خدا، فاعلِ حقيقي از محكم ترين معارف قرآن، اعطاي نقش فعال به خداي متعال در عرصه ي هستي و حيات است، تا جايي كه نقش عناصر ديگر حيات تنها در سايه ي مشيّت او توجيه مي شود؛ به عبارت ديگر، تمام هستي كار و فعل خداست و جز او فاعلي نيست، زيرا هستي با تمام اسبابش، قائم به ذات واجب الوجود بوده و وجود، دوام خود را وامدار ذات او است. در نتيجه افعال آنها جز با تنفيذ اراده و خواست خداي متعال و آن حيّ قيوم، تحقق نمي پذيرد:« و لا حولَ و لا قوةَ إلّا بالله العليّ العظيم.»
