ابزار نظر سنجی

تبيين شناسي تحليل هاي عاشورا (3)

شواهدي از تببين هاي عقلاني تاريخي
 

1 . مؤلف در ارزيابي پديده ي عاشورا به زمينه هاي سياسي قيام عاشورا اشاره مي كند و به تشريح سه نوع نظام سياسي از زمان رسول (صلّی الله علیه و آله و سلّم) تا زمان معاويه ، يعني نظام نبوي و ولايي، نظام خلافت و نظام سلطنتي - خلافتي مي پردازد; و به بيان سه نوع برخورد با دين اسلام (برخورد مصلحت جويانه و تاويل گرانه، برخورد سودجويانه با دين و برخورد ارادتمندانه ي امام علي (علیه السّلام) با كتاب و سنت) اشاره دارد . مؤلف در تبيين موارد فوق با رعايت شاخص هاي تبيين عقلاني تاريخي، به انگيزه ها و كنش ها و اعمال آنها (حضرت رسول (صلّی الله علیه و آله و سلّم) و معاويه) مي پردازد كه شاهدي بر تبيين عقلاني مؤلف است .(1381، ص 41- 42)

تبيين شناسي تحليل هاي عاشورا (2)

شواهدي از تبيين هاي عقلاني

1 . اطلاع يزيد و سران دمشق از جريان نامه هاي كوفيان و مشاوره ي يزيد با اطرافيان براي حل آن، انتخاب عبيدالله بن زياد به عنوان حاكم كوفه با توجه به نوع تربيت عبيدالله، كه از دسته بندي هاي سياسي بصره و كوفه آگاهي كافي، و به راه هاي فروخواباندن آشوب، و قتل و آدم كشي و زنداني كردن تسلط لازم را داشت و زيركي و موقع شناسي وي در چنين محيط سياسي بزرگي قابل توجه بود . مؤلف، انتخاب عبيدالله بن زياد به عنوان حاكم كوفه را تبيين عقلاني نموده است . اركان و اضلاع اين تبيين عبارت اند از: توجه به انگيزه ها و نيات يزيد از علت اين انتخاب در آن برهه ي تاريخي، رفتار و عملكرد يزيد در قبال دعوت كوفيان، كنش ها و واكنش هاي عبيدالله بن زياد در برخورد با اهل كوفه با توجه به اميال و اهداف ايشان، بيان علل و دلايل عملكرد يزيد در قبال كوفيان با توجه به نيات و معيارهاي ايشان كه سيكل و گردش يك تبيين عقلاني تاريخي را نشان مي دهد .(ص 125- 126)

تبيين شناسي تحليل هاي عاشورا (1)

چكيده
 

مقاله حاضر نگاه و رويكردي بيروني (معرفت درجه ي دوم) بر پديده ي تاريخي عاشورا دارد . ابتدا مقدمه اي كوتاه در بيان مفهوم تبيين تاريخي و انواع آن (قانونمند، عقلاني و روايي) ذكر مي شود و در ادامه به پيشينه ي تبيين تاريخي پديده عاشورا نظر دارد و با گزينش متوني تحليلي در حوزه ي تاريخ نگاري پديده ي عاشورا، آنها را از لحاظ تبيين هاي قانونمند، عقلاني و روايي مورد ارزيابي وبررسي قرار داده، به شواهد و مصاديقي از انواع تبيين هاي به كار رفته در آنها اشاره مي كند و در پايان به ضرورت توجه جدي مورخان فعلي به كاربرد تبيين هاي تاريخي در تحليل پديده هاي تاريخي خصوصا تاريخ عاشورا تاكيد دارد .

منابع اخير تاريخ عاشورا (نفس المهموم و فيض الدموع)

چكيده:آقاي جودكي در دهه اول محرم،سلسله مقالاتي را در رابطه با تبارشناسي تاريخ عاشورا با هدف معرفي كتاب‏هاي تاريخي و مقاتل حضرت سيدالشهداء نوشتند،اين نوشته بخش آخر آن است كه به مناسبت اربعين حسيني نوشته شده است. دراين قسمت دو كتاب ارزشمند نفس المهموم و فيض الدموع معرفي و درحد اشاراتي به آن شده است. نويسنده پس از معرفي اين دو كتاب،به جامعيت و اعتبار نفس المهموم و مهارت و دقت شيخ عباس قمي رحمه‏الله در اين كتاب و همچنين به نشر زيبا و بلاغت و وثاقت كتاب فيض الدموع و دقت نويسنده آن در ضبط وقايع اشاره كرده و اشاراتي انتقادي به هر دو كتاب آورده است.

برخورد امام حسین (ع) با حر بن یزید ریاحی

شهید والا قدر عاشورا

حر از خاندانهای معروف عراق و از رؤسای کوفیان بود. به درخواست ابن زیاد، برای مبارزه با حسین «علیه السلام» فراخوانده شد و به سرکردگی هزار سوار برگزیده گشت .گفته‏اند وقتی از دار الأماره کوفه، با مأموریت بستن راه بر امام حسین « علیه السلام » بیرون آمد، ندایی شنید که: ای حر! مژده باد تو را بهشت... (1) در منزل «قصر بنی مقاتل» یا «شراف» ، راه را بر امام بست و مانع از حرکت آن حضرت به سوی کوفه شد.کاروان حسینی را همراهی کرد تا به کربلا رسیدند و امام در آنجا فرود آمد .حر وقتی فهمید کار جنگ با حسین بن علی «علیه السلام» جدی است، صبح عاشورا به بهانه آب دادن اسب خویش، از اردوگاه عمر سعد جدا شد و به کاروان حسین « علیه السلام » و جبهه حق پیوست.

عوامل ماندگاري و گسترش دائمي امواج نهضت کربلا (4)

ج) راهبردها و راهکارهاي عملي

با که گويم شوق رفتن نيست کس را در مسير
ورنه راه عشق آسان است و مقصد دور نيست
نظر به اهميت و نقش بنيادي « عوامل ماندگاري و گسترش دائمي امواج نهضت کربلا» در کليه ي ابعاد و شئون زندگي، آشنا ساختن هرچه بيشتر عموم جامعه خصوصاً قشر جوان و نوجوان با فرهنگ ايثار و شهادت ضروري مي نمايد.ازجمله محيط ها و مراکزي که در اين زمينه نقش مهم و حساس تري دارند، مراکز تعليم و تربيت اعم از دانشگاه ها، دبيرستان ها، دبستان ها، مراکز فرهنگي و رسانه هاي جمعي مي باشند؛ لذا رعايت نکات کاربردي ذيل در اينگونه مراکز مي تواند در توسعه و ترويج امواج نهضت کربلا و فرهنگ ايثار و شهادت مؤثر باشد:
1. آموزش و الهام صبر و مقاومت به نسل جوان جامعه؛
2. پيام رساني پس از يک حماسه و انقلاب و جهاد به جوانان و نوجوانان؛
3. روحيه بخشي به رزمندگان و بازماندگان شهدا؛
4. مديريت خانواده هاي شهدا و بازماندگان نهضت در شرايط دشوار؛
5. شهيد پروري و تربيت صحيح نسلي شهادت طلب و جان نثار که پيام نهضت کربلا به همه ي مادران است؛
6. شهامت و دليري در افشاي حقايق و گفتن سخن حق در برابر سلطه ي جائر که در اسلام از بزرگ ترين جهادها محسوب مي شود؛
7. جذب و ترغيب جوانان و نوجوانان به اقامه ي نماز که بزرگ ترين عبرت عاشورا و فرهنگ ايثار و شهادت مي باشد؛

عوامل ماندگاري و گسترش دائمي امواج نهضت کربلا (3)

13. اصل تنسّک و عبادت پيشگي

نهضت کربلا، مظهري روشن از عبادت خداست که در رفتار و گفتار و حالات شهيدان عزيز از جمله سرور آنان سيدالشهداء عليه السلام ديده مي شود. اين خصلت دست پروردگان مکتب قرآن است که هميشه خدا را عبادت مي کنند و در هيچ حالي او را از ياد نمي برند.
سيدالشهداء عليه السلام در بحراني ترين حالات و پيشامدها، با ياد خدا و عبادت او آرامش مي يابد و اين اطمينان قلبي را به ياران و خانواده اش نيز منتقل مي کند. خطبه هايش با نام و ياد خدا است و داغ شهيدان و شهادت بستگان، زمينه ي ذکر خدا مي شود.