جایگاه شیخ صدوق(ره)
ابنبابویه از دو نظر بسیار اهمیت دارد؛ یکی آنکه او از بزرگترین محدثان شیعه در عصر غیبتِ کبراست و از 250 محدث روایت نقل کرده و حدود 450 کتاب و رساله دارد که مبنای همة آنها روایت است، همچنین او یکی از کتب اربعة شیعه را، به نام مدینۀالعلم، نوشته است. ابنبابویه، همزمان با کلینی و پیش از شیخ طوسی، جمعآوری و تنظیم و دستهبندی روایات شیعه را آغاز کرد و بدین ترتیب، مانع پراکندگی و از دسترفتن آنها شد.
معرفی آرامگاه شیخ صدوق(ره)
قبرستان ابن بابویه از قبرستان هاى قدیمى تهران است. قدمت این قبرستان همزمان با شکل گیرى بقعه شیخ صدوق(رحمه الله)، از علماى برجسته شیعى است. این قبرستان در شهررى، در نزدیکى مرقد حضرت عبدالعظیم حسنى(علیه السلام) و تقریباً در کنار برج تاریخى طغرل قرار دارد. امروزه در قبرستان اموات به خاک سپرده نمى شوند، اما به دلیل آرمیدن سرشناسان ادبى، فرهنگى، علمى و عرفانىِ بسیار در این قبرستان، این مکان هنوز هم آباد است و یکى از پر رفت و آمدترین قبرستان هاى تهران است.
سابقه بنای آرامگاه شیخ صدوق(ره) (2)
تقریباً در فاصله سال هاى 1363، 1362 هـ . ش آجرکارى و آینه کارى بقعه انجام شده است. مساحت بنا از آغاز تا کنون به اندازه کنونى بوده است. به گفته مردم، بقعه در نخستین سال هاى پس از پیروزى انقلاب اسلامى، بازسازى شده است. در کنج ضلع شمال شرقى قبرستان ابن بابویه غسّالخانه این گورستان قرار داشته است.
سابقه بنای آرامگاه شیخ صدوق(ره) (1)
بناى کنونى از آثار عهد فتحعلى شاه قاجار است. بعدها بنا بر اثر سیل ویران شده و در سال هاى بعد یعنى در زمان سلطنت ناصرالدّین شاه، آن را تعمیر کرده اند. کتاب قیام سادات علوى هم به این تعمیر اشاره مى کند، لکن سردر ورودى که تاریخ 1322 هـ . ق رانشان مى دهد، تعمیرى است از زمان مظفرالدّین شاه، درباره تاریخ تعمیر زمان سلطنت ناصرالدّین شاه قاجار هیچ گونه تاریخى مشاهده نشده است. سالخوردگان در این خصوص گفته اند، که بقعه شیخ هنگام تعمیر زمان فتحعلى شاه بقعه کوچکى بوده که قبر در کف زمین و در وسط اتاقى محقّر قرار داشته و کاشى هایى روى آن را پوشانده بوده است.
بررسی ضریح شیخ صدوق(ره)
ضریح در وسط حرم قرار گرفته است و ابعاد آن 2×3 متر است. ضریح در قسمت طولى سه پنجره و در قسمت عرضى، دو پنجره دارد. این پنجره ها مشبّک اند. ضریح از استیل و برنج ساخته شده و تلفیقى از دو رنگ طلایى و نقره اى است.
روى ضریح، گل هاى شاه عبّاسى کوچکى است که زیبایى خاصّى به آن بخشیده است، دور تا دور ضریح در بالاى قوس پنجره ها ابیاتى از شعر محتشم کاشانى در سوگ شهیدان کربلا نوشته شده و بین هر دو مصراع اسامى چهارده معصوم(علیهم السلام) و اسم جلاله «الله» آمده است:
«باز این چه شورش است که در خلق عالم است الله..».