شعار سالانه و پیام نوروزی رهبر انقلاب همواره موجب ایجاد انگیزه و شور و شوق ـ در رابطه با آن موضوع خاص ـ در سطح جامعه بوده است و شعار سال 1389 که «همت و کار مضاعف» نام گرفت نیز به مانند شعارهای هر سال که با توجه به مقتضیات و نیازهای زمانه طراحی شده، از ضروری ترین نیازهای کشورمان در این برهه محسوب می شود، چه آنکه میزان توسعه، رشد و تعالی هر جامعه ای به میزان کار و تلاش مفید آن جامعه وابسته است .
از این رو هر اقدامی که موجب افزایش فرهنگ کار و کار آمدی جامعه بشود امری مبارک و قابل تحسین است و بدیهی است که برای نهادینه شدن فرهنگ کار و تلاش، علاوه بر همت عمومی آحاد مردم، همه قوای کشور رسالت خطیری بر عهده دارند به ویژه رسانه های گروهی که باید با نگاهی آسیب شناسانه و نقادانه موانع و عوامل کم کاری در جامعه را شناسایی نموده و راهکارهای اجرایی و عملیاتی ارایه نمایند .
مهم اینکه همه می دانیم که سطح بهره وری در کشور ما بسیار پایین است و این بدون شک به الگوی رفتاری برخاسته از فرهنگ عمومی که طی سالیان سال در لایه های مختلف جامعه نهادینه شده است بر می گردد و لذا برای اینکه در جامعه کار مضاعف صورت گیرد باید ابتدا اراده تغییر در تک تک افراد حاصل شده و مردم بیش از هرکس خود را مقصر بدانند تا به مرور زمان فرهنگ بی مسئولیتی و کم کاری از جامعه رخت بربندد و "کار و تلاش" ـ چنانکه در آموزه های دینی آمده است ـ در سطوح مختلف به صورت عملی و نه شعاری به یک ارزش ملی تبدیل شود و افراد به جای اینکه از دیگران بپرسند تو چه کرده ای، از خود بپرسند که من برای اعتلای کشورم چه کرده ام .
در اینجا به برخی موانع و راهکارهای عملیاتی شدن این مسئله اشاره می کنیم :
اگر شما هم یک کارمند باشید، احتمالا با شرایطی که خواهیم گفت
آشنایی دارید چرا که ممکن است برای خودتان اتفاق افتاده باشد یا برای همکارتان که
با شما دوستی نزدیک دارد
.
چند سال از شروع کار شما و به عبارتی کارمندیتان میگذرد و حالا احساس میکنید که انگار دارید در جا میزنید و در راهی قرار گرفته اید که هیچ تغییر و پیشرفتی در آن نمیبینید. در این نقطه باید درست فکر کنید و ببینید که دقیقا در کجا هستید و آیا راه کنونی میتواند شما را به هدفتان برساند یا نه.
نکته اولی که باید به آن توجه کنید اینست که چه چیز در این شغل کنونی شما را مجذوب کرده از انجام آن راضی و خوشحال میشوید. مثلا دوست دارید در بخش فنآوری اطلاعات کار کنید یا این که کار با تکنولوژیهای فنی و ابزارهای مکانیکی را ترجیح میدهید. شاید هم به هر دو علاقهمند باشید. دوست دارید به عنوان یک سرگروه فعال باشید یا این که ترجیح میدهید از کسی دستور بگیرید؟
علاوه بر اینها موفقیتهایی را که در طی این دوره کارمندی و باعث غرور و مباهات شما بودهاند را در نظر بگیرید و قدری مثبت به اوضاع نگاه کنید. لازم نیست که این پیروزیها حتما بسیار برجسته و قابل توجه باشند. مثلا هنگامی که توانستید به همکارتان که در حل و برطرف کردن اشکال کامپیوترش درمانده بود، کمک کنید، یک موفقیت کسب کردید چرا که احساس رضایت داشتید که دانش و معلومات فنی خودتان را به خوبی به کار گرفتید. زمانی هم که برای ارتقای امنیت سیستمهای کامپیوتری شرکتتان ابزاری تدوین کردید،باز هم یک پیروزی دیگر بود که شما را مغرور و شاد کرد. یادآوری و لحاظ کردن این پیروزیهای کوچک و بزرگ میتواند انگیزهای برای کار و پیشرفت به شما هدیه دهد .
ن ویسنده : مختار نيكفر
نوبت چاپ : 1383
چکیده
انسان موجودي است داراي دو بعد مادي و معنوي، كه بعد مادي او اقتضا ميكند با كار و تلاش، نيازمنديهاي خود را برآورده سازد. از اين رو، پروردگار جهانيان نه تنها امكانات لازم را در اختيار انسان قرار داده است، بلكه به او ميفرمايد هر آنچه را در آسمان و زمين است، براي تو و تو را براي عبادت خودم آفريدم.
اين اثر بر آن است تا كار در زندگي فردي و اجتماعي را از ديدگاه اسلام بررسي كند و راه حلهايي را براي رهايي از دنيازدگي و ترك دنيا ارايه دهد. از ديدگاه قرآني، كار تنها در بر دارنده آثار مادي نيست و تنها با كار نيز نميتوان مشكلات مادي را برطرف ساخت. آن چه از ديدگاه قرآني، مناسب است، زندگي در حد عفاف و كفاف است كه برخورداري از آن سبب ميشود انسان از شر كاستي و فزوني نعمت مادي در امان بماند. «كار و تلاش» اگر در جهت مبدأ و معاد باشد، ارزشمند است وگرنه بيارزش خواهد بود، هر چند رفاه مادي را تا سر حد امكان تأمين كند.
اين كتاب در ده بخش تهيه شده است. بخش اول شامل كلياتي در مورد موضوع است. در بخش دوم، انسان و كار و مال دنيا از نگاه وحي بررسي ميشود. در بخش سوم، انواع كار از ديدگاه ارزشي آمده است. بخش چهارم با بيان الگوهاي كاري به تقسيمبندي كارهاي مناسب از ديدگاه اسلام اختصاص دارد. در بخش پنجم، عوامل و موانع دروني و بيروني اشتغال به كار ميآيد. در بخش ششم، آداب و قراردادهاي كاري در ارتباط با خدا و ديگران ذكر ميشود. بخش هفتم نيز به آثار كارهاي حلال و حرام ميپردازد. بخش هشتم از نقش معنوي عوامل غير كاري در سطح زندگي سخن ميگويد و بخش نهم به سطح مطلوب زندگي اشاره دارد. در بخش دهم نيز چگونگي كاربست موضوع در رسانه آمده است.
|
اصولا معيار ارزش انسان به اراده اوست. به مقتضاي همت انسان و ارج و قدر هر کسي به قدر همت اوست که عالي باشد يا داني، بلند همت باشد يا دون همت. (1) انسان با همت خويش اوج مي گيرد، چنان که پرنده با بالهايش آسمان ها را در هم مي نوردد. اميرمؤمنان حضرت علي عليه السلام در اين باره مي فرمايد: «قدر و ارزش هر انساني به قدر همت اوست.» (2) و در جاي ديگر مي فرمايد: «شرف انسان به همت هاي عالي اوست نه به استخوان هاي پوسيده نياکان.» (3) انسان به هر کاري همت گمارد و اراده کند مي تواند آن را انجام دهد. خواستن اراده کردن است و اراده کردن تصميم گرفتن. شاعر نيز چنين مي سرايد: همت اگر سلسله جنبان شود مور تواند که سليمان شود آن را که عقل و همت و تدبير و راي نيست خوش گفت پرده دار که کس در سراي نيست. (4) فرد و يا جامعه اي اگر کاري را اراده کنند، مي توانند آن را انجام دهند. توفيق انجام کار، همان عزم و اراده انجام آن است. حضرت امام صادق عليه السلام در این زمينه مي فرمايند: «هرگز بدني از انجام آنچه که اراده کرده و همت گماشته، ضعيف نخواهد شد.» (5) لذا بايد کوشش کنيم تا در خود همت هاي عالي به وجود آوريم. شايد زيباترين انديشه در باب بلندهمتي، را بتوان از خواجه لسان الغيب، حافظ شيرازي دريافت: همت حافظ و انفاس سحرخيزان بود که ز بند غم ايام نجاتم دادند مولوي مي گويد: آب کم جو تشنگي آور به دست تا که جو شد آب از بالا و پست البته، بايد توجه داشت که همت والا با بلندپروازي تفاوت دارد. برخي افراد بدون در نظر گرفتن توانايي ها و استعدادهاي دروني خويش، افکاري بلندپروازانه دارند که هرگز به آن دست نخواهند يافت و در واقع، برخلاف جريان آب شنا مي کنند. در اين صورت، است که شخص يا دچار شکست مي شود و يا با موفقيت ناچيزي روبرو مي شود. لذا به افراد، به ويژه نوجوانان و جوانان توصيه مي شود که با شناسايي استعدادهاي خويش به کمک مشاورين روانشناس، با همت هاي عالي و عزم و اراده اي پولادين درصدد شکوفايي استعدادهاي بالقوه و نهاني خويش برآيند |
پي نوشت ها: 1. عباسعلي اختري، مديريت علمي مکتبي از ديدگاه اسلام، ص 121 2. نهج البلاغه، صبحي، حکمت شماره 47 3.غررالحکم و درالکلم، ص 87 4. محمدرضا شرفي، بينش هاي تربيتي، ص 32 5. وسائل الشيعه، ج 1، ص 638
بسم اللَّه الرّحمن الرّحيم
«يا مقلّب القلوب و الأبصار. يا مدبّر اللّيل و النّهار»؛ اى دگرگونكنندهى دلها و ديدها! اى ساماندهندهى به روز و شب! «يا محوّل الحول و الأحوال»؛ اى گردانندهى سالها و دلها و حالها! «حوّل حالنا الى احسن الحال»؛ حالِ ما را به بهترين حالها تبديل فرما .
تبريك عرض ميكنم عيد سعيد نوروز و آغاز سال نو را - كه آغاز بهار و سرزندگى طبيعت است - به همهى همميهنان عزيز كه در سراسر كشور پهناور عزيز ما زندگى ميكنند، و همچنين به همهى ايرانيانى كه در هر نقطهاى از جهان هستند و چشم اميد و انتظار به كشور عزيزشان دوختهاند؛ بخصوص به جوانان و مردان و زنانِ ازجانگذشتهاى كه براى هدفهاى عالى انقلاب و كشور فداكارىهاى بزرگى را انجام دادند؛ از جانِ خودشان مايه گذاشتند و جوانان خود را تقديم انقلاب و سربلندى كشور كردند؛ به خانوادههاى عزيز شهيدان، به جانبازان و خانوادههاى فداكار آنها و به همهى ايثارگران و كسانى كه براى سربلندى كشور تلاش ميكنند و كار انجام ميدهند.
ته ماندههای صابون را جمع کنید و آنها را در یک قوطی رنده کنید. سپس یک یا دو قاشق سوپخوری جوششیرین و آبجوش به آن بیفزایید. مخلوط را در یک قوطی مایع ظرفشویی خالی کنید، حالا مایع ظرفشویی خانگی آماده است!
با این کار، هم به اقتصاد خانواده کمک کردهاید و هم در چرخه بازیافت سهمی داشتهاید.
طریقه شستوشوی درست ظروف
چنانچه ظروف شما جرم چربی گرفتهاند و شستوشو را با دست انجام میدهید، کافی است سینک را از آب پر کنید، نصف فنجان جوششیرین معمولی به آن بیفزایید و ظروف را در آن قرار دهید. خواهید دید که جرم چربی را کاملا میبرد.
افزودن سرکه به آب داخل سینک نیز نتیجه خوبی دارد. زیرا سرکه در از بین بردن لکههای چرب به عنوان یک «برنده ملایم عمل میکند و در ضمن، اثر ضدعفونیکنندگی نیز دارد.
بهتر است شستوشو را از ظروف تمیزتر شروع کنید و به ظروف کثیف و چرب خاتمه دهید. به این ترتیب، لازم نیست آب سینک ظرفشویی را چند دفعه عوض کنید.
مقام معظم رهبری
اسیر تجملات و تشریفات و چشم و هم چشمیها نشوید. خودتان را در دام مسابقه مادی در امر زندگی نیندازید. هیچکس در این مسابقه، خوشبخت و کامیاب نمیشود. این ظواهر زرق و برقدار زندگی شخصی، اینها هیچکدام انسان را نه خوشبخت میکند، نه دلشاد و راضی میکند. اصلاً انسان هر چه گیرش میآید، باز چیز بیشتری را میخواهد. در حسرت یک چیز بهتری است.
در شرع مقدس هست ـ العفاف و الکفاف ـ به همان زندگی که بشود گذارند و انسان محتاج کسی نباشد و در عسرت نباشد، این جور پیش ببرید.
زندگی تشریفاتی، زندگی تجملاتی، زندگی اشرافمنشی، زندگی پرخرج و زندگی مصرفی، انسانها را بدبخت میکند. این خوب نیست. زندگی باید با کفاف و راحت بگذرد نه پر خرج و مسرفانه. این دو تا را بعضیها چرا با هم اشتباه میکنند؟ با کفاف یعنی محتاج کسی نباشند و بتوانند زندگیشان را اداره کنند؛ بدون احتیاج به هیچکس. دلخوشی هم باید داشته باشند والا زندگی با درآمد زیاد و مخارج زیاد و تشریفات که خوب نیست. اینها اصلاً راحتی نمیآورد، دلخوشی نمیآورد.
اول زندگی را ساده بردارید، هرچه میتوانید در این جهت سعی کنید؛ البته اعتقاد نداریم که افراد بایستی بر عیال خودشان، بر نزدیکان خودشان سختگیریهای تنگنظرانه بکنند. این عقیده را نداریم، اما عقیده داریم که همه از روی عقیده و ایمان و عشق و دل خودشان به یک حدی قانع باشند.
برگرفته از:خانه خوبان
ازیادنبریم که:
بهره وری وصرفه جویی
صرفاًیک مساله اقتصادی نیست؛عقلانی کردن فعالیت هاست.
الزاماًکاربیش ترنیست؛جلوگیری ازکارهای لغووبیهوده است.
کم مصرف کردن نیست؛درست وبجامصرف کردن است.
زندگی برای کارکردن نیست؛استفاده ازعمربرای زندگی بهترومتعالی است.
جلوگیری ازکارهای موردعلاقه نیست؛بهره برداری مناسب ازمواهب طبیعی است.
صرفاًتولیدبیشترنیست؛هماهنگ کردن کیفیت وکمیت وهزینه دررفابت است.
اجازه بدهیدکمی باهم صریح باشیم وتعارف راکناربگذاریم.آمارهانشان می دهدکه ماایرانی هادرمصرف واسراف رکورددارهستیم.این آمارهایک زنگ هشداراستبرای همه ماکه باشنیدن چنین آماری ککمان هم نمی گزد.
چشم پوشی ازحاصل فعالیت هانیست؛قرارگرفتن درجایگاه خوددرجامعه است.
براي برونرفت از مسير مصرفگرائي دشواريهايي چند وجود دارد. برخي از اين دشواريها نظرياند. به عبارت روشنتر تئوريهاي کلاني در دست است که اقتصاد کنوني را شکل دادهاند. گاهي به نظر ميرسد وضعيت حاضر لازمه انفکاکناپذير اقتصاد و نتيجه انکارناپذير همان تئوريهاست. در اين صورت راه حل اصلي ارائه تئوريهاي جايگزين و بسندهاي است که بتوانند گونهاي ديگر از اقتصاد با آسيبهايي به مراتب کمتر را شکل دهند. بديهي است که اين امر به ظاهر ناممکن مينماياند.
در ابتدا، نکات ذيل قابل تأمل است:
* اقتصاد پويا وابسته به توليد انبوه است زيرا توليد انبوه بر قدرت خريد مردم ميافزايد و آنها را در راحتي قرار ميدهد ولي پرسش اين است که چگونه ميتوان با حفظ توليد انبوه، مصرف انبوه را کاهش داد؟
* اقتصاد مصرفي فرهنگ خاصي ميطلبد که به مثابه يک ابزار درست و دقيق عمل کند البته استفاده ابزاري از فرهنگ مخاطرهآميز است.
* اقتصاد شکوفا به بازاريابان خبره نيازمند است که البته افزايش مهارت بازاريابي دقيقاً با تغيير ذائقه مصرفکنندگان در راستاي اقتصاد مصرفي رابطه مستقيم دارد آنگاه اين امر به مشکلات از پيشگفته منجر ميشود.
* فراگيرشدن مصرف امکان نقد مصرفگرايي را کاهش ميدهد لذا نقدها از اين حيث بسيار انتزاعي به نظر ميرسند.
* .
رهبر بزرگ انقلاب حضرت آیت الله العظمی خامنهای رهبر معظّم انقلاب اسلامی در پیامی به مناسبت آغاز سال نو، سال جدید را سالی مهم خواندند و با ابراز امیدواری
درباره غلبه قدرت ایمانی ملت ایران بر همه حوادث و تحولات این سال، افزودند: با توجه به اهمیت "حیاتی و اساسیِ مصرف مدبرانه و عاقلانه منابع کشور"، سال جدید را در همه زمینه ها و امور، سال اصلاح الگوی مصرف می دانم.
ایشان، نزدیکی نوروز امسال را به ایام ولادت خاتم النبیین(ص) و امام جعفر صادق(ع)، باعث شرافت بیشتر عید نوروز دانستند و با تبریک این عید سعید به آحاد ملت عزیز ایران، هم میهنان خارج از کشور و ملتهایی که نوروز را گرامی می دارند، برای همگان سالی سرشار از نیکویی و سعادت آرزو کردند.
رهبر انقلاب اسلامی سال 87 را سالی پُر ماجرا خواندند و با اشاره به حوادث مهم داخلی و خارجی این سال خاطر نشان کردند: سال 87 با خبرهای خوش هسته ای که اثبات کننده توانایی ملت ایران و دانشمندان متبحر این سرزمین بود، آغاز شد و پرتاب ماهواره امید، ایران را در این سال در ردیف چند کشور صاحب این فناوری مهم قرار داد که این پیشرفتهای حقیقتاً شگفت آور، اَرج و اعتبار جدیدی برای ملت ایران به همراه آورده است.
حضرت آیت الله خامنه ای با اشاره به راه اندازی موقت و آزمایشی نیروگاه بوشهر افزودند: دنیا قانع شده است که راه پیشرفت هسته ای ملت ایران را نمی شود بست زیرا پیشرفتهای ایران در عرصه های مختلف علمی و غیر علمی، نشان دهنده بی اثر بودن تحریم هاست و اثبات می کند که ملت بزرگ ایران از درون می جوشد و رشد میکند و با اتکاء به جوانان پُر تلاش و سرافراز خود، تبلیغات و ترفندهای دشمنان را خنثی مینماید.
رهبر انقلاب اسلامی در این پیام نوروزی همچنین با اشاره به تشکیل مجلس هشتم و کارهای خوبی که مجلس و دولت با همکاری یکدیگر انجام داده اند افزودند: امیدواریم این همکاریها همچنان ادامه داشته باشد
.
حضرت آیت الله خامنه ای از بروز نوآوریها و شکوفاییهای چشم گیر در سال 87 ابراز خرسندی کردند و افزودند: عمل به این شعار در مرحله مقدماتی خوب بوده است اما باید شعار نوآوری و شکوفایی را همچنان با جدیت پیگیری کنیم تا به فضل الهی، به نقطه ای که شایسته ملت ایران است برسیم.
ایشان همچنین در تشریح مسائل مهم جهانی در سال 87 ، علاوه بر بحران اقتصادی جهانی، به حمله ناکام 22 روزه رژیم صهیونیستی به غزه و مقاومت تحسین برانگیز مردم مظلوم فلسطین اشاره و تأکید کردند: شکست مفتضحانه صهیونیستها، این تجربه بسیار مهم را برای مردم دنیا به ارمغان آورد که می توانند در مقابل ستمگران بایستند و پیروز شوند.
رهبر انقلاب اسلامی سال جدید را سالی مهم دانستند و با اشاره به دعای حلول سال نو افزودند: تبدیل احوال ملت ایران به نیکوترین احوال، نیازمند توجه و لطف پروردگار است اما باید متوجه بود که جلب "لطف و رحمت الهی" به تلاش و همت آحاد مردم برای ایجاد تحول در زندگی شخصی و اجتماعی بستگی دارد.
ایشان در تشریح زمینه هایی که نیازمند تغییر و تحول جدی است به موضوع "اسرافهای شخصی و عمومی" و مصرف بی رویه منابع مختلف کشور اشاره کردند و افزودند: اسلام عزیز و همه عقلای عالم، بر این نکته تأکید می کنند که مصرف باید مدبرانه و عاقلانه مدیریت شود.
رهبر انقلاب اسلامی در پایان پیام نوروزی تأکید کردند: همه ما بخصوص مسئولان قوای سه گانه، شخصیتهای اجتماعی و آحاد مردم باید در سال جدید در مسیر تحقق این شعار "مهم، حیاتی و اساسی" یعنی"اصلاح الگوی مصرف در همه زمینهها"، برنامه ریزی و حرکت کنیم تا با استفاده صحیح و مدبرانه از منابع کشور، مصداق برجسته ای از تبدیل احوال ملت به نیکوترین حالها، ظهور و بروز یابد.
اهميت اصلاح الگوي مصرف
نظر به جايگاه ممتاز جمهوري اسلامي ايران در معادلات جهاني به عنوان يگانه حكومتي كه بر پايه مردمسالاري ديني بنا شده است و نيز وجود مواردي همچون: بحران عظيم اقتصادي جهان، تداوم تحريمها، سند چشمانداز 20 سال كشور (ايران 1404)، تصويب لايحه برنامه پنجم و تداوم نوآوري و شكوفايي و... شرايطي را حاكم نموده كه نخبگان وانديشمندان حوزه و دانشگاه بيانات رهبر گرانقدر انقلاب را فصل الخطاب خود قرار دهند و با ارائه راهكارهاي مستند و علمي، علاوه بر تاكيد بر اهميت اينايده مهم و ارزشمند، سهم شايان توجهي را در تحقق افقهاي بي بديل آن بر عهده گيرند.
با نگاهي بهانديشه اصلاح الگوي مصرف، سه مولفه عمده را در آن مييابيم كه از مجموع آنها، اصلاح الگوي مصرف حاصل ميشود. اولين مولفه، بي گمان «مصرف» ميباشد. كه به زعم كارشناسان، به معناي بهره برداري و استفاده از امكانات موجود به قصد برطرف كردن نيازهاست.
مولفه دوم، «الگو» است. الگو به عنوان استاندارد و نرم تعريف شده بر اساس معيارها و شاخصها تبيين گرديده، اما مهمترين مولفه، «اصلاح» ميباشد، كه معانياي از جمله: تصحيح، بازنگري، پالايش، زدودن معايب و افزودن راهكارهاي جديد را در بر ميگيرد.
لذا با بررسي اين مولفهها، در مييابيم كه مواردي همچون: عدم مصرف، كم مصرف كردن و مصرف مطابق الگوهاي ناكارآمد، هرگز در آن جايي ندارد. بلكه مصرف صحيح و مطابق الگوهاي خردمندانه بر پايه پشتوانههاي ديني، علمي، عرفي و كارآمد، هدف نهايي و غايت تعريف شده اين راهبرد استراتژيك ميباشند.
اصلاح الگوي مصرف از منظر تعاليم دين اسلام
معارف غني اسلامي ميتوانند به عنوان پشتوانهاي محكم در تبيينايدههاي سازنده تلقي گردند. از نگاه جامع تعاليم دين اسلام، نه تنها مصرف كردن امري مذموم و ناپسند تلقي نميگردد، بلكه تشويق هم ميگردد. منتها با رعايت اقتضائاتي همانند:
-1 شكرگزاري
يا ايها الذين امنو كلوا من طيبت ما رزقناكم و اشكروالله ان كنتم اياه تعبدون؛
«اي كساني كهايمان آوردهايد! از روزيهاي پاكيزه كه به شما داده شده است بخوريد و خداوند را شكرگزار باشيد، اگر او را عبادت ميكنيد.»(1)
-2 اطعام مستمندان
فكلوا منها و اطعموا البائس الفقير؛
«پس بخوريد از آن و به مستمندان و فقيران طعام دهيد.»(2)
-3 عدم اسراف
... و كلوا و اشربوا و الاتسرفوا...؛
«و بخوريد و بياشاميد و اسراف مكنيد.»(3)
-4 ميانه روي
امام علي(ع) ميفرمايد: «هر كس در زندگي ميانه رو باشد، پيوسته بي نياز خواهد بود و ميانهروي كمبودهايش را جبران ميكند.»(4)
-5 عدم تبذير
امام حسن عسكري(ع) ميفرمايد: «ميانه روياندازهاي دارد كه اگر از آن بگذرد، خسيسي و بخيلي است.»(5)
پس با عطف توجه به اقتضائات مطرح شده در دين مبين اسلام، در مييابيم كه تعيين الگوي مصرفي كه در آن ميانه روي فارغ از اسراف و تبذير لحاظ شده باشد، تائيد و سفارش ميگردد. چنان كه يكي از اطرافيان حضرت امام خميني(ره) در اين خصوص ميگويد: «بارها ديدم كه ايشان از اتاقشان به طرفاندروني رفتند ولي چند لحظه بعد از ميان راه برگشته لامپ مهتابي را خاموش كرده و دوباره به طرفاندروني رفتند، با آنكه درآن موارد معمولا بيش از چند دقيقه دراندروني نميماندند و دوباره به همين اتاق بر ميگشتند.»(6)
محورهاي عمده محقق كننده اصلاح الگوي مصرف
به طور كلي پنج محور عمده محقق كننده اصلاح الگوي مصرف عبارتند از:
-1 سياسي:
در بعد سياست داخلي، دنبال كردن بحث اصلاح الگوي مصرف در قالب طرح، قانون و كميسيون ويژه، بازنگري و اصلاح قوانين، ساختارها، رفتارها و نگرشهاي ناكارآمد ترويج دهنده مصرف بي رويه در مجلس شوراي اسلامي، امري اجتناب ناپذير ميباشد. دولت هم با گنجاندن دستورالعمل جامع اصلاح الگوي مصرف در لايحه برنامه پنجم (با نگاهي به سند چشمانداز 20 ساله كشور ايران 1404) و اجراي اصلاح الگوي مصرف از درون خود، ميتواند سهم قابل توجهي را در اجرايي نمودن اين امر خطير به خود اختصاص دهد.
اما در بعد سياست خارجي، با تبيين درست و اصولي اصلاح الگوي مصرف ميتوان مواضع خردمندانهتري را در قبال ساير ملل و نهادهاي بين المللي اتخاذ نمود. براي مثال؛ از سفرهاي موازي و ايجاد دفاتر ديپلماتيك در مناطقي كه توجيه استراژيك ندارند، جلوگيري نمود و با مد نظر قرار دادن روشهاي نوين در ديپلماسي خارجي و استفاده از تجربيات مفيد ساير دولتها گام مهمي را در تحقق اينانديشه راهبردي برداشت.
-2 دفاعي:
تدوين دستور العمل جامع اصلاح الگوي مصرف خاص نيروهاي نظامي، طراحي و ساخت ادوات نظامي مدرن داراي بازده بالا و مصرف بهينه توسط نيروهاي مبتكر و خلاق داخلي، بازنگري در شيوه آموزش و اصلاح ساختار تربيت نيروهاي نظامي و امنيتي با محوريت اصلاح الگوي مصرف، پرهيز از شيوهها و راهكارهاي پر مصرف در حراست از امنيت مرزهاي كشور، از جمله موارد تامين كننده اصلاح الگوي مصرف قلمداد ميگردند.
-3 اقتصادي:
هدفمند كردن يارانهها، اصلاح قيمت حاملهاي انرژي، پرهيز از هدر دادن سرمايهها، اسراف ننمودن در شيوه توليد، استفاده از حداكثر ظرفيت توليد، به كارگيري سيستمهاي كارآمد در توزيع، بالا بردن بهره وري نيروي انساني و ماشين آلات صنعتي، اصلاح الگوي مصرف در سرفصلهايي همچون، آب، برق، گاز، نفت و... حمايت منطقي از طرحهاي زودبازده اقتصادي، استفاده ازانديشهها و افكار بزرگان علم اقتصاد خصوصا جوانان، توجه هر چه بيشتر به استانداردها به عنوان راهكاري در جهت اصلاح الگوي مصرف، حمايت از مكانيزه نمودن پروژههاي اقتصادي با دادن وامهاي بلند مدت به منظور بالا بردن ظرفيت توليد و كم كردن ضايعات، گسترش دولت الكترونيك به عنوان عاملي در جهت زدودن بوروكراسي هزينه بر اداري، تنها بخشي از موارد محقق كننده اصلاح الگوي مصرف محسوب ميشوند.
-4 علمي:
توليد علم بر محوريت اصلاح الگوي مصرف خصوصا در مورد انرژيهاي تجديد نشدني، تشكيل اتاقهاي فكر و بانكهاي اطلاعاتي پژوهشي به منظور استفاده از توان حداكثري دانشمندان و متفكران و نخبگان صاحب نظر، بهينه هزينه نمودن اعتبارات پژوهشي دانشگاهها و شتاب مناسب در موارد مهمي همانند؛ برنامه هسته اي، عدم رجعت به راهكارهاي هزينه بر و فاقد بازده علمي، نهادينه نمودن جايگاه پژوهش مبتني بر پرداختن به فلسفه آن علم و دوري از تجهيزات و امكانات بعضا تجملي و پر مصرف فاقد استانداردهاي علمي، ميتوانند خود از زمينههاي استقرار الگوي مصرف تلقي گردند.
-5 فرهنگي:
توجه به فرهنگ غني اسلامي و ايراني در مصرف بهينه، استفاده از توان فرهنگي نخبگان حوزه و دانشگاه به منظور فرهنگ سازي در جهت اصلاح الگوي مصرف، غافل نشدن از توان فوق العاده رسانهها خصوصا رسانه ملي در فرهنگ سازي و تبيين صحيح سطح توقعات و انتظارات و باورهاي عمومي در خصوص مصرف، نهادينه نمودن فرهنگ تشويق و تنبيه سازمانها و افراد رعايت كننده و تخطي كننده از الگوي مصرف، از مهمترين محورهاي بالنده توان فرهنگي كشور در خصوص اصلاح الگوي مصرف ميباشند.
در انتها لازم است به دو نكته اشاره نماييم؛ نخست آنكه تحققايده اصلاح الگوي مصرف بدون ياري گرفتن از اصحابانديشه كشور امري خام و فاقد بهره دهي مناسب مينمايد و دوم آنكه اصلاح الگوي مصرف تنها وظيفهاي بر دوش دولتمردان نميباشد، زيرا اگر تعامل سازنده مردم با سه قوه در پرتو عنايت به فرمايشات مقام معظم رهبري نباشد، تحقق اين راهبرد عملياتي امكان پذير نخواهد بود.
پي نوشتها:
-1 بقره، آيه 172.
-2 حج، آيه28.
-3 اعراف، آيه 31.
-4 ميزان الحكمه، ج 8، صص138 -139.
-5 همان منبع، ج 8، صص139 - 138.
-6 در سايه آفتاب، محمد حسين رحيميان، ص86.
|
|||
