از زمانى كه قيام امام حسين(عليه السلام) با آن شرايط و ويژگى هاى خاص اتفاق افتاده است، سؤالاهايى در ميان نخبگان و انديشمندان و حتى مردم عادى مطرح بوده است كه، انگيزه اصلى امام(عليه السلام) از اقدام به چنين كارى چه بوده است؟ آيا دعوت كوفيان فلسفه قيام آن حضرت بوده، يا قيام امام(عليه السلام) علت دعوت كوفيان؟ آيا دستيابى به حكومت، علت اصلى و غايت نهايى اين نهضت بوده است يا ايجاد اصلاحات و تغييرهاى محدود در ساختار حكومت اسلامى هم مى توانست هدف امام(عليه السلام)را تأمين كند؟ اگر هدف اصلى قيام، اصلاح وضعيت امت و جامعه اسلامى بود، آيا حضرت نمى توانست به شيوه مسالمت آميز به هدف خويش جامه عمل بپوشاند تا مردم شاهد ريختن خون فرزندان پيامبر(صلى الله عليه وآله)و به اسارت رفتن اهل بيت(عليهم السلام) آن حضرت نباشد؟ و...

با توجه به روایات، زیارات و آیات نورانی قرآن می­توان دریافت که حادثه­ی عظیم عاشورا حادثه‏ای کاملا ممتاز است. حادثه‏ای که از نظر فراگیری همه­ی عوالم را تحت تاثیر جدی خود قرار داده است و همه­ی دوران بشر (قبل از دنیا تا بعد از آن) را تحت پوشش قرار داده است. یک سوی این حادثه که عمیق‏ترین وجه این حادثه است میثاق و عهدی است که سیدالشهدا (ع) با خدای خود بسته و با تمام وجود به عهد خود وفا کرده است؛ عهدی که خدای متعال از اولیای خودش گرفته است. امام حسین (ع) با تمام وجود خود را از قبل آماده کرده، بهترین‏ها را آورده، همه­ی هستی خودش را تقدیم نموده و در گودی قتلگاه در حالی­که تشنه، گرسنه، خسته و غصه دار است و با هر نفسی که می‏کشد، خون از جراحت‏های بدنش فوران می‏کند و صدای فریاد و شیون فرزندانش را می‏شنود باز زبانش به ذکر خدا مشغول است.