چگونگی شکل گیری سبک زندگی

ما ایرانی ها تمدن بزرگی داریم که پیوند آن با تمدن اسلامی اوج شکوفایی یک تمدن کامل را برای جوامع بشری پدید آورده است اما با کمال تاسف ما نتوانسته ایم این تمدن بزرگ را کارآمد سازی نماییم بنحوی که در زندگی اجتماعی مردم نمود خارجی داشته باشد بر این اساس است که ما به شیوه تمدن غربی زیست می کنیم اما دارای اعتقادات اسلامی هستیم این دو نوع متد زندگی که کاملا باهم در تعارض هستند در نتیجه از یکسو انسان مومن اما از اجتماع گریزان پدید می آورد و یا انسانی می شود که دین خود را متعلق به گذشته بداند و درنهایت دین گریز شود.

تردیدی نداریم که صورت زندگی کنونی ما تنها شکل ممکن و بهترین شکل موجود برای زندگی نیست. برخی از بخش هایی که ما آن را جزء ضروریات می دانیم در گذشته ای نه چندان دور اصلا وجود نداشته است. بی گمان اقشار پیشتاز جامعه مانند عالمان، اساتید برجسته دانشگاه،حاکمان و بزرگان،نخبگان علمی و فرهنگی و ورزشی و هنری در شکل دهی به سبک زندگی موثر هستند. البته میزان دریافت و ضریب تاثیر گذاری هر یک از این گروهها متفاوت است. همچنین در یک مقیاس وسیع تر سبک زندگی توده جامعه ما به شدت تحت تاثیر رسانه های تصویری قرار گرفته اند. در دنیای مدرن رسانه ها ارتباط فراوانی با زندگی پیدا کرده اند آمارها نشان می دهد که تقریبا در سراسر دنیا پس از خواب و کار ، رسانه ها سومین کاری است که بشر انجام می دهد و مصرف رسانه ای از محوری ترین عناصر زندگی شده است. به همین دلیل است که نقش رسانه ها در ترویج سبک زندگی غربی در دنیای کنونی و تخریب و تضعیف باورها و ارزشهای اسلامی نقش بسیار جدی داشته است تن دادن به الگوی زندگی غربی در واقع دور شدن از شریعت اسلامی است. این اتفاق به سهولت و تا حدی بدون حساسیت در جامعه ما در حال صورت گرفتن است. یکی از ریشه های آن نا آشنایی با الگوی زندگی اسلامی است.

نگاه انسان دینی به دنیا

نوع نگاه انسان به دنیا، در انتخاب سبگ زندگی و آداب رفتاری او تاثیر دارد. کسی که این دنیا را جای خوش گذرانی و لذت جویی می بیند به گونه ای زندگی می کند و کسی که آن را مزرعه آخرت و محل آزمایش می داند زیست دیگری برای خود انتخاب می کند. بنا براین نوع زیست ما در دنیا و شیوه زندگی مان تماما به نوع نگاهمان به دنیا بستگی دارد. آموزه های اسلامی بینش صحیح و در ست از رابطه دنیا و آخرت به انسان می دهد به همین دلیل هرگز در کلمات اولیای دین سخنی از نادیده گرفتن دنیا و رها کردن نعمت های دنیوی دیده نمی شود . بلکه برعکس، دنیا به عنوان وسیله خوب و ارزشمند برای بهره مندی از نعمتهای اخروی معرفی شده است.در جهانبینی اسلام دنیا مرحله بسیار کوتاه و زودگذر از زندگی انسان بشمار می رود به همین دلیل دل بستن به دنیا و غایت دانستن چنین حیاتی را موجب غفلت از زندگی واقعی می داند و چنین وضعیتی را نکوهش و سرزنش می کند.

بر این اساس هرکسی دنیا را وسیله ای برای دیدن حقایق و عبرت آموزی از سرگذشت بدان قرار دهد این دنیا به او بصیرت می دهد دنیا برای چنین کسی وسیله تعالی و تکامل است اما کسی که دنیا را هدف نهایی خود قرار بدهد و همه تلاشش دست یابی به مطاع های دنیوی باشد دنیا او را از دیدن حقایق عالم عاجز می کند و موجب گمراهی و ضلالتش می شود.

بنا براین انسان دین دار در زندگی دنیوی خود حد تعادل میان دنیا و آخرت را برقرار می کند او از سویی نعمتهای دنیا را نادیده نمی گیرید و از سوی دیگر آنقدر در این نعمت ها غرق نمی شود بلکه او تلا ش می کند تا با ابزار قرار دادن متعلقات دنیا، زندگی و رفاه نسبی در جهان ماده برای خود فراهم آورد و توشه ای برای آخرت خود بنا نهد.

با توجه به مباحث مطروحه به این نکته می رسیم که اگر قرار است ما بر اساس باور ها و اعتقادات خود زندگی نمایم و روش زندگیمان دستمایه تمدن مادیگرایانه و خداگریز غرب نباشد باید نوع نگاهمان به مقوله دنیا بر اساس آموزه های دینی باشد و برای تحقق چنین رویکری باید با مفاهیم و مولفه های دین خود آشنا شویم عدم آشنایی با مقوله دین در جامعه ما سبب شده است که ما در روش زندگی خود دچار تزلزل شده و به فرهنگ زندگی دیگران پناه ببریم .

منبع: بر داشت آزاد ا ز کتاب« همیشه بهار ، اخلاق و سبک زندگی اسلامی» نوشته احمد حسین شریفی ، انتشارات دفتر نشر معارف، چاپ دوم، تابستان ۱۳۹۱