می توانید بدون نگرانی از دریافت کالری اضافی میل کنید.