وقتی ابعاد گوناگون شخصیتی همچون حضرت علی (علیه‌السلام) را مورد مطالعه و بررسی قرار می‌دهیم، می‌بینیم که ایشان در عین حال که زاهد‌ترین فرد زمان خود است، فعال‌ترین آن‌ها نیز هست.

شهید آیت اللّه مطهری (ره) می‌گوید: «شخصیت علی (علیه‌السلام) شخصیّتی جامع الاضداد است. وقتی خلوت شب فرا می‌رسد، هیچ عارفی به پای او نمی‌رسد و روز که می‌شود گویی این آدم آن آدم نیست. با اصحابش که می‌نشیند چنان چهره‌اش باز و خندان است که از جمله اوصافش این است که همیشه قیافه‌اش باز و شکفته است.»