احکام حجاب
احکام حجاب بر اساس فتاوای آیت الله العظمی سیستانی
1 سؤال: آيا بيرون گذاشتن قسمتى از روسرى از زير چادر براى زنان اشكال دارد؟
پاسخ: مانعى ندارد ولى موهايش را بايد بپوشاند.
2 سؤال: شغل اينجانب پرستارى است و در بيمارستان كار مى كنم آيا معاينه و لمس بدن نامحرم اشكال شرعى دارد؟
پاسخ: بدون پوشش مانند دستكش جايز نيست مگر اين كه نشود كار را انجام داد و بيمار مضطر به معالجه متوقف بر لمس باشد و مردى كه اين كار را بتواند انجام دهد نباشد.
3 سؤال: من دخترى 17 ساله هستم كه مادرم با مردى داراى يك پسر 1 ساله ازدواج كرده. خواهشمند است حكم حجاب مرا در برابر اين پدر و پسر بيان فرمائي؟
پاسخ: پدر بر شما محرم است ولى پسر نامحرم است.
4 سؤال: آيا پوشاندن روى پا براى زن در نماز واجب است ؟
پاسخ: واجب نيست ولى از نامحرم بايد پوشاند .
5 سؤال: آيا منظور از حجاب پاكى و عفت زن و جلوگيرى از انحراف جامعه و عدم نگاه آميخته با گناه به زن نيست ؟ در اين صورت اگر زنى بتواند با پوشيدن لباسهاى ساده اى كه ابدا جلب توجه نمى كند عفت را رعايت و از نگاه شهوت آميز مردان جلوگيرى كند آيا لازم است رورى سر كند و اگر بله چرا ؟
پاسخ: حجاب يعنى مستور كردن تمام بدن و زينتها و مواضع فتنه انگيز زن با پوششى كه خود زينت يا موجب تحقير و استهجان نباشد واجب است و علل احكام از راه شرع معلوم مى شود و علتى براى اين حكم بيان نشده است .
6 سؤال: چرا حجاب زن غير مسلمان در يك كشور اسلامى واجب است ولى كشف حجاب زن مسلمان در يك كشور غير اسلامى ممنوع مى باشد؟
پاسخ: بر زن حجاب واجب است مسلمان باشد يا غير مسلمان، در كشور اسلامى باشد يا غير اسلامى.
7 سؤال: آيا مرد اجازه دارد كه حجاب را به همسر خود تحميل كند؟
پاسخ: مرد نمی تواند همسر خود را مجبور كند به رعايت كردن حجاب ولى می تواند او را از بيرون رفتن منع كند حتى با حجاب. پس می تواند شرط كند كه اگر حجاب كامل پوشيد حق دارد خارج شود.
8 سؤال: من جوانى هستم 24ساله وقصد دارم با دخترى ازدواج نمايم كه در اروپا زندگى مىنمايد واز نظر حجاب كمى سهلانگار است ، مثلا با موى برهنه رفت وآمد مى كند. حال اگر بخواهم با اين قبيل اشخاص ازدواج نمايم ، آيا از نظر احكام خداوند در اين دنيا ودر دنياى آخرت مسئوليت وبازخواستى براى من وجود دارد؟
پاسخ: قبل از ازدواج مسئوليتى نداريد ولى بعد از آن مسؤول حفظ حجاب او هستيد وبايد اورا از بيرون رفتن بدون حجاب منع كنيد پس بايد از هم اكنون محاسبه كنيد كه آيا مى توانيد با چنين زنى اينطور برخورد نماييد ووظيفه تان انجام دهيد.
9 سؤال: نقاب براى زن جوان چه حكمى دارد ؟
پاسخ: واجب نيست .
10 سؤال: نحوه پوشش با چادر و یا مانتو چگونه باید باشد؟
پاسخ: زن بايد لباسى بپوشد كه زينت نباشد و گرنه مانند هر زينتى ديگر بايد پوشانده شود و همچنين لباس نبايد موجب فريفته شدن مردان و جلب توجه آنان شود .
11 سؤال: آيا پوشيدن حجاب براى زن دراسلام فرض است ؟ حتى دركشورهاى خارجى ؟ ومقصودم از حجاب روسرى است ؟
پاسخ: واجب است كه زن تمام بدن خود را به استثناء صورت ودستهاى تا مچ از چشم نامحرم با حجابهاى كه خود زينت نباشد مستور كند .
12 سؤال: پوشاندن پا براى خانمها با جوراب تا چه حدى بايد باشد ؟
پاسخ: اگر پا و ظاهر آن مرئى نباشد اشكال ندارد و لو اينكه حجم آن را نشان بدهد .
13 سؤال: تا چه حد مى توان به فرزندان در مورد نماز و حجاب اجبار كرد ؟
پاسخ: نسبت به بالغين بايد امر به معروف و نهى از منكر كند و بدون اجازه حاكم شرع بنابر احتياط واجب زدن و مانند آن جايز نيست ولى مى تواند از روشهايى مانند منع بعضى كمكها استفاده نمايد .
14 سؤال: آيا پوشيدن پوشيه بر خانمها واجب است؟
پاسخ: پوشاندن صورت بر خانمها واجب نيست.
15 سؤال: آيا در جايى كه نداشتن حجاب مستوجب به گناه انداختن كسى نميشود پوشاندن سر براى خانمها واجب هست (مشروط بر اينكه بقيه نقاط بدن كاملا پوشيده باشد). مثلا در اروپا كه مردم اهميتى براى حجاب قائل نيستند ديده شدن موى سر يك خانم چه مشكلى مى تواند ايجاد كند. كما اينكه در قرآن آمده است خودتان را بپوشانيد تا مانع از تحريك مردان نشويد. البته همينطور گفته شده است كه با حجاب شما از غير مسلمان ميشويد. يعنى ارزش براى زن مسلمان قائل شده است.
پاسخ: حجاب بر بانوان واجب است ولو اينكه بى حجابى وى موجب به گناه افتادن ديگرى نشود.
16 سؤال: آيا ابروى اصلاح شده براى زن حكم زينت را دارد؟ تا چه حد بايد پوشانده شود؟ آيا ابرو به طور كامل بايد پوشانده شود؟
پاسخ: پوشاندن ابروى اصلاح شده لازم نيست.
17 سؤال: نپوشانیدن وجه و کفین و کعبین چه حکمی دارد ؟
پاسخ: پوشاندن کعبین در خانم ها از نامحرم لازم است.
18 سؤال: حکم نگاه کردن و صحبت کردن با زن مسلمان که حجاب خود را به طور کامل رعایت نمی کند چیست ؟
پاسخ: اگر نگاه شهوی ، یا خوف وقوع در حرام باشد جایز نیست .
19 سؤال: آیا دیدن موی زن کافر حرام است؟
پاسخ: بدون شهوت اشکال ندارد.
20 سؤال: آیا برای حجاب می توان از مانتو و روسری استفاده کرد؟
پاسخ: مانعی ندارد.
21 سؤال: آیا زینت کردن (در حد معمول) دستها تا مچ و یا آرایش ساده صورت محل اشکال است؟(برای غیر همسر در جامعه)؟
پاسخ: چهره آرایش کرده لازم است پوشانده شود.
22 سؤال: آیا حجاب اسلامی برای خانواده های مذهبی و روحانی متفاوت از دیگران می باشد ؟
پاسخ: شرعا تفاوت نمی کند ولی باید شؤونات خانواده حفظ شود .
23 سؤال: آیا پدر ومادر شوهر اجازه اجباری نمودن چادر را برای عروس بعد یا قبل از ازدواج دارند ؟
پاسخ: نمیتوانند اجبار کند ولی شوهر میتواند اجازه ی خارج شدن از منزل را بدون چادر به همسر خود ندهد.
24 سؤال: آیا رعایت حجاب کامل در مقابل پسر ممیزی که هنوز به سن تکلیف نرسیده واجب است یا خیر ؟
پاسخ: واجب است .
25 سؤال: آیا رانندگی برای خانم ها جایز است ؟ با چه شرایطی؟
پاسخ: رانندگی برای زن با حفظ حجاب اسلامی و سایر شئون جایز است.
26 سؤال: ایا من باید خودم را از پسرهای 13 –14 ساله فامیل بپوشانم؟
پاسخ: زن باید موی سر و بدن غیر از صورت و دستهای خود را از مرد نا محرم بپوشاند و احتیاط لازم ان است که بدن و موی خود را از پسری هم که بالغ نشده ولی خوب و بد را میفهمد و احتمال میرود که نگاهش به بدن زن موجب تحریک شهوتش شود بپوشاند ولی زن میتواند صورت و دستهایش را تا مچ از مرد نا محرم نپوشاند مگر در صورتی که بترسد به حرام بیفتد یا به قصد مبتلا کردن مرد به نگاه حرام که پوشانیدن در این صورت واجب است.
27 سؤال: ایا نشستن یک دختر در کنار یک پسر در یک کلاس دانشگاه چه حکمی دارد؟
پاسخ: با رعایت حدود شرعی اشکال ندارد.
28 سؤال: آیا یک زن مسلمان دارو ساز میتواند در داروخانه کار کند ؟
پاسخ: با رعایت حجاب و حدود شرعی اشکال ندارد.
29 سؤال: زن از چه سن می تواند حجاب نداشته باشد ؟
پاسخ: قبل از سن بلوغ که نه سال قمری کامل .
30 سؤال: آیا می توانیم عکس خودمان را( بدون حجاب ) به دوستان بدیم ؟
پاسخ: جایز نیست .
31 سؤال: 1- آیا عکس انداختن بدون روسری و حجاب کامل حرام است یا نه ؟
2- و برای ظاهر کننده نگاتیو چه حکمی دارد ؟
پاسخ: 1- فی نفسه مانعی ندارد .
2- اگر صاحب عکس را نشناسد و نگاه با شهوت نداشته باشد اشکال ندارد .
32 سؤال: اگر چادر نماز از پشت آن سايه بدن پيدا باشد اشکال دارد يا نه؟ ميزان ضخامت چادرهای معمولی به گونه ای است که کمی سايه می اندازد؟
پاسخ: اشکال دارد.
33 سؤال: ايا زن ميتواند موهای مصنوعی خود را ( چه پوستيک و چه چسبيده) به نا محرم نشان دهد؟
پاسخ: اگرزينت باشد بايد پوشانده شود.
34 سؤال: در صورتی که زن در محيطی امن و مطمئن بخواهد نماز بخواند که هيچ نا محرمی وجود ندارد ايا برای نماز نياز به حجاب دارد؟
پاسخ: پوشش در هنگام نماز –ولو نامحرمی نباشد- لازم است.
35 سؤال: گردی صورت تا چه حد جايز است ؟ اگر ابروها برداشته شده باشد حکم چيست ؟ايا با مقنعه مشکی که زير چانه را بپوشاند و کنار صورت وتا بالای ابروان بيايد و مانتو کاملا گشاد مشکی بلند وشلوار، حجاب رعايت شده يا نه ؟ اگر مقنعه يا مانتو رنگی باشد اشکال دارد؟
پاسخ: حجاب کافی ان است که موها و بدن را بپوشانده و خود زينت شمرده نشود و برجستگيهای زن را نمايان نسازد و صورت و دستها تا مچ لازم نيست پوشانده شود و چانه و مقداری از زير چانه که معمولا مقنعه ان را نميپوشاند لازم نيست پوشانده شود و چهره پيرايش کرده از قبيل ابرو برداشتن لازم نيست پوشانده شود ولی بايد که با ارايش زينت نشده باشد .
36 سؤال: ايا يک زن مسلمان دارو ساز ميتواند در داروخانه کار کند ؟
پاسخ: با رعايت حجاب و حدود شرعی اشکال ندارد.
37 سؤال: نپوشانيدن وجه وکفين وکعبين چه حکمی دارد ؟
پاسخ: پوشاندن کعبين در خانم ها از نامحرم لازم است .
38 سؤال: اگر زنی چادر نمی پوشيده وقبل از عقد هم شرط کرده که نمی تواند چادر سر کند ، در صورتی که از حد شرعی حجاب تخطی نمی کند آيا مرد مأذون است اورا به چادر مجبور نمايد ؟
پاسخ: چنين حقی برای اونيست .
39 سؤال: اگر زن به رعايت حجاب مصمم است ولی در اثر بی احتياطی وحواس پرتی گاهی اوقات موی از پوشش بيرون می زند ، آيا شوهر وظيفه تذکر دارد ؟ اگر آری آيا حق دارد در صورت تکرار همراه تذکر دادن با عصبانيت برخورد کند ؟
پاسخ: می تواند تذکر بدهد وموردی برای عصبانيت نيست .
40 سؤال: حکم نگاه کردن وصحبت کردن با زن مسلمان که حجاب خود را به طور کامل رعايت نمی کند چيست ؟
پاسخ: اگر نگاه شهوی ، يا خوف وقوع در حرام باشد جايز نيست .
41 سؤال: درس دادن يا سخنرانی کردن يک مرد در مقابل زنهائی که حجاب اسلامی دارند چه حکمی دارد ؟
پاسخ: مانعی ندارد .
42 سؤال: آيا والدين حق دارند که حجاب را به فرزندان بالغ تحميل نمايند؟
پاسخ: حق دارند ولی نه با کتک ومانند آن.
43 سؤال: به نظر شما درکشور ما به دبستان ودانشگاهها به خانمهای با حجاب اجازه نميدهند که بروند ميشود که از روی روسری موی مصنوعی پوشيد؟
پاسخ: استفاده از روسری برای حجاب کا فی است .
44 سؤال: آيا گرفتن صورت برای حفظ حجاب واجب است ؟
پاسخ: پوشاندن صورت لازم نيست .
45 سؤال: آيا عکس گرفتن بی حجاب و بدون روسری در مجلس دوستانه اشکال دارد و اگر دوستان قول بدهند که عکس فرد را به نامحرم نشان ندهند اما بعداً نشان دهند گناه آن به عهده کيست با توجه به اين که شخص به گفته دوستان خود اعتماد کند تکليف اين شخص چيست ؟
پاسخ: گرفتن عکس در چنين مواردی فی حد نفسه اشکال ندارد . مسؤوليت به عهده کسی است که عکس را نشان داده است .
46 سؤال: عده ای از زنان با حجاب مسلمان، عادت كرده اند كه چانه و قسمتی از زير چانه را باز می گذارند امّا گردن را می پوشانند. آيا چنين كاری جايز است؟ و چه اندازه ای از صورت را می توان باز گذاشت و آيا گوشها را هم می توان بيرون گذاشت؟
پاسخ: صورت شامل دو گوش نمی شود، پس پوشاندن آنها واجب است امّا چانه و مقدار اندكی از زير چانه، در حكم صورت می باشد.
47 سؤال: اگر پوشيه و نقاب زدن بر چهره در يك شهری مايه شگفتی و پرس و جو شود و لباس شهرت تلقی گردد واجب است آن را كنار گذاشت؟
پاسخ: واجب نمی شود مگر زمانی كه پوشيه زدن بر صورت توجّه بيشتری را جلب كند و يا مردم شهر آن را زشت و غير عادی بشمارند و لباس شهرت به حساب آيد كه كنار گذاشتن آن واجب است.
48 سؤال: آيا زن با حجاب تنها می تواند از مرد نامحرم رانندگی ياد بگيرد در صورتی كه هنگام آموزش، بيم وقوع در حرام هم نباشد؟
پاسخ: با وجود ايمنی از فساد، جايز است.
49 سؤال: برخی آرايشگاههای زنانه به كارگر زن، احتياج دارند آيا يك زن مسلمان می تواند در چنين آرايشگاهی مشغول كار شود و زنان بی حجاب را اعم از مسلمان و غير مسلمان كه در برابر مردان نامحرم، آرايش كرده ظاهر می شوند، آرايش كند؟
پاسخ: اگر آرايش كردن آنان، نوعی ترويج فساد و اشاعه گناه، محسوب گردد او چنان حقی را ندارد امّا تحقّق اين عنوان، بعيد به نظر می رسد.
50 سؤال: زنی كه روی خود را نمی گيرد می تواند موهای صورت و ابروان را بردارد و پودر طبيعی و سبك بر صورت بزند؟
پاسخ: برداشتن موی صورت، و باريك كردن ابروان، مانع از بازگذاشتن رو نمی شود به شرط آنكه از وقوع در حرام، ايمن باشد و بازگذاشتن صورت به انگيزه نگاه نامحرمان، نباشد امّا پس از به كار بردن پودر و وسايل آرايشی، پوشاندن صورت واجب است.
51 سؤال: آيا يك زن جوان می تواند جوراب نايلون به رنگ پا كه ساق پا را زيباتر نشان می دهد به عنوان حجاب بپوشد؟
پاسخ: پوشيدن چنان جورابی اشكالي ندارد امّا اگر آن، زينت به حساب آيد بايد آن را از ديد نامحرمان بپوشاند.
52 سؤال: آيا پوشيدن جورابی كه ساتر است امّا پا را مجسّم می كند، جايز است؟
پاسخ: پوشيدن چنان جورابی في حد ذاته جايز است.
53 سؤال: بر سر گذاشتن كلاه گيس به نيت خوشگل تر شدن ومورد توجه بانوان قرار گرفتن در مجالس ويژه خانمها جهت پيدا شدن خواستگار، جايز است؟ و آيا چنان كارى عيب پوشى به حساب مى آيد؟
پاسخ: اگر تنها به نيت آرايش باشد و نه فريبكارى و عيب پوشى از چشم خواستگاران، چنان كارى اشكال ندارد.
54 سؤال: آيا زن مؤمنه می تواند از روی باز و مستقيم و با خنده با نامحرم حرف بزند؟
پاسخ: چنانچه مهيج نباشد اشکال ندارد.
احکام حجاب و رابطه با نامحرم
ایت الله صافی
1.پوشاندن پا از مچ تا انگشتان در مقابل نامحرم براي زن واجب است يا نه؟
بلي زن در مقابل نامحرم بايد روي پاها را هم بپوشاند.
لطف الله صافی
2.سلام بر نامحرم چه حكمي دارد؟
در محيطهاي جمعي سلام بر جمع مانعي ندارد؛ ولي بهتر است از سلامهاي خصوصي كه نوعاً زمينه ساز فتنه است، اجتناب شود. از اميرمؤمنان عليهالسلام روايت شده است كه فرمود: «من به زن جوان سلام نميكنم؛ زيرا ميترسم در قلبم چيزي خلجان كند كه مطلوب پروردگار نيست.»
لطف الله صافی
3. آيا صحبت با نامحرم در محيط خلوت و به مدت طولاني جايز است؟
اگر محيط خلوتي باشد كه ديگري نتواند به آن وارد شود بودن دو نامحرم در آن مكان، حرام است، و در غير آنجا هم، اگر صحبتهاي شهواني باشد، يا مفسده ديگري بر آن مترتب شود، جايز نيست.
لطف الله صافی
4.آيا رعايت حجاب در مقابل پسر خاله و پسر عمو لازم است، اگر چه مسنتر از خودم و جاي پدرم باشند؟
پسر عمه، پسر خاله، پسر دايي و پسر عمو همه نامحرم هستند و رعايت حجاب در برابر آنها واجب و ترك آن گناه است؛ و بالا بودن سن آنان موجب تغيير حكم نيست.
لطف الله صافی
5. آيا ميتوانيم با دختر نامحرمي، صيغه خواهر و برادري بخوانيم، و مثل خواهر و برادر با هم رفتار كنيم؟
خير، صيغه خواهر و برادري با نامحرم مشروع نيست، آنچه موجب محرميت ميشود، انجام عقد ازدواج بصورت دائم يا موقت، با رعايت شرائط مربوطه است.
لطف الله صافی
6. با توجّه به اينكه كلاسهاي دانشجويان دختر و پسر با هم برگزار ميشود، طبعاً ناخودآگاه چشم آدم به دختران نامحرم ميافتد، حكم آن چيست؟
نگاه غير عمدي و بدون قصد لذت اشكال ندارد.
لطف الله صافی
7.شنيدهام كه ميگويند گريم جزء آرايش حساب نميشود، آيا اين مطلب درست است، و گريم كردن جايز است؟
گريم ـ اگر همراه كار حرامي نباشد ـ اشكال ندارد. بنابراين، گريم مردان به وسيله مردان يا زنان به وسيله زنان اشكال ندارد.
امّا اگر گريم زن يا مرد به وسيله نامحرم صورت بگيرد، جايز نيست. نكته ديگر آن كه هر جا «گريم» به عنوان آرايش يا آرايش و تغيير چهره براي خانمها باشد، بايد از نامحرم پوشانده شود؛ امّا اگر صرفاً براي تغيير چهره باشد، احوط پوشاندن آن از نامحرم است.
لطف الله صافی
8.در جلسات عقد و عروسي كه داماد وارد ميشود، تكليف خانمهايي كهبا او نامحرم هستند چيست؟
در مقابل داماد و ساير نامحرمان بايد رعايت حجاب كامل را بنمايند و فرقي بين مجلس عروسي و ساير موارد نيست.
لطف الله صافی
9. عكسهايي كه در كودكي (قبل از تكليف) گرفتهايم و مسلماً بدون حجاب و... بوده، الان كه بزرگ شدهايم، اگر نامحرم ببيند ـ مثلاً پسر خاله يا شوهر عمه و... آيا اشكال شرعي دارد؟
اگر نامحرم بدون قصد لذت به عكسها نگاه كند مانعي ندارد و شما هم تكليفي نداريد.
لطف الله صافی
10. در عقدها و عروسيها كه معمولاً خانمها با لباسهاي ويژه آن مراسم شركت دارند و در اكثر مواقع نيز لباسها، بدن نما است و فيلمبرداري صورت ميگيرد تكليف ما چيست؟
اگر ميدانيد يا احتمال ميدهيد كه در آينده اين فيلمها توسط افراد نامحرم مشاهده ميگردد لازم است حجاب كامل خود را موقع فيلمبرداري مراعات كنيد و اگر نميتوانيد، از واقع شدن در مقابل دوربين فيلمبرداري خودداري نماييد.
لطف الله صافی
11.استفاده از كرمهاي چرب كننده، مرطوب كننده، ضد آفتاب و... بر روي دست و صورت، اگر به منظور محافظت از پوست بكار برده شود ولو اينكه خوشبو باشد و يا باعث سفيد و روشن شدن پوست شوند؛ چه حكمي دارد؟
اگر آرايش و زينت محسوب نشود، و بوي خوش آن موجب التذاذ و تحريك نامحرم نگردد اشكال ندارد.
ولي در هر صورت بنابر احتياط واجب، صورت را از نامحرم بپوشاند.
لطف الله صافی
12. در خانواده ما رسم است كه در ميهمانيها همه بستگان با يكديگر دست ميدهند. دستدادن بدونقصد لذت چه صورت دارد؟
دست دادن با نامحرم، اگر چه از بستگان نزديك مثل پسر دايي و پسر عمو باشند، حتي بدون قصد لذت هم جايز نيست. لازم است آنها را با احكام شرعي آشنا سازيد.
لطف الله صافی
13.آيا دايي يا عموي جوان ميتواند دختر خواهر يا دختر برادر خود را كه جوان است، ببوسد؟
اگر قصد لذت شهواني و ريبه در كار نباشد، اشكال ندارد.
لطف الله صافی
14. آيا چيدن و رنگ كردن ابرو جايز است؟
اصلاح و رنگ كردن ابرو براي خانمها اشكال ندارد؛ ولي بايد از نامحرم پوشانده شود.
لطف الله صافی
15. نگاه كردن به استاد مرد براي بهتر فهميدن درس چگونه است؟
نگاه به صورت و گردن و دستهاي مرد نامحرم كه معمولا نميپوشانند، بدون قصد لذت و ريبه اشكال ندارد.
لطف الله صافی
16. پوشيدن جوراب نازك براي خانمها چه حكمي دارد؟
چون پوشاندن روي پا در مقابل نامحرم واجب است. بنابراين، استفاده از جوراب نازك كه پوست پا از زير آن پيدا باشد در مقابل نامحرم جايز نيست.
لطف الله صافی
17. اگر انسان با دوست دختر خود به امامزاده برود و زيارت كند، آيا زيارتش همانند دوست معمولي صحيح است؟
رفتن به زيارت امامزادگان براي كسب ثواب است. اگر انسان در مسير كسب ثواب، گناهي مرتكب گردد، واضح است كه به پاداش مذكور نخواهد رسيد و چه بسا موجب افزايش گناه نيز بشود.
لطف الله صافی
18. آيا پوشيدن لباس تنگ و كوتاه براي خانمها جايز است؟
لباس خانمها در مقابل نامحرم، بايد اولاً بدن را بپوشاند و ثانياً بنحوي نباشد كه موجب تحريك نامحرم گردد، و برجستگيهاي بدن در آن ظاهر باشد.
لطف الله صافی
19.لبخند زدن هنگام صحبت با نامحرم چه حكمي دارد؟
لبخند زدن و هر كاري كه در معرض تهييج نامحرم است، جايز نيست، و در حديث آمده كه هزار سال حبس در آخرت مجازات يك كلمه شوخي با نامحرم است.
لطف الله صافی
20. معاينات پزشكي كه مستلزم لمس و نظر به نامحرم است چه صورت دارد؟
در صورت نبودن پزشك مماثل،به مقدار ضرورت اشكال ندارد.
لطف الله صافی
21.دانشجوي پرستاري هستم. در موقع كار در بيمارستان گاهي دستم با دست همكاران نامحرم تماس پيدا ميكند. با اين كه قصد و غرضي در كار نيست و كوشش خود را براي عدم تماس انجام ميدهم، آيا مرتكب گناه ميشوم؟
اگر در اثناي كار، دستتان به طور اتفاقي با همكارانتان تماس پيدا كند، اشكال ندارد؛ ولي چنانچه بدانيد اين عمل به طور مكرر ـ هر چند ناخودآگاه ـ انجام ميگيرد، لازم است از دستكش و مانند آن استفاده كنيد.
لطف الله صافی
22.اگر كسي با نگاه كردن يا لمس دختران غير بالغ لذت ببرد، چه صورت دارد؟
حرام است.
لطف الله صافی
23. آيا لازم است حجاب را براي توريستها الزامي كنيم؟
افراد توريست، از جهت حكم فقهي حجاب، تابع دين خود هستند؛ لكن همان گونه كه ملزم به رعايت ديگر قوانين كشور هستند نبايد اجازه داده شود بر خلاف ارزشهاي ديني و فرهنگي كشور اقدام كنند، و موجب اشاعه فساد و ابتذال اخلاقي شوند.
لطف الله صافی
24.آيا پوشيدن لباس آستين كوتاه براي آقايان جايز است؟
چنانچه مرد بداند زنان با قصد لذت به دستانش نگاه ميكنند، احتياط واجب پوشاندن آن است.
لطف الله صافی
25.آيا پوشيدن لباس سياه در عزاي امام حسين عليهالسلام كراهت دارد؟
پوشيدن لباس مشكي در سوگواري امام حسين عليهالسلام از مصاديق تعظيم شعائر و داراي رجحان شرعي است و كراهت ندارد. بسياري از فقهاي بزرگوار و مراجع تقليد در روز عاشورا از قباي سياه استفاده ميكردند.
لطف الله صافی
26.معيار لباس شهرت چيست؟
لباس شهرت، لباسي است كه پوشيدن آن بخاطر رنگ، كيفيت دوخت، يا علل ديگر مناسب نيست، بطوري كه اگر آن را در برابر مردم بپوشند، توجه آنان را به خود جلب ميكند، و انگشت نما ميشوند.
لطف الله صافی
27.آيا لباس خانمها حتماً بايد سياه باشد؟
پوشيدن لباس سياه واجب نيست بلكه ملاك آن است كه لباس خانمها بايد به رنگي نباشد كه خلاف متعارف، و موجب جلب توجّه نامحرم گردد.
لطف الله صافی
28. آيا پوشيدن جوراب براي خانمها لازم است؟
بلي، خانمها در برابر نامحرم بايد روي پاي خود را بپوشانند و در اين جهت فرقي بين حال نماز و غير نماز نيست.
لطف الله صافی
29. ظاهر شدن خانمها با مانتوهاي تنگ، در بيرون منزل چه حكمي دارد؟
رفت وآمد خانمها درمقابل نامحرم با لباسيكه برجستگيهاي بدن آنها را مشخص كند يا معرضيت براي فساد داشته باشد، جايز نيست.
لطف الله صافی
30.آيا پزشك معالج به مريض مَحرم است؟
پزشك، به مريض محرم نيست، ولي در مواقعي كه معالجه متوقف بر نگاه يا لمس مريض است، به مقدار ضرورت ميتواند نگاه يا لمس كند و در صورتي كه لمس با دستكش يا از روي حايل ديگريكافي باشد، لمس مستقيم جايز نيست.
لطف الله صافی
31.آيا نگاه كردن نامحرم به روي پا تا مچ كه در نماز، الزامي براي پوشاندن آن نيست، حرام است؟
بلي، نگاه مرد به روي پاي نامحرم، حرام است و در حال نماز هم اگر خانمي بداند كه در معرض ديد نامحرم است، بايد روي پا تا مچ را بپوشاند.
لطف الله صافی
32.با توجّه به اينكه كلاسهاي دانشجويان دختر و پسر با هم برگزار ميشود، طبعاً ناخودآگاه چشم آدم به دختران نامحرم ميافتد، حكم آن چيست؟
نگاه غير عمدي و بدون قصد لذت اشكال ندارد.
لطف الله صافی
33.آيا نگاه كردن به عكسهاي زنان و مردان غير مسلمان كه در كتابهاي درسي به صورت نيمه عريان وجود دارد، جايز است؟
اگر با قصد لذت نباشد و مفسدهاي هم به دنبال نداشته باشد، اشكال ندارد.
لطف الله صافی
34.آيا نگاه كردن به دست و صورت و موهاي زنان كفار جايز است؟
در صورتي كه قصد لذت و خوف از وقوع در حرام نباشد، نگاه به دست و صورت و جاهايي از بدنشان كه عادت در نپوشاندن آن دارند، اشكال ندارد.
لطف الله صافی
34.نگاه به نامزدم كه بعداً قصد ازدواج با او را دارم، چه صورت دارد؟
تا صيغه عقد دائم يا موقّت خوانده نشده، نامزد با نامحرمان ديگر تفاوتي ندارد، و نگاه به او با قصد لذت و شهوت، جايز نيست.
پیام زن :: خرداد 1384، شماره 159
س: آیا واجب است که زن وجه و کفّین خود را بپوشاند؟
ج: واجب نیست مگر در صورت مفسده.
س: اگر واجب نیست آیا اولویت دارد یا نه؟
ج: خوب است.
س: در هر یک از این صور اگر با عدم رضایت شوهر روبه رو
شود؛ مثلاً شوهر بگوید من راضی نیستم که صورت خودت را بپوشانی چه صورت دارد؟
ج: مرد حق ندارد در این جهت زن را تکلیف کند.
س: آیا در مورد حجاب، خانم ها فقط باید چادر سر کنند یا هر
پوششی که حجم بدن و به طور کلی حجاب واقعی را برای زن فراهم کند می تواند حجاب باشد.
ج: در حجاب، لباس خاصی معتبر نیست هر چند چادر بهتر است، و از لباسی که جلب توجه کند احتراز شود.
س: آیا پیدا بودن چانه خانم ها در عکس با احکام اسلام
منافات دارد؟
ج: مانع ندارد.
س: لطفا بفرمایید حدود پوشش شرعی مرد نسبت به زن
نامحرم تا کجاست؟
ج: نظر زن به بدن مرد اجنبی جایز نیست، ولی بر مرد لازم نیست خود را بپوشاند.
س: اگر از زنی همسرش عکس بگیرد به صورتی که رعایت
حجاب نشده باشد، آیا با توجه به اینکه برای چاپ و ظهور باید به عکاسی برده شود و نامحرم آن را رؤیت می کند اشکالی مترتب می شود؟
ج: اگر ظاهرکننده زن را نمی شناسد و مفسده ندارد اشکال ندارد.
س: 1ـ آیا حجابی که امروزه رایج شده است (خانم ها خودشان
را با روپوش و مقنعه یا روسری پوشیده اند) کافی است؟ و با این حالت اگر رانندگی کنند جایز است؟
2ـ اگر برای زیبایی چهره، بینی خود و یا عضو دیگر بدن را عمل جراحی کنند از جهت لمس نامحرم و آزار رسیدن به بدن چه حکمی دارد؟
ج: 1ـ اگر مقدار لازم پوشیده شود لباس مذکور اشکال ندارد به شرط آنکه جلب توجه نامحرم نکند و بهتر است چادر بپوشد.
ج: 2ـ اگر نامحرم جراحی می کند جایز نیست.
س: استفاده از جوراب های ضخیم با دامن و چادر در بیرون
منزل چگونه است؟ و همین طور لباس های رنگارنگ یا رنگ های شاد با چادر در بیرون منزل؟
ج: مانع ندارد، مگر آنکه به نحوی باشد که جلب نظر کند و موجب مفسده شود.
س: خواهری علاقه مند به حجاب است، ولی پدر و مادرش (که
در ظاهر مسلمان هستند ولی در عمل مخالف) با حجاب دختر مخالفت می کنند، و در صورت «پوشش» به او انواع تهمت ها و برچسب ها می زنند. حکم خداوند در این مورد چیست؟
ج: در رعایت حجابِ واجب رضایت پدر و مادر معتبر نیست، و اگر او را امر می کنند که حجاب نداشته باشد، دستور آنها را مخالفت کند و حجاب را مراعات نماید.
س: با توجه به اینکه وجه و کفّین مستثنا است اگر احتمال بدهد
که اجنبی به او تعمدا نگاه می کند آیا پوشانیدن وجه و کفّین هم لازم می شود؟
ج: لازم نمی شود، مگر در صورت فساد.
س: استثنای دست و قرص صورت از حجاب بانوان و جواز نگاه
بدون ریبه و مفسده، با آرایش است یا ساده؟ و آیا زینت هایی مانند انگشتر جایز است اظهار شود؟ و اگر صورت آرایش شده باشد پوشاندن واجب است یا خیر؟
ج: اگر در صورت آرایش موجود باشد باید پوشانده شود، و بر مرد اجنبی نیز نگاه کردن جایز نیست و همچنین در کفّین اگر دارای زینت ولو مثل انگشتر باشد.
س: جلساتی که با حضور برادران و خواهران صورت می گیرد،
آیا باید حائلی به صورت پرده و امثال آن در بین آنان باشد یا نه؟
ج: لازم نیست.
س: آیا حلقه ازدواج جزء زینت آلات به حساب می آید یا نه؟
ج: اظهار آن جایز نیست.
من ميگويم چادر، هم بهترين نوع حجاب است و هم يک نشانه ملي ماست که هيچ منافاتي با هيچ نوع تحرکي از زن ندارد. اگر واقعا کار اجتماعي وکار سياسي و کار فکري به معناي تحرک باشد، لباس رسمي زن ميتواند چادر باشد که بهترين نوع حجاب است. البته ميتوان محجبه بود ولي چادر نداشت منتها همينجا هم بايد آن مرز را پيدا کرد.
عدهاي از چادر فرار ميکنند به خاطر اينکه هجوم تبليغاتي غرب دامن گيرشان نشود. اما از چادر فرار ميکنند به آن حجاب واقعي بدون چادر هم رو نميآورندچون آن را هم غرب مورد تهاجم قرار ميدهد.
تصور نکنيد اگر مافرضاً چادر را کنار گذاشتيم آن مقنعه کذايي را.. درست کرديم دست از سر ما بر ميدارند، آنها به اين چيزهاي قانع نيستند بلکه ميخواهند همان فرهنگ منحوس خودشان را در اينجا مثل زمان شاه که زن اصلاً حجاب و پوشش نداشت عمل شود.
رضاخان اين مرد قلدر نادان بيسواد آمد و خود را در اختيار دشمن قرار داد. يکباره لباس اين کشور را عوض کرد، بسياري از سنتهاي مردم را تغيير داد، دين را ممنوع کرد...
شما ببنيد در وضع امروز چقدر رسواست که يک پادشاهي يکباره لباس ملي يک کشور را عوض کند شما به اقصي نقاط دنيا مثل هند سفر کنيد. ملتها لباس ملي خودشان را دارند وبه آن افتخار ميکننند و از آن احساس سرشکستگي هم نميکنند ولي آنها آمدند يکباره لباس ملي اين ملت را ممنوع کردند. چرا با اين لباس نميشود عالم شد! و حال اين که بزرگترين دانشمندان ايراني که آثار آنها هنوز در اروپا تدريس ميشود با همين فرهنگ، لباس و در همين محيط پرورش يافتند. مگر لباس چه تاثيري دارد؟
اين چه حرف و منطق مسخرهاي است که مطرح کردند؟ آنها لباس يک ملت را عوض کردند؟ چادر را از سرزنها برداشتند و گفتند با چادر غيرممکن است که زني عالم و دانشمند بشود و در فعاليت اجتماعي شرکت بکند! سوال من اين است که با برداشتن چادر در کشور ما زنها تا چه اندازه در فعاليتهاي اجتماعي شرکت کردند؟ مگر در دوران رضاخان و پسرش فرصتي داده شد تا زنهاي ما در فعاليتهاي اجتماعي شرکت کنند.
زنهاي ايراني زماني وارد فعاليت اجتماعي شدند و کشور را با دستهاي تواناي خود متحول کردند و مردهاي اين کشور را به دنبال خود به ميدان مبارزه کشيدند که چادر سرشان کردند .
استفتائات و دیدگاههای مراجع تقلید دربارهی حجاب و لباس
امام خمینی (ره):
آنها که زنها را میخواهند ملعبهی مردان و ملعبهی جوانان فاسد قرار بدهند، جنایتکارند. زنها نباید گول بخورند. زن گمان نکند این مقام زن است که بزک کرده بیرون برود، با سر باز و لخت؛ این مقام زن نیست، زن باید شجاع باشد، زن آدمساز است، زن مربی انسان است.
حضرت آیت الله خامنه ای:
آیا جنایتی از این بزرگتر نسبت به زن هست که زن را با آرایش، مد و جلوهگری زیورآلات سرگرم کنند و از او به عنوان یک ابزار و وسیله استفاده کنند؟ امروز سر و سینه را از زیورآلات پر کردن و آرایش و مد و لباس را بت قرار دادن، برای زن انقلابی مسلمان ننگ است، چادر بهترین نوع حجاب و نشانهی ملی ماست.
حضرت آیت الله العظمی گلپایگانی:
حجاب بانوان در اسلام یکی از اموری است که از وقتی استعمارگران، چشم طمع به کشورهای اسلامی و غصب معادن و منابع طبیعی آنها دوختند، مورد حملهی آنها قرار گرفت؛ زیرا چادر و حجاب زنان مسلمان را یکی از عوامل بزرگ برای بقاء استقلال شخصیت اسلامی کل جامعهی مسلمانان و حفظ هویت اسلامی آن دیدند و آن را مانع سیاسی و اقتصادی و فرهنگی خود شناختند.
آیا حجاب از ضروریات دین است؟ حکم کسانی که به آن بیاعتنایی میکنند چیست؟
حضرت آیت الله خامنهای:
اصل حجاب ضروری دین محسوب است، ولی بعضی فروع آن ممکن است ضروری نباشد و بیاعتنایی به اصل حجاب و عدم رعایت آن معصیت و گناه است.
حضرت آیت الله تبریزی:
اصل حجاب برای زنان از ضروریات دین است و حکم کسانی که به آن بیاعتنایی نمایند، حکم بیاعتنایی به سایر تکالیف دینی است.
حضرت آیت الله صافی:
اصل وجوب حجاب فی الجمله از ضروریات اسلام است و منکر آن مرتد است، ولی بیاعتنایی به آن با عدم انکار وجوب آن باعث فسق است.
حضرت آیتالله سیستانی:
اصل حجاب از مسلمات شریعت است و در قرآن آمده است، ولی کسانی که توجّه به وضوح آن ندارند، انکار آنها مستلزم انکار نبوت نیست و بیاعتنایی عملی گناه است.
حضرت آیتالله مکارم شیرازی:
آری حجاب از ضروریات دین است، ولی انکار آن برای کسانی که از ضروری بودن آن آگاهی ندارند، موجب ارتداد نمیشود.
حضرت آیتالله بهجت:
بیاعتنایی به حجاب گناه است و داشتن حجاب واجب است.
پوشیدن جوراب نازک و بدننما برای خانمها در بیرون از منزل و انظار نامحرمان چه صورت دارد؟ و بیرون گذاشتن موهای سر از چادر و مقنعه توسط خانمها در دید نامحرمان چگونه است؟
حضرت آیت الله خامنهای:
پوشانیدن بدن از نامحرمان بر زن واجب است و چنین جورابهایی برای حجاب شرعی واجب کفایت نمیکند و پوشیدن تمام موی سر در برابر نامحرمان واجب است.
آرایش زنان در خیابانها و بیرون گذاشتن مقداری از موها و پوشیدن جوراب بدننما و لباسهای محرک چه صورت دارد؟
حضرت آیتالله خامنه ای:
بر زن واجب است تمام بدن و موی و زینت خود را از نامحرم بپوشاند.
حضرت آیتالله فاضل لنکرانی:
حرام است.
حضرت آیتالله بهجت:
حرام است.
حضرت آیتالله صافی گلپایگانی:
حرام است.
حضرت آیتالله مکارم شیرازی:
بدون شک جایز نیست.
حضرت آیتالله تبریزی:
جایز نیست.
حضرت آیتالله سیستانی:
جایز نیست.
عدّهای همراه با تبلیغات فرهنگی دشمن، در روزنامهها و سخنرانیهایشان میگویند: چادر مشکی برای بانوان مکروه است و باید پوشش جدید، مانند مانتو و کت و دامن با رنگهای متنوع، جایگزین چادر مشکی شود. آیا چنین حرف و اقدامی صحیح است یا نه؟ خواهشمند است نظر شریفتان را مرقوم فرمایید.
حضرت آیتالله خامنهای:
این صحبت صحیح نیست، و بهترین حجاب، پوششِ چادر است، و چادر سیاه هم بیاشکال است و کراهت ندارد.
حضرت آیتالله تبریزی:
زن باید بدن خود را در غیر وجه و کفین، از نامحرم بپوشاند و نیز باید زینت خود را بپوشاند و لباسی که زینت حساب میشود باید آن را هم بپوشاند، و با چادر بهتر میتواند بدن و زینت را بپوشاند و چادر سیاه، مثل عبای سیاه کراهت ندارد.
حضرت آیتالله بهجت:
این اقدام باطل است.
حضرت آیتالله صافی گلپایگانی:
نظریهی مذکور صحیح نیست و مفاسد بسیار دارد. متأسفانه در این زمان عدّهای اصرار بر آشکار شدن مفاتن زن و خروج او از ستر و عفاف، که حافظ شخصیت و ارزش و متانت اوست دارند و معالاسف میخواهند این امر را اسلامی جلوه دهند؛ در حالی که برخلاف اسلام است.
حضرت آیتالله فاضل لنکرانی:
چادر مشکی بهترین نوع حجاب است و پوشیدن لباسهایی که جلب توجه کند حرام است.
حضرت آیتالله مکارم شیرازی:
با توجه به اینکه در حال حاضر رنگ مشکی برای حفظ پوشش زنان بهتر است، کراهت آن ثابت نیست.
امروز یک حرکت خزندهای علیه چادر، که یک حجاب ملّی و سنّتی است آغاز گردیده است، خواهشمندیم نظر مبارک را در این مورد مرقوم فرمایید.
حضرت آیتالله فاضل لنکرانی:
سزاوار است خانمها از چادر استفاده کنند؛ چون چادر در کشور اسلامی ایران از مظاهر و شعایر اسلام میباشد و با حفظ این شعار سعی کنند بانوان محترم، حرکت مورد سؤال را خنثی کنند.
حضرت آیتالله صافی گلپایگانی:
چادر بهترین پوشش برای خانمهاست، چون تمامی مفاتن بدن را میپوشاند. خانمهای مسلمان باید آداب و سنن اسلامی را در لباس پوشیدن مراعات کنند و از تجدّدگرایی مضرّ پرهیز کنند.
حضرت آیتالله بهجت:
چادر حجاب پسندیده است.
حضرت آیتالله سیستانی:
چادر حجاب بهتر است و سزاوار نیست زنهای مؤمن بدون چادر خارج شوند.
حضرت آیتالله مکارم شیرازی:
حجاب یکی از قوانین مسلّم اسلام است و اساس آن پوشاندن بدن و موها غیر از صورت و دستها تا مچ است؛ ولی بیشک چادر حجاب برتر است.
حضرت آیتالله تبریزی:
پوشیدن بدن بر زن واجب، و بهترین نوع پوشش واجب، همان چادر مشکی است که زنهای مؤمنه خود را با آن میپوشانند.
نظر جنابعالی در مورد پوشیدن لباسهایی که عکس یا علامت مربوط به کشورهای غربی روی آن نقش بسته است چیست؟
حضرت آیتالله خامنهای:
استفاده از اینگونه لباسها که ترویج فرهنگ غیر مسلمین مهاجم بر مسلمین است، اشکال دارد.
حضرت آیتالله فاضل لنکرانی:
بهتر است از این نوع لباسها استفاده نکنند.
حضرت آیتالله صافی گلپایگانی:
مسلمین از اینگونه لباسها استفاده نکنند.
حضرت آیتالله تبریزی:
برای مؤمن سزاوار نیست لباسی بپوشد که او را از زیّ مؤمنین خارج کند.
حضرت آیتالله مکارم شیرازی:
هرگاه سبب ترویج فرهنگ بیگانگان گردد اشکال دارد.
بعضاً مشاهده میشود که بعضی از افراد در مجالس عقد و عروسی و عدّهای در انظار عمومی، اقدام به نصب کراوات و پاپیون بر روی پیراهن خود مینمایند، حکم شرعی استفاده از لوازم مذکور چیست؟
حضرت آیتالله خامنهای:
بستن کراوات و پاپیون چون تقلید و ترویج از فرهنگ مهاجم غیر مسلمین است جایز نیست.
حضرت آیتالله صافی گلپایگانی:
کراوات و پاپیون شعار کفار است و مسلمین نباید از آنها استفاده کنند.
حضرت آیتالله مکارم شیرازی:
با توجه به اینکه کراوات و پاپیون در محیط ما ترویج فرهنگ بیگانه محسوب میشود، استفاده از آن اشکال دارد.
حضرت آیتالله تبریزی:
برای مؤمن سزاوار نیست لباسی بپوشد که او را از زیّ مؤمنین خارج کند.
حضرت آیتالله بهجت:
خلاف احتیاط است.
1) برخورد زن همراه با چهرهی خندان و متبسّم با مردان نامحرم هنگام خرید از مغازهها و سایر برخوردها چه صورت دارد؟
2) خندیدن زنان و دختران با صدای بلند در خیابان و یا انجام برخی حرکات دیگر که موجب جلب توجّه نامحرمان میشود چگونه است؟
حضرت آیتالله خامنهای:
1) صحبت کردن و خندیدن با نامحرم اگر موجب مفسده باشد جایز نیست.
2) از هر کاری که موجب جلب توجّه نامحرم میشود باید پرهیز نمود.
حضرت آیتالله فاضل لنکرانی:
1 و 2) به طور کلی دختران و زنان باید در مقابل مردان نامحرم به نحوی لباس بپوشند و راه بروند و صحبت کنند که موجب توجّه و نگاه سوء و تهییج مردان نشوند و اگر کردند گناه بزرگ است.
حضرت آیتالله بهجت:
1) هر کاری که معرضیت ریبه و یا فتنه در آن است جایز نیست.
2) جایز نیست.
حضرت آیتالله مکارم شیرازی:
1) اشکال دارد و هنگام ضرورت نباید از مکالمات عادی تجاوز کنند.
2) بهتر است زنان و دختران مسلمان از اینگونه کارها بپرهیزند و اگر منشأ فسادی شود جایز نیست.
حضرت آیتالله تبریزی:
1) اگر از روی التفات کاری را که موجب جلب نظر اجانب شود انجام دهند اشکال دارد.
2) زن عفیف این کار را نمیکند، بلکه اگر معرض تهییج شهوت برای یکی از طرفین باشد حرام است.
حضرت آیت الله لطف الله صافی:
1) مخالف نص قرآن است ولایخضعن بالقول فیطمع الذی فی قلبه مرض.
2) جایز نیست.
برخی در مورد مسائل زنان اظهار نظرهای نامناسبی را ابراز میکنند، مانند بحث دوچرخهسواری یا ورزش بانوان، یا در مورد حجاب اظهار میدارند که به نظر ما کُت و دامن جهت حجاب کفایت میکند. نظر حضرتعالی در این زمینهها چیست؟
حضرت آیتالله خامنهای:
اظهارنظر در مسائل دینی و احکام شرعی بر کسانی که صاحب نظر نیستند جایز نیست؛ و بر مؤمنین واجب است در تمام احکام دینی به مراجع بزرگوار تقلید و اسلامشناسان مورد وثوق و اعتماد مراجعه نمایند.
حضرت آیتالله تبریزی:
ترویج اموری که مبدأ نشر فساد در جامعه یا بیعفّتی زنان و دختران شود جایز نیست؛ و پوشیدن لباسی که تمام حجم بدن آنان را نشان دهد که لباس زینت حساب بشود، کفایت نمیکند.
حضرت آیتالله صافی گلپایگانی:
امور مذکوره معرضیّت برای مفسده دارد. بانوان باید جدّاً از آن بپرهیزند.
حضرت آیتالله بهجت:
هر چه باعث فتنه و فساد باشد اشکال دارد.
حضرت آیتالله مکارم شیرازی:
هر چه موجب اشاعهی مفاسد اخلاقی گردد حرام است.
حضرت آیتالله صافی گلپایگانی:
امور مذکوره معرضیّت برای مفسده دارد. بانوان باید جدّاً از آن بپرهیزند.
برخی از مادران، فرزندان دختر خود را که به بلوغ شرعی نرسیدهاند با سر و پای برهنه درخیابانها و مجالس در حضور نامحرمان میآورند، مستدعی است وظیفهی والدین را در قبال فرزندان خود بیان بفرمایید و این بیاعتنایی چه صورت دارد؟
حضرت آیتالله فاضل لنکرانی:
بر پدر و مادر است که فرزندان خود را با آداب و رسوم اسلامی و وظایف شرعی آشنا کنند و چنانچه موارد مذکور موجب تهییج و مفسده شود، اگر چه بچه ممیز نباشد، باید آنان را بپوشانند و حفظ کنند تا جامعه آلوده و بیبندوبار نشود.
حضرت آیتالله سیستانی:
بر غیر بالغ، پوشیدن واجب نیست؛ ولی پدر و مادر لازم است که فرزند خود را به رعایت آداب و شئون اسلامی وادار نمایند و در تربیت صحیح شرعی آنان بکوشند.
حضرت آیتالله بهجت:
تمرین اطفال بر وظایف شرعیه به عهدهی والدین است.
حضرت آیتالله صافی گلپایگانی:
کار صحیحی نیست و والدین موظفاند دختر را از کودکی به رعایت حجاب و گریز از نامحرم عادت دهند و اگر در این امر مسامحه کنند و دختر را نسبت به نامحرم بیتفاوت نمایند، شریک در معاصی دختر هستند. در حدیث وارد شده است که در مجلسی که حضرت رضا(ع) تشریف داشتند و عدّهای نیز حضور داشتند، دختر بچهای وارد شد؛ حضار در مجلس یکی یکی دختر را مورد نوازش قرار دادند، تا رسید به حضرت رضا(ع) آن حضرت از سن دختر سؤال کردند؛ گفته شد پنج سال دارد؛ حضرت دختر را از خود دور کرد و رفتاری که دیگران کرده بودند ننمودند؛ و اعمال آن بزرگوار باید برای زن مسلمان سرمشق باشد.
حضرت آیتالله مکارم شیرازی:
بر پدر و مادر لازم است فرزندان خود را به مسائل اسلامی از زمان طفولیت آشنا کنند.
حضرت آیتالله تبریزی:
پوشش بر دختران نابالغ واجب نیست؛ لکن وظیفهی والدین است که دخترانشان را به پوشش اسلامی عادت دهند و فرزندانشان را با احکام اسلامی تربیت نمایند.
در صورتی که زن میداند مرد نامحرم به قصد لذت به صورت و دستهای معمولی زینت نشدهی او نگاه میکند، در این فرض پوشاندن صورت و دستها لازم است یا نه؟
حضرت آیت الله خامنهای :در فرض مذکور باید حتی وجه و کفین خود را هم بپوشاند.
حضرت آیت الله تبریزی:
بلی در این صورت بنابر احتیاط پوشاندن لازم است.
حضرت آیت الله صافی گلپایگانی:
دست و صورت بنابر احتیاط واجب باید پوشیده شود. (جامعالاحکام 2/165).
حضرت آیت الله فاضل لنکرانی:
بلی پوشاندن آن لازم است
حضرت آیت الله بهجت:
پوشاندن دست و صورت مطلقا بنابر احتیاط لازم است.


