
نويسنده: دكتر رضا كريمي
![]() |
برگشت اسيد از معده به مري كه اصطلاحا ريفلاكس ناميده مي شود،يكي از شايع ترين بيماري هاي گوارشي است. اين بيماري اگر چه ماهيتي خوش خيم دارد ولي در صورت بي توجهي و طولاني شدن بيماري گاه عواقب وخيمي به همراه خواهد داشت.
محيط داخل معده همواره پر از ترشحات اسيدي است. دريچه اي كه بين معده و مري واقع شده است به شكلي طراحي گرديده كه از برگشت اين مواد به داخل مري كه نمي تواند خود را در مقابل اسيد معده حفظ كند، جلوگيري مي كند.مهم ترين علامت اين بيماري احساس سوزش در پشت جناغ سينه است كه معمولادقايقي بعد از غذا بخصوص غذاهاي پرادويه، چرب و آبكي ايجاد مي شود.
البته گاهي بيماري به صورت تلخي يا كز بودن دهان بعد از بيدار شدن يا حتي سرفه هاي مكرر خود را نشان مي دهد. حتي گاهي اين بيماري با دردهاي پشت جناغ سينه كه شبيه درد قلبي هستند ظاهر مي شود. نكته مهم اين است كه بدانيم اين درد و يا سوزش مي توانند نشانه بيماري قلبي باشند به خصوص اگر بعد از فعاليت بدني ايجاد شوند و حتما پزشك مشكل قلبي را در اولويت تشخيصي قرار خواهد داد.
چند عامل برگشت اسيد از معده به مري را تسريع مي كند: نخست زياد شدن فشار روي معده كه مي تواند به دليل چاقي، پوشيدن لباس هاي تنگ، كمربندهاي محكم، بارداري و... باشد. دوم دراز كشيدن بعد از غذا كه نيروي جاذبه، غذا را به سمت مري سوق مي دهد. سوم مصرف غذاها و نوشيدني هايي كه دريچه مري به معده را شل مي كند شامل انواع ادويه ها، چاي پررنگ، قهوه و.....
مهم ترين و موثرترين راه درمان ريفلاكس در افرادي كه اضافه وزن دارند، كاهش وزن است كه به طرز معجزه آسايي ريفلاكس را كم مي كند. اجتناب از خوردن و آشاميدن حدود 2 ساعت قبل از خواب، پرهيز از غذاهاي چرب و پرادويه، پرهيز از سيگار و دخانيات نيز مي تواند از ايجاد ريفلاكس پيشگيري كند. بلند كردن قسمت بالاي تخت (شيب بدن زمان خواب) نيز موثر است. در صورتي كه اين روش ها نتوانند علائم بيماري را كنترل نمايند بايد از دارو استفاده كرد.
خوردن 2 قاشق غذاخوري آنتي اسيد نيم ساعت بعد از غذا و زمان رفتن به رختخواب، استفاده از داروهايي كه حركات دستگاه گوارش را تقويت مي كنند مثل متوكلوپراميد و در نهايت داروهايي كه اسيد معده را كم مي كنند مثل فاموتيدين، رانيتيدين و سايمتيدين اساس درمان را تشكيل مي دهند.
در صورتي كه با اين درمان نيز فرد از نظر علائم كنترل نشود بررسي هاي بيشتر با آندوسكوپ و درمان هاي قوي تر مثل داروي امپرازول يا پنتاپرازول لازم است.