شیوه مردان الهی
علی علیه السلام در توصیف مردان خدایی می فرماید: «صَحِبُوا الدُّنْیا بِاَبْدانٍ اَرْواحُها مُعَلَّقَةٌ بِالْمَحَلِّ الاَْعْلی؛ آنان در این دنیا با بدنهایی زندگی می کنند که ارواحشان به محل اعلی تعلق دارد.»
| مردان خدا پرده پندار دریدند | یعنی همه جا غیر خدا یار ندیدند |
| کوتاه نظر غافل از آن سرو بلند است | کین جامه به اندازه هر کس نبریدند |
| مرغان نظرباز سبک سیر «فروغی» | از دامگه خاک بر افلاک پریدند |
http://www.hawzah.net
ادامه مطلب
عظمت پروردگار
امام علی علیه السلام در مورد ویژگیهای مردان پرواپیشه و انسانهای خدا جوی می فرماید: «عَظُمَ الْخالِقُ فی اَنْفُسِهِمْ وَ صَغُرَ ما دُونَهُ فی اَعْیُنِهِمْ؛ خداوند متعال در منظر آنان با عظمت و بزرگ است و غیر از خدا همه چیز در دیدگاه آنان کوچک و حقیر می باشد.»
که با هستی اش نام هستی برند
| چرا اهل معنی بدین نگروند | که ابدال در آب و آتش روند |
| ره عقل جز پیچ در پیچ نیست | بر عارفان جز خدا هیچ نیست |
| که هامون و دریا و کوه و فلک | پری، آدمیزاد، دیو و ملک |
| همه هر چه هستند از آن کمترند |
http://www.hawzah.net
ادامه مطلب
برتری علم بر ثروت
امام علی علیه السلام می فرماید: «یا کُمَیْلُ الْعِلْمُ خَیْرٌ مِنَ المالِ اَلْعِلْمُ یَحْرِسُکَ وَ اَنْتَ تَحْرُسُ الْمالَ وَ الْمالُ تَنْقُصُهُ النَّفَقَةُ وَ الْعِلْمُ یَزْکُوا عَلَی الاِْنْفاقِ وَ صَنیعُ الْمالِ یَزُولُ بِزَوالِهِ؛(34) ای کمیل! علم برتر از مال است؛ [زیرا] علم تو را نگاه می دارد و تو مال را حفظ می کنی، و مال را بخشیدن کم می گرداند و علم بر اثر بخشیدن افزونی می یابد. شخصیتی که با مال کسب شده، با نابودی آن از بین می رود [، ولی دانش این طور نیست، و بعد از مرگ صاحب خود، پسندیده گوییها را به دست می آورد].»
| به از گنج دانش به گیتی کجاست | که را گنج دانش بود پادشاست |
* * *
| شرف و قیمت و قدر تو به فضل و هنر است | نه به دیدار و به دینار و به سود و به زیان |
* * *
| چنین گفت آن بخرد رهنمون | که فرهنگ باشد ز گوهر فزون |
| که فرهنگ آرایش جان بود | ز گوهر سخن گفتن آسان بود |
| دُر دانش از گنج نامی تر است | همان نزد دانا گرامی تر است |
| سخن ماند از ما همی یادگار | تو با گنج، دانش برابر مدار |
http://www.hawzah.net
ادامه مطلب
آزادگی و عزت نفس
علی علیه السلام فرمود: «وَلا تَکُنْ عَبْدَ غَیْرِکَ وَقَدْ جَعَلَکَ اللّهُ حُرّا؛ بنده دیگری مباش، در حالی که خداوند تو را آزاد آفریده است.»
| مرا زور و فیروزی از داور است | نه از پادشاه و نه از لشکر است |
| که آزاد زادم نه من بنده ام | یکی بنده آفریننده ام |
* * *
| در دهر هر آنکه نیم نانی دارد | از بهر نشست آشیانی دارد |
| نه خادم کس بود نه مخدوم کسی | گو شاد بزی که خوش جهانی دارد |
http://www.hawzah.net
ادامه مطلب
تواضع و فروتنی
علی علیه السلام تواضع را بهترین حفاظی می داند که حربه های شیطان را خنثی کرده، او را خلع سلاح می کند و در این زمینه می فرماید:«وَاتَّخِذُوا التَّواضُعَ مَسْلَحَةً بَیْنَکُمْ وَ بَیْنَ عَدُوِّکُمْ اِبْلیسَ وَ جُنُودِهِ؛ فروتنی را در میان خود و دشمنتان، که شیطان و یارانش هستند، به عنوان سنگر و پناهگاه قرار دهید.»
| تواضع است دلیل رسیدگان به کمال | که چون سوار به مقصد رسد پیاده شود |
* * *
| ز راه خاکساری کسب عزت کرده ام صائب | که چون خورشید، هم بالای سر، هم زیر پا باشم |
http://www.hawzah.net
ادامه مطلب
نشانه غفران الهی
امام علی علیه السلام در خطبه 176 گریه و زاری برای جبران خطاها را بهترین راه می داند و با تحسین از افرادی که چنین می کنند، می فرماید: ««طُوبی لِمَنْ... بَکی عَلی خَطیئَتِهِ؛ خوشا به حال کسی که بر خطاهایش گریه و ناله سر دهد.»
مولوی همین حالت را نشانه آمرزش الهی می داند:
| گر خدا خواهد که غفاری کند | میل بنده جانب زاری کند |
و فیض کاشانی با سفارش به این حالت می گوید:
بشمار جرم خویش به زاری ببار اشک
| روزِ شمار، تا نشوی از خجالت آب |
و امام خمینی رحمه الله می فرماید:
| بگذار دردمندِ فراقِ رخِ نگار | از درد خویش ناله و آه و فغان کند |
http://www.hawzah.net
ادامه مطلب
فرجام شوم حسد
سعدی یکی از علل نگرانیهای روحی و عدم اعتماد به نفس را صفت مذموم حسد می داند. او بر این باور است که این خصلت ناپسند پیش از آنکه به دیگران لطمه زند، شخص حسود را می آزارد:
| توانم آنکه نیازارم اندرون کسی | حسود را چه کنم کو ز خود به رنج دراست |
| بمیر تا برهی ای حسود کاین رنجی است | که از مشقت آن جز به مرگ نتوان رست |
این شعر می تواند سخن مولا را توضیح دهد که: «صِحَّةُ الْجَسَدِ مِنْ قِلَّةِ الْحَسَدِ؛ سلامتی تن در کم شدن حسد است.»
http://www.hawzah.net
ادامه مطلب
سزای عمل
امام درباره مکافات عمل و سزای اعمال نیک و بد می فرماید: «فَاِنَّکُمْ مُرْتَهَنُونَ بِما اَسْلَفْتُمْ وَ مَدینُونَ بِما قَدَّمْتُمْ؛ شما یقینا در گرو اعمالی هستید که از قبل فرستاده اید و مکافات خواهید شد به آنچه که عمل کرده اید.»
| در این درگاه سعی هیچ کس ضایع نمی گردد | به قدر آنچه فرمان می بری فرمانروا گردی |
| در این یک دم ار بدکنی یا که زشت | زمانه به نام تو خواهد نوشت |
* * *
که گر بد کنی در حق خود کنی
| مبادا در این یک زمان بد کنی |
http://www.hawzah.net
ادامه مطلب
نگاه به نامحرم
امیرمؤمنان از شاخص ترین صفات اهل تقوا، چشم پوشی از نامحرم را بیان کرده و فرموده است: «غَضُّوا اَبْصارَهُمْ عَمّا حَرَّمَ اللّهُ عَلَیْهِمْ؛ [اهل تقوا] چشمان خود را از محرمات الهی فرو بسته اند [و به گناه نمی آلایند].»
و حافظ در این معنی گفته:
| منم که شهره شهرم به عشق ورزیدن | منم که دیده نیالوده ام به بَد دیدن |
http://www.hawzah.net
ادامه مطلب
بخشش و احسان
مولای متقیان درباره آثار ارزشمند بخشش و احسان می فرماید: «اَلْجُودُ حارِسُ الاْءَعْراضِ؛(23) بخشش نگهبان آبروهاست.»
| اگر داد و دادن بود کار تو | بیفزاید ای مرد مقدار تو(24) |
امام علی علیه السلام در خطبه 41 نهج البلاغة می فرماید: «اِنَّ الْوَفاءَ تَوْاَمُ الصِّدْقِ وَلا اَعْلَمُ جُنَّةً اَوْقی مِنْهُ؛ وفاداری به همراه راستی است و من سپری نگهدارنده تر از آن سراغ ندارم.»
وحشی بافقی:
| ما چو پیمان با کسی بستیم دیگر نشکنیم | گر همه زهرست، چو خوردیم ساغر نشکنیم |
سعدی:
| گر سرم می رود از عهد تو سر باز نپیچم | تا بگویند پس از من که به سر برد وفا را |
حافظ:
| وفا کنیم و ملامت کشیم و خوش باشیم | که در طریقت ما کافریست رنجیدن |
و دیگری گفته:
| با اهل وفا جفا سزا نیست | بر گو که چه ماجراست اینها |
ملاقات علی علیه السلام در هنگام مرگ
حضرت به حارث همدانی فرمود:
| «یا حارِ هَمْدانِ مَنْ یَمُتْ یَرَنی | مِنْ مُؤْمِنٍ اَوْ مُنافِقٍ قُبُلاً(25) |
یعنی ای حارث همدانی! هر کس بمیرد، مرا قبل از مرگ خواهد دید؛ چه مؤمن باشد، چه منافق.
شاعری این دو بیت را به همین مناسبت سروده:
| ای که گفتی من یمت یرنی | جان فدای کلام دلجویت |
| کاش روزی هزار مرتبه من | مُردمی تا بدیدمی رویت |
http://www.hawzah.net
ادامه مطلب






