آمارد، اَمراد، آمار یا مرداها (به زبان سکایی: آمارد، Amard؛ به زبان پهلوی: آمویی، Amui) قومی بودند که در تبرستان زندگی میکردند.شاید تاتها و دیلمیان و آموییان را بتوان فرزندان آنان دانست.
آماردها قومی نیرومند و جنگجو بودهاند و ناحیه فعلی آمل را به عنوان مرکز خود انتخاب نموده و نام خود را بر آن نهادند. نام شهر آمل در مازندران را دگرگونشده نام آمارد دانستهاند و بعدها واژه «آماردها» به سبب کثرت تلفظ به آملد، آمرد و «آمل» بدل شد.
پیشینه تاریخی :
دیاکونوف نام قدیم سفیدرود را آمِرد یا آماردوس ذکر میکند و مینویسد «منطقهٔ کوهستانی واقع در جنوب شرقی مسیر پایین رود ارس و نواحی مصب قزل اوزن که توسط قبایل کادوسیان و کاسپی ها مسکون بوده مطیع ماد نگشته و جز آن سرزمین محسوب نمیشود.
طبق تحقیقات باستانشناسی، استانهای ساحلی دریای کاسپین احتمالاً از ۷۵٬۰۰۰ سال پیش محل زیست انسان بودهاست. در ۱۳۳۰ ه. ش. کارلتون کن، باستانشناس آمریکایی، اسکلتهایی از انسان نئادرتال را که ظاهراً نیای کهن اقوام ساکن کرانه دریای خزر بودهاست، در غارهای هوتو و کمربند واقع در غرب بهشهر استان مازندران کشف کرد.
از جملهٔ این اقوام هرکانیان در گرگان، تپوران در منطقهٔ کوهستانی البرز مازندران، و آماردها در مازندران ( از آمل تا حدود چالوس ) و همچنین در شرق گیلان و کادوسیان در بقیه جاهای گیلان بودند. آماردها که سرزمینشان بین محل استقرار اقوام تپور و کادوس نشان داده شده قبلاً در جوار مرو ساکن بودهاند.
