خاکِ پاکِ حَرَمَت سُرمِه چِشمانِ ما

☆☆☆

 السلام ای حضرت سلطان عشق

یا علی موسی الرضا ای جان عشق

السلام ای بهر عاشق سرنوشت

السلام ای تربتت باغ بهشت

☆☆☆

اومدی تو یه سلام به آقا بده ( پُست ثابت )

ای امام رئوف، ای غریب غریب نواز ...

به آستانة محبّت تو، دامن دامن حاجت می آوریم و صحرا صحرا کرامت می بریم.

چه کنیم که ظرفیت دست و دامن کوچک ما اندک است،

و الاّ دریای احسان تو بیکرانه است ...

☆☆☆

میلیون ها زائر را می پذیری،

نه منّت می گذاری و نه منّت می پذیری.

هرکس را به نحوی می نوازی،

تو "رضا"یی و همه را راضی بر می گردانی

و ذرّه ای از عنایت تو و ارادت ما کم نمی شود.

☆☆☆

یکی از سعادت های خانواده، داشتن فرزند است و فرزندان به فضای خانه و خانواده، گرمی و نشاطِ خاصی می بخشند. به ندرت دیده می شود خانواده بی فرزند، در مسیر طبیعی خود سیر کند. از اینرو امام رضا(ع) فرموده است: «إِنَّ اللَّهَ تَعَالَی إِذَا أَرَادَ بِعَبْدٍ خَیْراً، لَمْ یُمِتْهُ حَتَّی یُرِیَهُ الْخَلَفَ؛[1] هرگاه خداوند، خیر بنده ای را بخواهد، او را نمی میراند تا اینکه جانشینش (فرزندش) را به او نشان دهد.»

☆☆☆

هر یک از والدین و فرزندان نسبت به یکدیگر حقوق و تکالیفی دارند که باید به آن توجه کرده و به مرحله عمل برسانند. در این مقال سعی می شود تا به تکالیف والدین نسبت به فرزندان از منظر امام رضا(ع) پرداخته شود:

◇ گفتن اذان و اقامه در گوش کودک ◇

از سنتهای مهم و ارزشمند در ابتدای تولد، گفتن اذان و اقامه در گوش کودک است که امام رضا(ع) فرموده است: «إِذَا وُلِدَ مَوْلُودٌ فَأَذِّنْ فِی أُذُنِهِ الْأَیْمَنِ وَ أَقِمْ فِی أُذُنِهِ الْأَیْسَر؛[2] هر گاه فرزندی به دنیا آمد، در گوش راست او اذان و در گوش چپ او، اقامه بخوان.»

روایات اسلامی، فلسفة این عمل را در ابتدای تولد کودک، پناهی در برابر القائات و لغزشهای شیطانی ذکر کرده اند.[3]

☆☆☆

امام رضا(ع) فرمود: لا یتـم عقل امـرء مسلـم حتـى تکون فیه عشر خصـال : الخیــر منـه مـأمــول. و الشر منه مأمـون. یستکثر قلیل الخیر من غیره, و یستقل کثیر الخیر مـن نفسه. لا یسأم من طلب الخـوائج الیه, و لا یملّ مـن طلب العلـم طول دهره. الفقر فى الله احب الیه من الغنى و الذل فى الله احب الیه مـن العز فى عدوه. و الخمـول اشهى الیه من الشهرة. ثـم قال (ع): العاشرة و ما العاشرة؟ قیل له: ما هى؟ قال(ع): لایرى احدا الا قال: هو خیر منى و اتقى.

☆☆☆

امام رضا(ع) فرمود: عقل شخص مسلمان تمام نیست، مگر اینکه ده خصلت را دارا باشد: 

از او امید خیر باشد.

از بدی او در امان باشند.

خیر اندک دیگری را بسیار شمارد.

خیر بسیار خود را اندک شمارد.

هر چه حاجت از او خواهند دلتنگ نشود.

در طول عمر از تحصیل علم خسته نشود.

کوچکی در راه خدا، از عزت با دشمن او، محبوب‌تر باشد.

گمنامی و ناشناخته بودن را، از شهرت و مشهور بودن، خواهان‌تر باشد.

فقر در راه خدا برایش از توانگری محبوب‌تر باشد.

سپس فرمود: دهمی و چیست دهمی؟ به حضرت عرض شد: دهمی چیست؟ فرمود: هیچ کسی را نبیند مگر اینکه بگوید او از من بهتر و با تقوا‌تر است.

☆☆☆

منبع: تحت‌العقول، فرموده های امام علی بن موسی‌الرضا (ع)

نقاره‌زنی پیشینه‌ای بسیار قوی دارد و از روزگار باستان در ایران معمول بوده است. در پایتخت‌ها و شهرهای والی‌نشین، به حکام این امتیاز داده می‌شد که نقاره‌خانه داشته باشند. در طلوع و غروب آفتاب گروهی نوازنده در محل بلندی گرد می‌آمدند و نقاره می‌نواختند و در واقع با نواختن نقاره، خورشید، مظهر حیات و روشنائی و «مهر» را استقبال یا بدرقه می‌کردند.

☆☆☆

براساس اسناد رسمی و تاریخی موجود در مرکز اسناد رسمی و نسخ خطی کشور، تاریخچه‌ نقاره‌زنی در حرم امام رضا(ع) به ۴۱۷ سال پیش باز می‌گردد که بیشتر سندهای مربوط به نقاره‌خانه‌ حرم مطهر از دوره‌ قاجاریه بر جای مانده است.

☆☆☆

قدیمی‌ترین سند مربوط به نقاره خانه حرم مربوط به سال ۱۰۱۲ هجری قمری است و براساس اسناد معتبر حکومتی، نقاره‌خانه‌ حرم در دوره‌ قاجاریه هم‌زمان با رسمیت یافتن مجموعه‌ آستان قدس رضوی، سامان می‌یابد که البته از دوره‌های زمانی مختلف در این خصوص اسناد پیوسته موجود نیست.

☆☆☆

این عکس از عکاسی نامعلوم از ایوان نقاره‌خانه‌ حرم مطهر رضوی در سال 1325 هجری خورشیدی گرفته شده و هم‌اکنون اصل آن در مرکز اسناد آستان قدس رضوی نگه‌داری می‌شود.

☆☆☆

بناى زیبا و باشکوه ایوان نقاره‌خانه که سراسر از کاشى فیروزه اى است از قسمت‌هاى مختلف حرم، دیده مى‌شود. بلندى بنا سبب شده است که به هنگام نقاره زدن، آواى آن تا دوردست‌ها شنیده شود.

☆☆☆

نقاره‌خانه‌ باقی‌مانده در حرم، نشان کوچکی از اعتبار و اقتدار امام رضا(ع) است و شاید به همین مناسبت باشد که در گذشته به کارکنان آن «عمله‌جات شکوه» گفته می‌شده و هنوز پس از گذشت سال‌ها نام خانوادگی اکثر آنان «شکوهی» باقی مانده است.

☆☆☆

☆ السلام علیک یا علی ابن موسی الرضا ☆

 ☆ یا امام الرئوف ☆

1. مؤمن‌ ، مؤمن‌ واقعى‌ نيست‌ ، مگر آن‌ كه‌ سه‌ خصلت‌ در او باشد : سنتى‌ از پروردگارش‌ و سنتى‌ از پيامبرش‌ و سنتى‌ از امامش‌ . اما سنت‌ پروردگارش‌ ، پوشاندن‌ راز خود است‌ ، اما سنت‌ پيغمبرش‌ ، مدارا و نرم‌ رفتارى‌ با مردم‌ است‌ ، اما سنت‌ امامش‌ صبر كردن‌ در زمان‌ تنگدستى‌ و پريشان‌ حالى‌ است‌

(اصول‌ كافى‌ ، ج‌ 3 ، ص‌ 339)

☆☆☆