فرداي سرنوشت‌سازي را در پيش روي خود خواهيم داشت. فردايي كه با عزم و اراده خود بايد حضور حداكثري خود را براي برگزاري انتخاباتي شكوهمند، با صلاحيت و سرنوشت‌ساز ترسيم كنيم.

 ريیس قوه قضاییه حضور باشکوه مردم در انتخابات مجلس شورای اسلامی را استمرار حرکت نظام و مردم مسلمان ایران به سوی پیشرفت و تعالی و مهر تایید دیگری بر مردمی بودن انقلاب برشمرد و آن را عامل مهمی در خنثی کردن توطئه‌های دشمنان دانست.

 مجلس شورای اسلامی جایگاهی است که باید تصمیم گیری برای این ملت عظیم در آن اتفاق بیافتد برای همین لازم است ؛ بدانیم چه کسی را باید انتخاب کنیم که شرمنده خون شهدا نباشیم ؟ و .....

  اتحادیه جامعه اسلامی دانشجویان طی بیانیه‌ای شاخص‌های نماینده اصلح از نگاه خود را رائه کرد.

متن این بیانیه بدین شرح است:

انتخابات نهمین دوره مجلس شورای اسلامی زوایایی دارد که باید از بیرون و داخل به طور کامل نگاه شود و درصورت نگاه ناقص و طیفی بخشی از آن را از دست خواهیم داد و تصمیم و نتیجه درست و کامل نمی‌توان از آن گرفت. انتخابات نهمین دوره مجلس در این دوره زمانی به دلیل اتفاقات بین‌المللی و تحولات رخ داده و در حال شکل‌گیری ناشی از بیداری اسلامی دارای اهمیت ویژه‌ای ست که تمام دست و پا زدن‌ها و تحریم و تهدید‌های غربی علیه ایران اسلامی برای این است که اعلام کنند به این حکومت‌های نوپا که اولاً ایران الگوی مناسبی برای شما نیست و ثانیاً اگر هم باشد ما در مقابل کشورهای مستقل و آزاده این گونه متحد می‌شویم و نمی‌گذاریم به روش ایران شکل بگیرید.

اما اینان غافل اند که همان طور که شما بساط قدرت نمایی خود را پهن کرده‌اید که تا جامعه متحول جهانی را از ایران دلسرد کنید همین بساط برای شما منجلابی خواهد شد که رسوایی و شکست بیشترتان را در مقابل ملت و نظام یکپارچه ایران اسلامی رقم خواهد زد.

ملت‌های منطقه به خصوص مردم مظلوم بحرین به ایران چشم دوخته‌اند چرا که بعد از شکل گیری این انقلاب‌ها این اولین انتخابات ایران اسلامی است هرچند مردم در راهپیمایی‌های این 2 سال اخیر نیز پشتوانی خود را از تئوری انقلاب اسلامی نشان داده‌اند ولی مردم منطقه بیدار شده برای الگو برداری و پیش بینی صحیح از آینده خود نیاز دارند که مشارکت و چگونگی انتخابات ایران را نظاره کنند.

چهار ضلعی آمریکا، اتحادیه اروپا، روسیه و چین به میدان نزاع جهانی وارد شده‌اند و دیگر گفت‌وگوهای پنهانی و تبانی‌های سیاسی کنار رفته و وارد میدان کارزار شده‌اند و.....

ب ـ نظارت:

مجلس شورای اسلامی علاوه بر وظیفه قانون گذاری، مسؤولیت های نظارتی نیز بر عهده دارد:

۱٫ نظارت (دخالت) مجلس در تشکیل دولت:

وزرا پس از انتخاب توسط رئیس جمهور، برای گرفتن رأی اعتماد به مجلس معرفی می شوند (اصل ۱۳۳ قانون اساسی) و مجلس باید نظر خود را مبنی بر اعتماد یا عدم اعتماد به فرد فرد آنها اعلام کند (اصل ۸۷ قانون اساسی).

۲٫ نظارت عام نمایندگان:

یکم – تذکر:

تذکر شفاهی:
هر یک از نمایندگان می تواند در نطق بیش از دستور خود هر گونه کوتاهی مجریان در اجرای قوانین را به طور شفاهی تذکر دهد.

تذکر کتبی:
در صورت نقض قانون یا سوء جریان امور در دستگاه های اجرایی، نمایندگان مجلس می توانند از طریق رئیس مجلس به وزیر مسؤول یا رئیس جمهور به طور کتبی تذکر دهند.

دوم – سؤال:

- سؤال: بر اساس اصل ۸۸ قانون اساسی:
«در هر مورد که حداقل یک چهارم کل نمایندگان مجلس شورای اسلامی از رئیس جمهور و یا هر یک از نمایندگان از وزیر مسؤول درباره یکی از وظایف آنان سؤال کنند، رئیس جمهور یا وزیر موظف است در مجلس حاضر شده و به سؤال جواب دهد».

طبق اصول ۱۳۷ و ۱۲۲ قانون اساسی وزراء و رئیس جمهور در مقابل مجلس مسؤول هستند از این رو 

 یکی از مواردی که باید کاندیداهای انتخابات مجلس شورای اسلامی با آن آشنا باشند وظایف یک نماینده مجلس است. متاسفانه بسیاری از مردم و گاها خود نماینده ها امور اجرایی را جزء وظایف نماینده مجلس می دانند در حالی که این وظایف بر عهده دستگاه های دولتی و قوه مجریه می باشد. در این مطلب سعی کردیم ضمن انجام تعریف های مختصری به بررسی وظایف نمایندگان مجلس بپردازیم.

نمایندگی منصبی است که از طریق انتخابات و رأی مردم فعلیت می‌یابد و دارای ویژگی‌های زیر است:

اول اینکه مقامی ملی است.
اینکه مقامی ملی است، نمایندگان مجلس هر یک منتخب حوزه انتخابیه معینی هستند، اما نمایندگی‌ آنان عام و از سوی همه ملت ایران است؛ چون بر اساس اصل ۶۷ قانون اساسی، نمایندگان به گونه‌ای سوگند یاد می‌کنند که به معنای نمایندگی از طرف همه مردم کشور است نه حوزه انتخابیه‌ای خاص.
البته این به معنای نفی ارتباط نمایندگان با مردم حوزه انتخابیه خود نیست.

دوم اینکه نمایندگی‌، امری کلی است.
اینکه نمایندگی‌، امری کلی است که و نمایندگان هم در حدود اختیاراتی که به گونه فردی به آنها داده شده است و هم در حدود وظایف و اختیاراتشان به گونه گروهی تحت عنوان مجلس شورای اسلامی به وظایف خود عمل می‌کنند.

سوم اینکه نمایندگی غیر قابل عزل است.
اینکه نمایندگی غیر قابل عزل است، یعنی انتخاب‌کنندگان (بر خلاف وکالت در حقوق خصوصی)،‌ نمی‌توانند هر وقت لازم بدانند، نماینده خود را عزل‌کنند، و نماینده....

 با توجه به نزديك شدن به زمان برگزاري انتخابات نهمين دوره مجلس شوراي اسلامي در 12 اسفند و نيز آرمان انقلاب اسلامي در ايجاد نظام مردم‌سالار مبتني بر آموزه‌هاي دين مبين اسلام، معرفي كارآمدي مجلس در نظام جمهوري اسلامي براي نسل فعلي و آينده كشور ضرورت دارد.

 مسائل سياسي - اما مسائل سياسي هم اين دلسردي را موجب گرديده است علت عمده ان است كه مردم احساس كنندرقابتهاي سياسي جهت منفي پيدا كرده است و به جنگ قدرت طلبي مبدل گشته است يعني هر يك از گروهها تلاش ميكند مانع پيشرفت دولت در امور گردد تا مردم را از آن (دولت موجود) دلسرد كند و خود را به عنوان جايگزين شايسته معرفي نمايد . هر يك از گروهها مي كوشد خود را فربه تر ، توانا تر و داناتر نشان دهد تا مورد توجه مردم قرار گيرد .غافل از اينكه اين روشها چندان دوام ندارد و هر از چند گاهي گروهي جديد قد علم ميكند و رقيب سخت تري ميشود .هر يك از اين گروههاي سياسي در تلاشندتا به گونه اي با ارائه برنامه هاي جذاب قشر بيكار ، جوان ، محروم و تحصيلكرده را به خود متمايل سازند. حتي اگر با تغيير نام و روشهايشان اين امر ممكن گردد . هر چند با ابزار غيرقانوني و غير شرعي باشد .

بر خورد هاي سياسي به شكل منفي موجب شده است مردم درد اخل و بيگانگان در خارج احساس كنند و يا به يقين برسند كه اين نظام متزلزل است و فاصله بين مسئولين زيادشده است اتحاد نيست و بنابراين مسائل حل ناشدني باقي ميمانند . عدم تفاهم در بين مسئولين مختلف يك نظام در خصوص حل مسائل داخلي و خارجي و مراجع متعدد تصميم گيري براي حل اين مسائل اين استنباط را براي مردم و بيگانگان بوجود ميآوردكه نوعي ضعف مديريتي در انضباط بخشيدن امور وجود دارد .

در بعد از انقلاب مردم هميشه حسن نيت خود را نشان داده اند و در حمايت از نظام كوتاهي نكرده اند پس وقتي ببينند كه مسئولين حامي و كمك كننده شان نيستندديگر آن اعتماد گذشته ادامه نخواهد داشت . البته در طول اين سالها كار هاي خوبي هم شده است ولي آنطور كه انتظار ميرفت نبوده است همه شخصيت ها و گروهها در اين سالها خود را نشان داده اند و

با توجه به نقش مؤثر و مهم مجلس در نظام کشور، وظایف عمده مجلس در دو بخش خلاصه می‌گردد:

الف ـ قانونگذاری
ب ـ نظارت

حال جهت اطلاع و آگاهی از جایگاه مجلس شورای اسلامی در قانون اساسی و همچنین نحوه اداره مجلس براساس آئین‌نامه داخلی و آشنایی با بخش‌های مختلف مجلس شورای اسلامی که مسئولیت ارتباط با مردم را به اشکال مختلف به عهده دارند به طور خلاصه اطلاعاتی ارایه می‌گردد.

وظایف قانونگذاری نمایندگان و مراحل تصویب قانون

ـ مجلس شورای اسلامی از نمایندگان ملت که به طور مستقیم و با رای مخفی انتخاب می‌شوند تشکیل می‌گردد.
ـ دوره نمایندگی مجلس چهار سال است.
ـ عده نمایندگان مجلس شورای اسلامی دویست و نود نفر است.
ـ زرتشتیان و کلیمیان هر کدام یک نماینده و مسیحیان آشوری و کلدانی مجموعاً یک نماینده و مسیحیان ارمنی
جنوب و شمال هر کدام یک نماینده انتخاب می‌کنند.
ـ مجلس شورای اسلامی با حضور دو سوم مجموع نمایندگان (۱۸۰ نفر) رسمیت پیدا می‌کند.
ـ مذاکرات مجلس شورای اسلامی باید علنی باشد و گزارش کامل آن باید از رادیو و روزنامه رسمی برای اطلاع عموم
منتشر شود.
ـ مجلس شورای اسلامی در عموم مسایل در حدود مقرر در قانون اساسی می‌تواند قانون وضع کند.
ـ مجلس شورای اسلامی نمی‌تواند قوانینی وضع کند که با اصول و احکام مذهب رسمی کشور یا قانون اساسی
مغایرت داشته باشد. تشخیص این مسئله به عهده شورای نگهبان می‌باشد.
ـ به منظور پاسداری از احکام اسلامی و قانون اساسی از نظر عدم مغایرت مصوبات مجلس شورای اسلامی با آنها، شورایی به نام شورای نگهبان با ترکیب زیر تشکیل می‌شود:

ترکیب و وظایف شورایی شورای نگهبان

۱ـ شش نفر از فقهای عادل و آگاه به مقتضیات زمان و مسایل روز، انتخاب این عده با مقام رهبری است.
۲ـ شش نفر حقوقدان، در رشته‌های مختلف حقوقی، از میان حقوقدانان مسلمانی

 1-مسائل اقتصادي-:

در تمام جوامع انساني اقشار متوسط و ضعيف اگثرا و قشر مرفه كمتر بنا بر منافعي كه در نظر دارند در انتخابات شركت مي كنند . اقشار متوسط و ضعيف براي آنكه وضعيت نامناسب موجود را تغيير دهند ، وارد صحنه مي شوند بويژه وقتي مبلغين كانديداها يا خود شان به آنان نويد دهند كه مردم نقش موثر در امور مملكتي دارند و مشاركت ميتواند مشكلات آنان را برطرف سازد و شعارهاي متعدد و اميدوار كننده كه بر روح و روان آنان اثر ميگذارد و آنها را تحريك ميكند كه وارد رقابتهاي سياسي در انتخابات شوند و به يكي از انديشه ها كه بنظرشان داراي فايده عملي بيشتري است راي دهند تا خواسته هايشان برآورده شود . قشر مرفه هم در انتخابات نقش پنهاني و موثرتري دارد چراكه با امكانات مالي خود به تقويت يك كانديداي خاص مي پردازد و سپس ديدگاهاي خود را بر اكثريت تحميل ميكند كه البته اين يكي از نقاط ضعف انتخابات است . اين اقشار هر چند تحت تاثير تبليغات قرار گيرند ولي ضرب المثل معروفي است كه ميگويد انسان عاقل از يك سوراخ دوبار گزيده نميشود . 

 نتايج مدلها :

در مجموع هفت ديدگاه براي بررسي رفتار رأي‌دهي مطرح شده است. اين ديدگاه‌ها به ترتيب بر 1 - محاسبه منافع رأي دادن، 2-آگاهي سياسي  3- تبليغات كانديداها و گروه‌هاي سياسي  4- ابراز خود و احساس كارآمدي اجتماعي و سياسي  5- تجربه انباشته سياسي گذشته  6- ويژگي‌هاي شخصي  7- طرحواره افراد از نظام سياسي و عناصر آن و  8- پايگاه اقتصادي و اجتماعي افراد به عنوان عواملي كه رفتار رأي‌دهي را تحت تأثير قرار مي‌دهند تأكيد مي‌كنند.

 اما به غير از متغيرهايي كه اين ديدگاه‌ها بر تأثيرگذاري آن‌ها تأكيد مي‌كنند، يك متغير ديگر نيز وجود دارد كه ديدگاه‌هاي فوق به دليل ساخته و پرداخته شدن در محيط‌هاي غربي نسبت به آن‌ها بي‌توجه هستند. در همه دموكراسي‌هاي نوپا، ميزان مشروعيت نظام سياسي متغيري است كه بر رفتار رأي‌دهي بسيار تأثير مي‌گذارد.

 هم‌چنين در همه ديدگاه‌هاي بيان شده، تأثير فشار هنجاري ناشي از مشاركت/عدم مشاركت گسترده ديگران در انتخابات لحاظ نشده است. از همين‌رو لازم است تا اين فشار هنجاري نيز در بين متغيرهاي ديگر لحاظ و تأثير آن بر رأي دادن بررسي شود. 
بنظر ميرسد از تطبيق رويكردها و مدلها  با شرايط استان ( به اندازه شناخت نگارنده)، وبر اساس شاخص هاي ضمني و تصريحي كه از هفت مدل فوق مستفاد ميشود سهم شاخصهايي كه مردم را به انتخاب در فضا ها و رويكردهاي نو  به انتخاب كانديداي نسل سوم و جوان؛ جهت تحقق اهداف،منافع و انتظارات و بلوغ كاريزماتيك آنان مجاب ميكند سهم قابل ملاحظه ايي نسبت به  انتخابهاي كانديداي پيشين براي  شرايط جديد دارد...

 مقدمه

همه نظام‌هاي سياسي كه خواستگاه انان مردم سالاري است، دغدغه مشاركت شهروندان در فرايندهاي سياسي بعنوان بازيگران موثر اين فضا را دارند. دموكراسي و مشاركت مردمي نيز رويكردهاي متعددي دارد ليكن انتخابات بارزترين جلوه آن است و بنا به زمينه‌هاي سياسي هر كشور، شاخصي از مشروعيت آن كشور ميتواند باشد. توجه به فزوني نقش شگفتي‌ساز انتخابات در  سرنوشت اكثر كشورهاي رو به توسعه، اهميت بررسي و تحليل رفتار انتخاباتي در كشور ما نيز مضاعف شده است.

انتخابات  و رفتار انتخاباتي، نوعي كنش و نگره سياسي است كه با كاركردهاي ساختاري زير سيستم ها ي اقتصادي و  فرهنگي در سطح كلان نظام اجتماعي رابطه دارد. انتخابات در واقع، يك نظرسنجي فراگير و ملي از كل شهروندان كشور است و كميت و كيفيت مشاركت انتخاباتي مردم مي‌تواند ميزان مشروعت، كارآمدي نظام، سياست‌ها و كارگزاران حكومتي را نشان‌دهد و به علت فقدان احزاب فراگير و توانمند، عدم پايبندي كانديد هاي با رويكرد قومي و قبيله اي به تعهدات و وعدهاي انتخاباتي خود ،  رفتار انتخابات مردم تبيين‌گر تقاضاها و خواسته‌ها سياسي و اجتماعي آنها مي‌باشد كه ميتواند ديدگاه ها و نگرشهاي موجود را به كانديدا نمايندگي ،تفهيم كند. 
نظر به اينكه رفتار انتخاباتي مردم  تغيير يافته، لذا بايد سازوكارها و شيوه‌هاي متناسب با آن جهت هدايت و افزايش مشاركت انتخاباتي مردم به كار بسته شود. شناخت رفتار انتخاباتی شهروندان و الگوی شرکت در انتخابات آنها برای احزاب و سیاستمداران و دولتها از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است  زيرا  مشاركت فعال، گسترده و فراگير جامعه در انتخابات كشورها،به منزله پشتوانه ملي در سطح داخلي و اعتبار و پرستيژ در سطح بين‌المللي و منطقه‌اي مي‌باشد. 

ديدگاههاي نظري در الگوي رفتاري مردم

 در ادبيات علوم سياسي و جامعه‌شناسي سياسي، رفتار رأي‌دهي و مشاركت از موضوعات مهم براي بررسي و مطالعه بوده است. در آستانه هشتمين دوره انتخابات مجلس شوراي اسلامي در ايران، پرسش اصلي ذهن بسياري از جمله تحليل‌گران سياسي، كانديداهاي مجلس، مسئولان و مديران كشور و ... اين است كه ميزان مشاركت در انتخابات چقدر خواهد بود. و براي برخي از جمله محققان اجتماعي، كانديداها و مسئولان سياسي كشور اين سؤال نيز مطرح است كه چه عواملي ميزان مشاركت را....

در آستانه انتخابات مجلس شورای اسلامی، مهمترین چالش های امنیتی انتخابات مجلس نهم و همچنین مهمترین انتظارات مردم از نامزدهای انتخابات به خصوص انتظار مردم برای مقابله با فساد وتبعیض و بهبود شرایط معیشتی را  مورد بررسی قرار می دهد .در بخش  قبلی، اقتصاد سیاسی انتخابات، مورد بررسی قرار گرفت که در آخر این مطلب در دسترس علاقه مندان است.

در سه دهة گذشته، انتخابات مهمترین مکانیزم پویایی فرایندهای سیاسی در جمهوری اسلامی بوده است. کارویژه های عام انتخابات در جمهوری اسلامی را می توان تامین زمینه مشارکت مردمی برای انتخاب کارگزاران نظام، رقابت جناح ها و احزاب سیاسی، فعال کردن بخشی از نخبگان و گروه های اجتماعی در سطح محلی، فراهم کردن گردش نخبگان، تبدیل شدن به زمینه‏ای برای پویایی عرصه سیاست از طریق ظهور انشعاب ها و ائتلاف های مستمر سیاسی، فعال کردن احزاب و جریان های سیاسی و زمینه ای برای گفتمان سازی سیاسی و فرهنگی و رقابت برنامه ها و راهبردها در سطح اجرایی و تقنینی بوده است. مهمترین نتیجه و اثر این کارویژه‏ها تامین و بازسازی مستمر حمایت های مردمی و افزایش مشروعیت نظام و نهادهای حاکمیتی جمهوری اسلامی در سطح ملی و بین‏المللی بوده است.

همچنین انتخابات را می توان دماسنجی سیاسی برای ارزیابی نگرش مردمی و رضایت عمومی از وضعیت عملکرد نهادهای اجرایی و تقنینی دانست. از این حیث، گاهی مشارکت حداقلی مردم و بی‏تفاوتی آنها نسبت به سرنوشت انتخابات و گاهی مشارکت فعال و حداکثری مردم برای تاثیرگذاری بر موقعیت و آراء اشخاص یا جناح های سیاسی معیاری برای فهم و ارزیابی بنیان های اجتماعی سیاست و رویکردهای مردم در قبال نهادهای سیاسی در جمهوری اسلامی بوده است.

با وجود کارویژه های حمایتی و تکامل بخش انتخابات در جمهوری اسلامی، برخی مقاطع انتخابات دارای چهره و کارویژه دیگری نیز بوده است که می توان آن را امنیت ستیز و تنش آفرین توصیف نمود. که در بین انتخابات گذشته، انتخابات مجالس اول، سوم، ششم، ریاست جمهوری اول و به ویژه ریاست جمهوری دهم را می توان پرتنش‏ترین انتخابات ها در سه دهه گذشته نام برد. گرچه از رویکردی دیگر این وجه از انتخابات را نیز می توان در چارچوب کارویژه های فرایندی...