آنجا كه دشتهاي وسيع و پهناوري وجود دارد.
آنجا كه جز تپه ها وپشتههاي ريگي،كوهي بنظر نميرسد.
آنجا كه شن ها راه ميروند.
آنجا كه باد محشر ميكند.
آنجا كه فقط دو موسم دارد.
آنجا كه زمينش پيوسته فرو مي رود؟
آنجا سيستان سرزمين شگفتيها است.
سيستان در جنوب شرقي ايران فعلي قرار دارد و بين اراضي خراسان و بلوچستان واقع است.
مركز آن شهرستان زابل است و اين ايالت در حدود بيش از 185 هزار نفر جمعيت و700 دهكده دارد.
قديمترين نام اين سرزمين زرنگ (معرب آن – زرنج) بوده است كه تا حمله سكاها بهمين نام خوانده ميشده است،سپس بواسطه آمدن سكاها به اين سرزمين نام اين منطقه سگستان (عربي) سجستان،زابلستان (بخاطر نام شهر زابل) ملك نيمروز وبالاخره امروز سيستان ناميده ميشود.
سيستان در زمان هخامنشيان يكي از مهمترين ساتراپيها محسوب ميشده است كه در نبشتههاي بجامانده از آن عصر از اين محل بارها ذكر شده است بنا بگفته مورخين يوناني داريوش كبير در هنگام جنگ به ساكنين آنجا به ويژه به تيره آرياسپي لقب اورگاتاداده است.
سيستان در افسانههاي ايران اهميتي بسزا داشته است و احتمالاً يكي از مراكز دين زرتشت بوده و بر طبق روايات زردشتي سه پسر زردشت از كنار هامون سيستان ظهور خواهند كرد.
سيستان زادگاه رستم است وبنا به روايات شاهنامه فرمانرواي سيستان بمعني وسيع آن يعني زابل يا زابلستان،بست،غزنه وكابلستان بوده استو اصولاً سيستان موطن و مقر پهلوانان باستاني ايراني معرفي شده است.
تمام خاك سيستان در گذشته بوسيله آب رودخانه هيرمند كه در آن جاري بوده مشروب ميگرديده است و اين اراضي در ميان رودخانه هيرمندو درياچه هامون وگودزرهبصورت دلتائي بوده استو به علت حاصلخيزي اين ناحيه در قديم آنرا (مصر ايران) ميناميده اند و جغرافيدانهاي عرب در قرون وسطي تمام قسمت شرقي ايران را خراسان يعني كشور خورشيد ناميده اند.
تمام اراضي سيستان سابق فعلاً جزء كشور ما نيست زيرا پس از تشكيل كشور افغانستان فقط قسمت كوچكي از سيستان سابق بنام شهرستان زابل در ايران باقي ماند و قسمت بيشتر آن ضميمه خاك افغانستان گرديد.
با كشف آثار فراوان مربوط به دوران پيش از تاريخ در سيستان اين موضوع به اثبات رسيده است كه اين محل پيش از آمدن هند و اروپائيها ويا گروه آريائي محل سكونت اقوام مختلفي بوده استاز جمله آثار پيش از تاريخ اين ناحيه سفالهاي سياه و قرمز رنگ مكشوف از قبرستان ابراهيم خان است كه در 110 كيلومتري مغرب شهر زابل در جنوب جاده زاهدان به زابل واقع است،همچنين آثار مهمي از شهر سوخته در 67 كيلومتري غرب زابل در شمال جاده زاهدان زابل كشف شده است كه تقريباً مربوط به اواخر هزاره پنجم و اوايل هزاره چهارم پيش از ميلاد است. در اين محل آثار يك آتش سوزي عظيمي را ميتوان مشاهده نمود.
سيستان در دوران هخامنشيان،اشكانيان وساسانيان نيز بسيار آباد بوده و يكي از مهمترين مراكز عمده آن عصر محسوب ميشده است.
در دوران اسلامي زماني آباد و زماني ويران شده است در زمان حمله مغول و تاتار به ايران ساكنان اين ناحيه به علت ايستادگي،مقاومت و مبارزه مردانه مورد خشم وغضب مهاجمين قرار گرفته و پس از شكست اهالي سيستان تمام شهرها و دهات آنها ويران گرديد.
ولي اينرا هم بايد ذكر نمود كه وزش بادهاي معروف در سيستان براي آن سامان نعمتي بشمار ميرود زيرا پشه و مگس و ميكروبهاي حصبه و آبله و ساير ناخوشيها را از بين ميبرد و بدون وزش اين باد زندگي درماههاي تابستان امكان پذير نيست ظاهراً منشاء اين بادها پامير است كه از آنجا بطرف سرحد ايران و افغانستان منتقل ميشود.