آغازی دوباره در تبیین ارزشهای فرهنگی / نگاهی به نمایشگاه پوستر هفتمین جشنوارهٔ تجسمی فجر
به گزارش سينما خبر؛ بخش پوستر هفتمین جشنواره هنرهای تجسمی فجر که با همکاری انجمن صنفی طراحان گرافیک ایران پیش روی عموم قرار گرفته، به نمایش آثار ۱۶ طراح گرافیک شاخص ایران اختصاص دارد.
با توجه به اینکه نمایشگاههای جشنوارهٔ تجسمی فجر امسال بر اساس نمایش تجربههای توانمند شکل گرفته، در بخش گرافیک نیز پوسترهای جمعی از طراحان پیشکسوت به همراه طراحان جوانتر به نمایش در آمده و در این نمایشگاه ۱۶۰ پوستر از ۱۶ طراح گرافیک بر روی دیوار رفته است.
بر این اساس، پوسترهای صادق بریرانی، نورالدین زرینکلک، عباس سارنج، قباد شیوا، مصطفی اسداللهی، مرحوم مرتضی ممیز، فرشید مثقالی، ابراهیم حقیقی، کوروش پارسانژاد، علی خورشیدپور، مهران زمانی، بیژن صیفوری، کیانوش غریبپور، فرزاد ادیبی، ساعد مشکی و علیرضا مصطفیزاده در بخش گرافیک هفتمین جشنواره تجسمی فجر به نمایش در آمده است.
شاید شاخصترین نکته در چیدمان این بخش از هفتمین جشنوارهٔ تجسمی فجر تمرکز و توجه به پوستر به مثابه یک فعالیت فرهنگی و البته به عنوان یک اثر هنری است؛ میراثی به جا مانده از فعالیت نسلی که امروز از بنیانگذاران گرافیک نوین امروز ایران شمرده میشوند. بریرانی، زرینکلک، سارنج، شیوا، اسداللهی، ممیز، مثقالی و ابراهیم حقیقی به حق نمایندگان ظهور و بروز این پدیده هستند که لااقل برای دو دهه تمام عرصههای فعالیت فرهنگی کشور را در سایه خود گرفت و به سامان رساند.
بدون تردید همین دغدغه فرهنگی طراحان پوستر در دهههای ۴۰ و ۵۰ بود که توانست کارکردهای بصری و خصلت اطلاع رسانی پوسترها را بر جنبه تبلیغاتی و تجاری آنها برتری دهد و این رسانه هنری را در راستای آگاهی بخشی و ارتقای بینش بصری شهروندان به خدمت گرفت تا در جهت منافع صاحبان کالا و سرمایه. به همین دلیل است که وقتی امروز شاخصترین پوسترهای به جا مانده از دوران اوج پوسترسازی ایران را جستجو میکنیم، بیش از هرچیز آثاری در ارتباط با عرصه فرهنگ و هنر چون سینما، تئاتر، موسیقی وهنرهای تجسمی مواجه میشویم.
پوسترهایی از این گروه از هنرمندان و مرتبط با فیلمهای موسوم به موج نو سینمای ایران، اولین نمایشگاههای جدی، دوسالانهها و رویدادهای دیگر در زمینه هنرهای تجسمی و موسیقی، از جمله آنها که در نمایشگاه پوستر هفتمین جشنواره هنرهای تجسمی فجر به نمایش درآمدهاند، شمایی از مختصات تصویری و محتوایی این جریان را پیش روی مخاطب میگذارد.
علیرغم آنچه مطرح شد را نباید صرفا محدود به دوره تاریخی خاصی که به آن اشاره شد محدود دانست؛ چه آنکه تعدادی از طراحان یادشده از جمله قباد شیوا، ابراهیم حقیقی، زرین کلک و مثقالی، خواه مستمر یا به صورت پراکنده همچنان در عرصه پوسترسازی ایران فعالیت دارند و کماکان به خلق آثاری با مختصات فرهنگی میپردازند. علاوه بر این هنرمندانی از نسلهای جوانتر نیز طی ۳ دهه گذشته به همین جریان پیوسته و منش هنری خود را بر پایه جنبههای زیباییشناسانه و آگاهی بخشی پوسترها بنا کردهاند. مهران زمانی، بیژن صیفوری، کیانوش غریبپور، فرزاد ادیبی و ساعد مشکی هنرمندانی هستند که آثارآنها اساسا ماهیت فرهنگی خود را حفظ کردهاند و خالقان این آثار نیز اصولا به عنوان هنرمندانی با دغدغههایی این چنین در اذهان یادآوری میشوند.
نمایشگاه پوستر هفتمین جشنوارهٔ تجسمی فجر با همه اینها و به طور ضمنی، خواسته یا ناخواسته محتوایی را مطرح میکند که نیازمند تامل و دقت نظر ویژه است و آن اینکه؛ پوسترسازی امروز را، لااقل از حیث گستردگی و فراگیربودن تا چه اندازه میتوان ادامه دهنده دغدغههای فرهنگی و کارکردهای اجتماعی در مقام مقایسه با آثار و فعالیتهای نسل پیشرو گرافیک ایران به حساب آورد و در صورت ناپیوستگی طراحی پوستر در تسلسل نسلهای ایرانی، این شکاف را باید محصول چه عواملی دانست.
انجمن صنفی طراحان گرافیک ایران در بخش پوستر جشنواره تجسمی امسال، نشان میدهد که صاحب این دغدغه بوده و با چیدمانی که از آثار نسلهای مختلف این شاخه هنری پیش روی مخاطب میگذارد به وضوح ارزشهای زیباییشناسانه و فرهنگ مدارانه پوسترها را نشانه گذاری میکند. اختصاص بخش وسیعی از آثار فرهنگی به نمایش درآمده در این مجموعه به خوبی موید این نقطه نظر است. این مجموعه نشان میدهد؛ هرچه باشد این ارزشهای زیباییشناسانه و محتوای پوسترها است که در روند زمان موجب ماندگاری و آنها خواهد بود و اثربخشی این آثار را در یک بازه زمانی طولانی تضمین خواهد کرد.
بر این اساس، نمایشگاه پوستر هفتمین جشنوارهٔ تجسمی فجر میتواند نقطه آغاز دوبارهای در تبیین ضرورت نگاه به کارکردهای پوسترهای گرافیکی به عنوان اثر هنری و فعالیت فرهنگی تلقی شود. امری که نیازمند آگاهی جمعی و ارادهای همگانی چه از سوی نهادهای متولی فرهنگ و هنر و چه سفارش دهنده آثار در راستای گسترش ضریب تولید و نفوذ این رسانه هنری در سطح عمومی جامعه خواهد بود و علاوه بر این میتواند برگ دیگری از گنجینه تولیدات هنری کشور را برای آیندگانی که بخشی از هویتشان را بر پایه همین میراث ارزیابی خواهند کرد رقم بزند.
منبع : هنرآنلاین
