جوانان و نوجوانان در هر جامعه‏اى گنجینه‏هاى سرشارى هستند كه اگر مربیان و متولیان براى آنان سرمایه گذارى شایسته انجام دهند و این گروه فعال و پرشور را با رفتار حكیمانه ، تكریم شخصیت و احترام به نیازها، به اهداف مطلوب و ایده‏آل خود هدایت نمایند، علاوه بر این كه آنان را از خطر انحراف و تردید در هویت و آسیب‏هاى اجتماعى مصونیت ‏بخشیده‏اند ، قلب‏هاى پاك و زلال آنان را به سوى نیکی ها، زیبایى‏ها و اخلاق پسندیده رهنمون می شوند و جامعه آینده را از نظر سلامت و حفظ ارزش‏ها و فرهنگ، بیمه نموده‏اند. امام صادق‏علیه السلام در مورد سرمایه گذارى معنوى براى نسل نو و حفاظت نوجوانان از گروه‏هاى منحرف و كج اندیش، مى‏فرمایند: « نوجوانان خود را با احادیث ما آشنا كنید قبل از این كه مرجعه (یكى از گروه‏هاى منحرف) بر شما پیشى گیرند. »(1)

ارتباط با نسل جوان

هدایت و تربیت نسل جوان به لحاظ اهمیتى كه دارد امروزه بیش از گذشته مورد توجه اندیشمندان و جوامع مختلف قرار گرفته است. جوان داراى خصوصیات عاطفى، اجتماعى و جسمانى است. حساسیت، تنوع خصلت‏هاى رفتارى، هیجان‏هاى درونى، علاقه شدید به دوستى با همسالان، عدم كنترل رفتار، حب ذات، الگو پذیرى و تقلید، افتخار به شخصیت و تشخص‏طلبى و میل به آزادى، شمه‏اى از ویژگى‏هاى اوست.

با توجه به این ویژگى‏ها، شیوه رفتارى امام صادق‏علیه السلام با جوانان، و همچنین سخنان و دستور العمل‏هاى آن حضرت براى جوانان و برخورد با آنان، بهترین نسخه شفا بخش و راهگشاست. نگاه‏هاى مهربان، بزرگداشت ‏شخصیت، توجه به استعداد و صلاحیت آنان، احترام به نیازهاى فردى و اجتماعى، رفتار محبت‏آمیز و حكیمانه و سرشار از عاطفه و خلوص، موجب جذب جوانان به سوى آن حضرت بود.

 آن حضرت به سرعت پذیرش سجایاى اخلاقى در نوجوانان توجه كرده و به ابوجعفر; مؤمن طاق مى‏فرماید:

«بر تو باد تربیت نوجوانان....

زبان رسای اسلام بود و مبین شریعت مصطفی صلی الله علیه و اله.

با سخنانی حکیمانه، منطقی استوار، علمی سرشار، برگزیده روزگار به شمار می آمد و... بنده شایسته پروردگاربود درسالهای سیاهی که ابرهای سلطه امویان، آسمان جهان اسلام را تاریک کرده و در سالهای تیره تر ، که حکومت عباسیان، مسلمانان را به تیرگی نشاند ،

او خورشید دین و دانش مدینه بود.

او آبیاری نهال حق کرد تا این بذر ایمان پا گرفت و در افق اندیشه ها تابان شد.

دین به نام او زنده گشت.

درخت علم، در بوستان کلامش رویید و به برگ و بار نشست.

گلشن فضل، از چشمه دانش او سیراب گشت .

کتاب فقه، با " الفبای صادقی" نگاشته شد.

فقیهان دین مدار، خوشه چین.....

وجود مقدس امام صادق(عليه‎السلام) در سفارش‏هاي خود به عبدالله بن جندب پس از هشدارشيعيان به دام‏هاي شيطان، ويژگي‏هاي برجسته دوستان حقيقي خود رابر مي‏شمرد و سپس خصلت‏هاي ديگر شيعيان را بيان مي‏کند. دو ويژگي‏ممتاز شيعيان از نگاه امام صادق(عليه‎السلام) عبارت است از: ...

1- آخرت

«لقد جلت الاخره في اعينهم حتي ما يريدون بها بدلا... و انماکانت الدنيا عندهم بمنزله الشجاع الارقم و العدو الاعجم‏»؛ آخرت ‏در نگاه آنها بسيار بزرگ است، به اندازه‏اي که چيزي را با آن ‏عوض نمي‏کنند... و دنيا نزد آن‏ها همانند مارگزنده و دشمن بي‏زبان‏است.

پيروان حقيقي و دوستان واقعي خاندان نبوت عليهم السلام به چيزي ‏جز آخرت نمي‏انديشند و تمام کردارها و رفتارهاي خود را با نگاه‏ به آخرت مي‏سنجند. دنيا در نظر مؤمن وسيله‏اي است ‏براي رسيدن به‏هدفي بزرگ که همان زندگي جاودان آخرت است. دوستان حقيقي اهل‏بيت‏عليهم السلام از مواهب دنيوي بهره مي‏برند، اما هرگز زندگي‏جاودان را با زندگي گذراي دنيا عوض نمي‏کنند.

2- انس با خدا

«انسوا بالله واستوحشوا مما به استاءنس المترفون‏»؛ آن‏ها باخدا انس گرفته‏اند و از آن‏چه که مال اندوزان به آن انس‏گرفته‏اند، در هراسند.