💒💒💒 احادیث 💒💒💒

امام علی (علیه السلام) فرمودند:

اَعقَلُ النّاسِ اَنظَرُهُم فی العَواقبِ؛

خردمندترین مردم کسی است که به عواقب و فرجام کار بیشتر بنگرد.

غرر الحکم، ج 2، ص 484

شرح حدیث:

فقط دیدن امروز و زمان حال هنر نیست. 
کسی که بصیرت و دید نافذ دارد، آن طرف تر و فرداهای نیامده را هم می نگرد. 
گاهی راحت امروز رنج فردا را در پی دارد. گاهی هم برعکس رنج و سختی کشیدنهای امروز راحت و رفاه دراز مدت آینده را به ارمغان می آورد. 
گاهی خطای امروز فردایی آمیخته به کفر و عقوبت و رسوایی را رقم می زند، و گاهی صبر بر سختیهای «زندگی مؤمنانه» بهشت را برای شخص فراهم می آورد. 
در این میان عاقل کیست و غافل کدام است؟
مجرمان پنهانکار می پندارند زیر کند که در تله گرفتار نمی شوند و ردّپایی به جا نمی گذارند. اما وقتی گرفتار می شوند، به خطا و غفلت خود پی می برند.
کسی که به خاطر پول مختصری دست به دزدی یا قتل می زند و اسیر زندان می گردد، چه بسا اگر این روزها را می دید، هوس دزدی یا جنایت نمی کرد. 
هر کس عواقب را بنگرد، از پشیمانی مصون می ماند. 
روزگار فقط «اکنون» نیست و زمان هم تنها «امروز» نیست. 
وقتی از پس امروز فردایی هست، آینده نگر باشیم. 

منبع: حکمت های علوی و ترجمه و توضیح چهل حدیث از امام علی (علیه السلام)، جواد محدثی، انتشارات آستانه قدس رضوی، چاپ سوم (1391).

امام علی (علیه السلام) فرمودند:

اَعجَزُ النّاسِ مَن عَجَزَ عَن إکتسابِ الإخوانِ وَ اَعجَزُ مِنهُ مَن ضَیَّعَ مَن ظَفِرَ بِهِ مِنهُمِ؛

عاجزترین مردم کسی است که از انتخاب دوست و یافتن برادر ناتوان باشد، و ناتوان تر از او کسی است که دوستان خود را نتواند نگه دارد.

نهج البلاغه، حکمت 11

شرح حدیث:

بعضی روحیه ی جمعی و جذبی دارند، هم جذب دیگران می شوند و الفت و انس می گیرند، هم دیگران جذب آنان می شوند و دوستشان می گردند. 
این یک هنر است که انسان بتواند با اخلاق و رفتار خویش کسانی را جذب خود کند و برای خود دوستانی پیدا کند. 
کسی که این روحیه و توان و جاذبه را نداشته باشد، ناتوان است. 
از سوی دیگر نگه داشتن دوستان و استمرار رفاقتها و تداوم روابط دوستانه نیازمند هنرمندی خاصّی است. گاهی حرفی نسنجیده یا رفتاری خودخواهانه یا انتقادی تند و تحقیرآمیز و یا حتّی شوخی ای بی جا و نامناسب رابطه ی دوستی را به هم می زند. 

امام علی (علیه السلام) فرمودند:

إستَنزلوا الرزَّقَ بِالصَّدَقَهِ، وَ مَن اَیقَنَ بِالخَلَفِ جادَ بِالعَطیّهِ؛

روزی را با صدقه دادن فرود آورید. هر کس یقین به جایگزین داشته باشد، در بخشش سخاوتمند می شود

نهج البلاغه، حکمت 132

شرح حدیث:

از وعده های الهی است که «صدقه» و انفاق، موجب افزایش روزی می شود و خداوند پاداش آنچه را در راه او داده شده است، چند برابر می دهد. 
آنچه داریم از خداست. همو از ما خواسته است که به نیازمندان هم رسیدگی کنیم و با انفاق و صدقه و خیرات و احسان، رحمت او را فراهم آوریم. 
عرصه ی مال و انفاق و احسان یکی از میادین آزمون است. 
در «آزمون مالی» برخی قبول نمی شوند؛ چون دلبسته به ثروت خویشند. بعضی هم می پندارند آنچه می دهند، از دست می رود. 

امام علی علیه السلام فرمودند:

کَیفَ یَزهَدُ فی الدُّنیا مَن لایَعرِفُ قَدرَ الآخِرَهِ؟

چگونه در «دنیا» پارسایی پیشه کند، کسی که ارزش «آخرت» را نمی شناسد؟

غررالحکم، ج4، ص 562.

شرح حدیث:

بر سر دو راهی انتخاب «مفید» از «مفیدتر» بصیرت لازم است. 
هر کس در پی سود و منفعت است، ولی شناخت سود واقعی و پایدار مهم تر است. 
برخورداری از «دنیا» خوب است، اما بهره مندی از نعمتهای «آخرت» خوب تر. 
نباید برای «منافع محدود» و «سود اندک» منافع بیشتر و پایدارتر را از دست داد. از کسی که مزایای آخرت را می شناسد، انتظاری جز این نیست که از سود و لذت دنیا برای رسیدن به لذایذ اخروی بگذارد، و گرنه شایسته ی ملامت است. 
زاهد واقعی کیست؟
کسی که با شناخت ارزش آخرت و نعمتهای بهشت و همسایگی با پیامبران و اولیای الهی و صالحان و شهیدان به نعمتهای دنیوی بی رغبت شود و آن را فدای بهشت برین و سعادت اخروی کند. 

امام علی علیه السلام فرمودند:

لاتَخلُوا الأرضُ مِن قائمٍ لِلهِ بِحُجّهٍ، إمّا ظاهِراً مَشهُوراً و إمّا خائِفاً مَغموراً؛

زمین هرگز از کسی که با حجت برای خدا قائم باشد خالی نمی ماند، یا آشکار و مشهور یا بیمناک و پنهان.

غررالحکم، ج6، ص 410

شرح حدیث:

یکی از شناختهای ضروری«حجّت شناسی» است؛ شناخت کسی که از سوی خدا سندی معتبر و ملاکی قوی و معیاری روشن قرار داده شده است تا بندگان بندگی و اطاعت و عبودیّت خود را با اذن او و با انطباق با امر و نهی و نظر و رضای او انجام دهند. 
خداوند با حجّتهایش با بندگان «احتجاج» می کند. پس باید حجتهای الهی را شناخت و طبق تعالیم آنان عمل کرد. 
حضرت مهدی، حجت الهی است که در پس پرده ی غیب پنهان و «قائم لله» است. 
او گر چه پنهان است، پیداترین و حاضرترین افراد است. خورشید هر چند پشت ابر باشد و از دیده ها پنهان، روشنگری و نورافشانی خود را دارد و اگر حجّت الهی هم در زمین نباشد، نظام هستی در هم می ریزد و مردم نیز بی پشتوانه و بی تکیه گاه می مانند. 

امام علی علیه السلام فرمودند:

لایَکونُ الصّدیقُ صَدیقاً حتّی یَحفَظَ اَخاهُ فی ثَلاثٍ: فی نَکبتِهِ وَ غَیبَتِهِ وَ وَفاتِهِ؛

دوست هرگز دوست واقعی نخواهد بود، مگر آن که برادر خود را در سه حالت حفظ کند: در دوران تنگدستی و گرفتاری، در زمان نبودنش و پس از وفاتش.

نهج البلاغه، حکمت 129

شرح حدیث:

بسیارند کسانی که شعار دوستی و ارادتمندی می دهند، اما صحنه ی امتحان و موقعیت های دشوار و شرایط نیاز که پیش آید، دوستان واقعی از مدّعیان دوستی و برادری شناخته می شوند. 
یکی از صحنه ها هنگام گرفتاری و رنج است که دوستان همدل و صمیمی را می توان شناخت. 
دوست مشمار آن که در نعمت زند
لاف یاریّ و برادر خواندگی
دوست آن باشد که گیرد دست دوست 

امام علی علیه السلام فرمودند:

ألصیّام اَحَدُ الصَّحَّتَیِنِ؛

روزه گرفتن یکی از دو تندرستی است.

غررالحکم، ج2، ص 27

شرح حدیث:

ماه رمضان فرصتی است برای خودسازی روحی و آسایش جسم و استراحت دستگاه هاضمه و تنظیم سوخت و سوز بدن. 
در روایات معده «خانه ی بیماریها» معرفی شده است و «پرهیز» هم اساس و پایه ی همه ی درمانها. این جاست که نقش «روزه درمانی» در تندرستی روشن می شود. 
اگر امروز روزه و امساک را شیوه ای در معالجه ی بیماریها می دانند، خاصیت «تندرستی» که رهاورد روزه است، قرنها پیش در رهنمودهای دینی آمده است. 
در کلام نورانی پیامبر خداست: «صُوموا تَصَّحوا؛ روزه بگیرید، تا تندرست شوید. »
فرصت مغتنم ماه رمضان هم برکات و آثار جسمی و سلامتی دارد، هم تقویت اراده و تصفیه ی روح و تهذیب نفس است و هم روحیّه ی نوع دوستی و مهرورزی به مردم و دستگیری از محرومان و نیازمندان را تقویت می کند. 

امام علی(علیه السلام) فرمودند:

شَتّانَ ما بَینَ عَمَلَین: عَمَلُ تَذهَبُ لَذَّتُهُ وَ یَبقی تَبِعتُهُ وَ عَمَلُ تَذهَبُ مَؤونَتُهُ وَیَبقی اَجرُهُ؛

فاصله ی بسیاری است میان دو عمل: عملی که لذتش می رود ولی پیامدهای آن باقی می ماند، و عملی که رنج و زحمتش می رود اما اجر و پاداش آن ماندگار است.

نهج البلاغه، حکمت 117

شرح حدیث:

چه حکمت عمیق و پند دلنشینی!
شنیده اید که می گویند: یک لحظه هوسرانی، یک عمر پشیمانی!
سرنوشت کارهای نیک و بد ما انسانها همین گونه است. دستگاه خدا دستگاه حساب و کتاب و پاداش و کیفر است. اگر در دنیا هم نشود، آخرت در پیش است که روز داوری است. 
اهل معصیت دنبال خوشگذرانی و لذّتند، لذّتهای گذرا ولی آثار آن و پیامدهای سوء آن باقی است. مثل کسی که در یک لحظه عصبانی می شود و کسی را به قتل می رساند اما زندان و کیفر او را به راحتی رها نمی کند. 
اهل طاعت که به فرمان خدا عمل می کنند، گر چه از برخی خوشیها محروم می شوند یا رنج عبادتشان مثل ایام روزه و حج پایان می یابد اما پاداش آنان باقی است. 
کدام یک از این دو کار عاقلانه تر است؟
لذتهای زودگذر با عواقب سخت و همیشگی، یا سختیهای گذرا، اما پاداشهای ابدی؟
عاقل کسی است که راحت و نعمت ابدی آخرت را با لذایذ حرام و زودگذر دنیا عوض نکند. 

منبع: حکمت های علوی و ترجمه و توضیح چهل حدیث از امام علی (علیه السلام)، جواد محدثی، انتشارات آستانه قدس رضوی، چاپ سوم (1391).