چگونگی ارتباط با امام زمان و راههای تقویت این ارتباط
برقراری پیوند و رابطه بین دو نفر که اصلا یکدیگر را نمی شناسند ممکن نیست، بلکه ارتباط می تواند از جانب یکی از طرفین و با شناخت و علاقه و محبت او نسبت به طرف دیگر آغاز شود و زمینه ساز علاقه ی دوجانبه و پیوند دوطرفه بین آنها گردد.در مورد ارتباط ما با امام زمان (ع)، آن حضرت به عنوان یک طرف این رابطه، ما را به خوبی می شناسد و چنانکه در روایات آمده است که آن حضرت همه ی شیعیان را دوست دارد و نسبت به احوال همه ی آنها آگاه است. در روایتی آمده است که امام زمان (ع) خطاب به شیخ مفید(ره) فرمود:" انا غیر مهملین لمراعاتکم و لا ناسین لذکرکم."[2] یعنی ما نسبت به احوال شما بی تفاوت نیستیم و یاد شما را فراموش نمی کنیم. این شناخت و علاقه و محبت در بالاترین درجه است طرف دیگر این رابطه ما هستیم، مسلماً کسی که اصلاً امام زمان خود را نشناخته و یا به درستی او را نمی شناسد اصولاً نمی تواند با او ارتباط داشته باشد. چون هرفرد، ابتدا به فضایل و کرامات و زیبایی های روحی و اخلاقی و احیاناً جسمانی کسی آگاه می شود و بعد از این آگاهی است که محبت و علاقه ای نسبت به آن شخص در دل او ایجاد شده و در قلبش احساس تمایل به رابطه با او می کند و در مراحل بعد، احساس خود را با طرف مورد علاقه اش در میان گذاشته و احیاناً طرف مقابل هم اگر او را لایق محبت و دوستهمانطور که بیان شد جریان یک ارتباط از شناخت آغاز می شود و سپس باعث محبت قلبی شده و در نهایت به ارتباط حضوری و تنگاتنگ و صمیمی انجامیده است.
اگر کسی بتواند آنقدر ارتباط عمیق قلبی خود با حضرت را محکم کند که شایستگی حضور در پیشگاه قدس او را پیدا کند قطعا امکان چنین حضوری برای او فراهم است، ما در احوال بسیاری از علما و بزرگان و افراد خود ساخته بی ادعا می خوانیم که به سر منزل مقصود و نهایت درجه ی یک ارتباط عاشقانه رسیده اند و حقیقتا به محضر آن حضرت مشرف شده اند، مثل ماجرای حاج علی بغدادی و حاج سید احمد رشتی که ماجرای ایشان در کتاب مفاتیح الجنان نقل شده و داستان های بسیار دیگر.[3] و [4]
- ارتباط حضوری: یعنی اینکه شخص به محضر امام حضور فیزیکی پیدا کند؛
- ارتباط قلبی: یعنی شخصی بدون اینکه در محضر امام حضور فیزیکی داشته باشد قلبش و روحش با امام ارتباط بر قرار کند اعم از اینکه با زبانش با امام سخن بگوید و برای او دعا کند یا با قلبش سخن بگوید.
آیا چنین ارتباطی ممکن است و اگر ممکن است چه راههایی برای برقراری بهتر این ارتباط هست
در پاسخ عرض می کنیم بله چنین ارتباطی ممکن است. ائمه (ع) در هر حال، در هر زمان و در هر مکان که باشیم صدای ما را می شنود و از حال ما خبر دارند، ما در اذن دخول حرم ائمه اطهار (ع) می گوییم: «اشهد أنک تسمع کلامی و تشهد مقامی»
از مرجع عالیقدر آیت الله محمدتقی بهجت پرسیده شد: چگونه رابطه خویش را با اهل بیت(ع) خصوصاً صاحب العصر حضرت امام زمان(عج) تقویت کنیم؟ آیت الله بهجت پاسخ دادند: اطاعت و فرمان برداری از خداوند بعد از شناخت او، موجب محبت به او تعالی می شود... و [همچنین موجب] محبت کسانی که خداوند آنها را دوست دارد، می شود؛ که عبارتند از انبیاء و اوصیاء که محبوب ترین ایشان به خداوند، حضرت محمد و آل او(ع) می باشند؛ و نزدیک ترین ایشان به ما، صاحب الامر(عج) می باشد
راه های دیگری نیز برای ارتباط با امام زمان (ع) بیان شده از جمله:
1. دعای سلامتی امام زمان (ع) (اللهم کن لولیک ...)
2. دعای عهد[12] که امام صادق فرمودند هر کس چهل صبح این دعا را بخواند از یاران حضرت مهدی (ع) خواهد بود.
3. زیارت آل یاسین[13] که در مفاتیح موجود است و خود حضرت (ع) توصیه فرمودند هر وقت می خواهید به ما توجه کنید این دعا را بخوانید.
4.زیارت جامعه کبیره ذکر شده در مفاتیح الجنان
شک نیست برای داشتن ارتباط حضوری و رسیدن به این درجه ی قرب به حضرت ولی عصر (ع) باید تلاش بسیار کرد و کارهایی را انجام داد.
بدیهی است تا کسی را نشناسید، نه او را دوست دارید و نه از او بدتان میآید، بلکه هیچ توجه و احساسی نسبت به او ندارید. اما به محض آن که شناخت هر چند اندک حاصل شد، حب یا بغضی ایجاد میشود و به نسبت شناخت این محبت یا بغض تشدید و یا کاهش مییابد. البته این شناخت (حضرت) باید منجر به باور شود. باوری قلبی و از روی صدق.
راجع به امام زمان، حضرت مهدی که سلام خدا بر او باد نیز همینطور است. افراد به نسبت شناختشان باورش میکنند و به تناسب باورشان به او محبت پیدا میکنند و به تناسب محبتشان به او نزدیکتر و نزدیکتر و صمیمیتر میگردند.
نزدیکی، صمیمت، محبت و ارتباط باید دو سویه باشد. در این ارتباط یک سویش امام زمان (ع) است که «امام رحمت» است و مهر و محبت و توجهاش به ما قابل وصف نیست، هر چند که ما بد باشیم. اما سوی دیگر خود ما هستیم.
تا کنون چقدر به ایشان از روی باور و از صمیم قلب و نه فقط به وسیله زبان و لفظ ابراز محبت کردهایم؟ امام، پدر امت است. آیا تا کنون سعی نمودهایم که دست کم رفتاری مانند یک فرزند نسبت به پدر داشته باشیم. همین رفتارهای معمولی. به عنوان مثال: صبح که از خواب بیدار میشویم، به پدر [امام] خود سلامی بدهیم، ابراز ادب و محبت کنیم و با اجازهی او از خانه خارج شویم و به هنگام ورود نیز ابتدا به او سلامی بدهیم. آیا این حداقل باور در ما وجود دارد؟
امام زمان علیهالسلام، حجت خداوند متعال است و در ضمن رفیق و برادر است و دستگیر امت. آیا تا کنون به این باور رسیدهایم که ساعتی در گوشهای با او خلوت کنیم و عرض کنیم: ای امام! من حرفها، درد دلها، نگرانیها، امیدها و مشکلاتی دارم که میخواهم همین طور صمیمی با شما در میان بگذارم و راهکار و کمک بخواهم. یا مثلاً بگوییم: ای امام، ای پدر، ای برادر، ای رفیق! من دچار آلودگیها و گناههایی هستم. ضعف نفسهایی دارم و ...، میخواهم مثل یک بیمار که نزد طبیب میرود و یا رفیقی که با رفیق دلسوز و ناصحاش درد دل میکند، این گرفتاریهایم را نزد شما بیان کنم تا کمک کنید نجات یابم؟!
پس، به راحتی میتوان به امام نزدیک شد، محبت و صمیمت را تشدید نمود و با او ارتباطی تنگاتنگ برقرار نمود. و کوتاهی از خود ماست. فقط کافیست که باور و توجه کنیم. راه کاملاً باز است و دعوت مستمر.
اما راجع به نزدیکتر شدن و صمیمت افراد گناهکار. دقت کنیم که امام، حجت خداوند است و هدایت بندگان توسط خداوند رحمان و رحیم، به واسطهی و به دست او انجام میپذیرد. او آئینه و تجلی اسمای رحمان و رحیم و کریم و غفور است و خداوند کریم نیز همهی آفرینش و بندگان خود را دوست دارد، که اگر دوست نمیداشت، خلق نمینمود.
توجه امام زمان (عج) به بندگان گناهکار، تجلی همان توجه خدای کریم است که با مهر و محبت تمام خطاب به بندگان گناهکار خود میفرماید:
«قُلْ يا عِبادِيَ الَّذينَ أَسْرَفُوا عَلى أَنْفُسِهِمْ لا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَميعاً إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحيمُ» (الزمر - 53)
ترجمه: بگو: «اى بندگان من كه بر خود اسراف و ستم كردهايد! از رحمت خداوند نوميد نشويد كه خدا همه گناهان را مىآمرزد، زيرا او بسيار آمرزنده و مهربان است.
بیتردید شوق حضرت به بازگشت و فلاح ما، به مراتب بیش از توجه ما به خودمان است و هر آن منتظرند که گناهکاری آهی بکشد و بر کردهی خویش پشیمان شود، به سوی او بیاید و به واسطهاش از خداوند منان طلب عفو نماید. رابطهی صمیمانهتری با امام زمانش برقرار کند. با یک توجه خاضعانه و از صمیم قلب قطره اشکی در وضع خویش و از محبت و دوری یار بریزد ...، تا یک شبه ره صد ساله بپیماید و از شیعیان حضرتش به شمار آید.
پس، بهتر است بدون لحظهای درنگ از همین جا و همین الآن آغاز کنیم. با یک توجه، با یک نگاه، نگاهی از روی عشق و محبت. و فارغ از عالم و هر چه در اوست، با یک سلام، سلامی گرم و از صمیم دل، رابطهای صمیمانهتر را آغاز نماییم:
السلام علیک یا مهدی – السلام علیک یا موعود – السلام علیک یا منجی
نکته ای که در پایان لازم است ذکر شود اهمیت و نقش ارتباط با آن حضرت در زندگی پیروان امام زمان (ع) است زیرا مسلماً هر قدر کسی با افراد بالاتر از خود از حیث مقامات روحی و اخلاقی و ... ارتباط داشته باشید سعی می کند تا خود نیز مثل آن شخص شود و یا حداقل خودش را به درجه ی او نزدیک کند و این یک نکته ی روانشناختی است که وجود "الگو" در زندگی نقش مهمی دارد. جوانی که با امام زمان (ع) ارتباط برقرار می کند به طور طبیعی سعی می کند خود را به آنچه مورد پسند امام (ع) است نزدیک کند و همین امر در طول زمان باعث پیشرفت روحی او می شود. به این ترتیب این ارتباط می تواند نقش موتور محرک در زندگی او را داشته باشد. وقتی جوانی به این همه لطف و محبت و کرامت امام زمان (ع) پی ببرد، درصدد بر می آید که قلب و درونش را با او پیوند دهد و همیشه به یاد او باشد.البته این چنین اثر و نقشی منحصر در ارتباط فیزیکی و حضوری نیست و همه انسان ها می توانند با مطالعه ویژگیها ،صفات، خصال و سیره ی آنحضرت از ایشان الگو برداری کرده و خود را به ایشان نزدیک کنند مطمئناً وسعت وجودی معصوم (ع) آن قدر زیاد است که در هر زمان و مکانی که با او ارتباط قلبی برقرار شود او نیز به ما توجه می کند. همانطور که در زیارات مختلف به این موضوع اشاره شده است. «گواهی می دهم که تو کلام مرا می شنوی و شاهد موقعیت من هستی».[18] به همین دلیل ما مکلف به دیدن و با جسم به حضور آن حضرت رسیدن نیستیم هر چند دیدار آن امام معصوم خود سعادت بزرگی است ،اما اگر این سعادت نصیب کسی نشد نشان از عدم توجه و عنایت آن حضرت ندارد.
