خوش آمدید

ابن صباغ مالکى درباره امام جواد علیه السلام مى‏گوید:

صِفَـتُهُ أَبـْیَضُ مُعْـتَدِلٌ، نَقْشُ خاتَمِهِ: نِعْمَ الْقادِرُ اللّه‏ُ.

(امام جواد علیه‏ السلام) ظاهرى سفید و متناسب داشت و نقش انگشترش این بود: خداوند توانمند شایسته‌‏اى است.

بحارالانوار 50 : 15 ح 22 .

على بن مهزیار گوید:

رَأیْتُ أباجَعْفَرٍالثانِىَ علیه‏السلام یُصَلّىِ الفَریضَةَ وَ غَیْرِهِا فى جُبَّةِ خَزٍّ طارُونّى وَ کَسانى جُبّةَ خَزٍّ.

امام جواد علیه‏السلام را دیدم که نماز واجب و غیر واجب را در لباس خزّ[1] طارونى[2] مى‏خواند و مرا هم جبّه خز پوشاند.

1. حیوانى است شبیه سمور 2. نوعى از خزّ را گویند. من‏لایحضره‏الفقیه 1: ص 262 ح 807 .

محمد بن عیسى گوید:

سَمِعْتُ الْمُوفَّقَ یَقُولُ: قَدِمَ أَبى‏جَعْفَرِالثّانى علیه‏السلام وَأرانى خاتَما فى‏إصْبَعِهِ . . . وَ کانَ عَلَیْهِ مَکْتُوبا «حَسْبِىَ اللّه‏ُ» وَ فَوْقَهُ هِلالٌ وَ أسْفَلَهُ وَرْدَةٌ، فَقُلْتُ لَهُ: خاتَمُ مَنْ هذا؟ فَقالَ: خاتَمُ أبِى‏الحْسَنِ علیه‏السلام فَقُلْتُ‏لَهُ: وَکَیْفَ صارَ فى‏یَدِکَ ؟ قالَ لَمّا حَضَرَتْهُ الْوَفاةُ دَفَعَهُ اِلَىَّ ثَمَّ قالَ لى: لاتُخْرِجْ مِنْ یَدِکَ اِلاّ اِلى عَلّىٍ ابنى.

از موفقّ - که از اصحاب خاص امام رضا و امام جواد علیه‏السلام بود - شنیدم که مى‏گفت: انگشترى در انگشت امام جواد علیه‏السلام بود که به من نشان داد، بر آن نوشته بود «حسبى اللّه‏» یعنى خداوند مرا کافى است، بالاى آن هِلالى بود و پایین آن گلُ بود. به امام عرض کردم انگشتر کیست؟ فرمودند: انگشتر پدرم است. عرض کردم: چطور دست شماست؟ فرمودند: هنگامى که وفات او فرا رسید آن را به من داد و بعد فرمودند: به کسى جز فرزندم على آن را ندهم.

مکارم الاخلاق : 92 .

مأمون عباسى (ضمن پاسخ به ایرادهایى که از او مى‏گرفتند) گوید:

وَ أَمّا أَبُوجَعْفَرٍ مُحَمَّدُ بْنُ عَلىٍّ علیهماالسلام قَدِ اختَرْتُهُ لِتَبْریزِهِ عَلى کافَّةِ أهْلِ الْفَضْلِ فِى‏الْعِلْمِ وَالْفَضْلِ مَعَ صِغَرِ سِنّـِهِ، وَ الاُْعْجُوبَةِ فیهِ بِذلِکَ، وَ أَنَا أَرْجُو أَنْ یَظَهَرَ لِلنّاس ما قَدْ عَرَفْتُهُ مِنْهُ، فَیَعْلَمُوا أَنَّ الرَّأْىَ ما رَأیْتُ فیهِ.

امام جواد را که من [براى دامادى خودم] برگزیدم براى برترى اوست بر تمام اهل علم و فضیلت با اینکه کم سنّ و سال است و شگفتیهایى در او وجود دارد، امیدوارم آنچه را من از او شناخته‏ام براى مردم آشکار شود و بدانند حق، همان چیزى است که من درباره او اعتقاد دارم.

ارشاد مفید : 621 .

ابن شهر آشوب مى‏گوید لقبهاى امام جواد علیه‏السلام عبارت است از:

وَ ألقـْابـُهُ: اَلْمـُخْتارُ وَ الْمُرتَضى، وَ الْمُتـَوَکِّلُ، وَ المُتَّقىُّ وَ الزّکىُّ وَ التَّقىُّ وَ الْمُنْتَجَبُ وَ الْقـانِعُ وَ الْجـَوادُ وَ الْعـالِمُ؛

ممتاز و برگزیده، مورد پسند پروردگار، متوکّل، پرهیزگار، پاک و پاکیزه، برگزیده، قانع، سخاوتمند و دانا.

بحارالانوار 50 : 16 ح 24 .

مردم در مورد امام جواد علیه‌‏السلام چنین مى‌‏گفتند:

اُعْجُوبَةُ أَهلِ الْبَیْتِ، نادِرَةُ الدَّهْرِ، وَ بَدیعُ الزَّمانِ وَ عیسَى‌‏الثانى وَ ذُوالْکِراماتِ، وَ الْمُؤَیَّدُ بِالْمُعجِزاتِ وَ سُلالَةُ رَسُولِ اللّه‏ِ...؛

اعجوبه خاندان پیامبر، نادره روزگار، شخصیّت بى‏‌همتاى زمان، عیساى دوم، داراى کرامات، تأیید شده با معجزات، سلاله رسول خدا و...

مستدرک عوالم العلوم 23 : 29 .

ابن شهر آشوب درباره امام جواد علیه‏السلام گوید:

وَکانَ علیه‏السلام شَدیدَ الاَدْمَةِ فَشَکَّ فیهِ المُرتابُونَ، وَ هُوَ بِمَکَّةَ فَعَرَضُوهُ عَلى القافَّهِ فَلَمّا نَظَرُوا اِلَیهِ خَرُّوا لِوُجُوهِهِمْ سُجَّدا ثُمَّ قامُوا فَقالُوا: یا وَیحَکُمْ أَمِثْلَ هذا الکَوکَبِ الدُّرّىِّ وَ النُّورِ الزّاهِرِ، تَعرِضُونَ عَلى مِثلِنا؟

(امام جواد علیه‏السلام) شدیدا گندمگون بود. شکّاکان در مورد او زمانى که در مکه بود تردید کردند و او را به قیافه‏شناسان عرضه کردند. هنگامى که قیافه شناسان به او نگاه کردند به سجده افتادند سپس برخاستند و گفتند: واى بر شما! آیا این ستاره درّى و نور درخشنده را بر همانند ما عرضه مى‏کنید؟

مناقب آل ابى طالب 4 : 387 .

شیخ مفید گوید:

وَ کانَ الْمـَأْمـُونَ قَدْ شَغـَفَ بأبىجـَعْفَرٍ علیه‏السلام لِما رَأى مِنْ فَضْلِهِ مَعَ صِغـَرِ سِنِّهِ وَ بـُلُوغِهِ فِى‏الْعِلْمِ وَ الْحِکْمَةِ وَ الْأدَبِ وَ کمالِ الْعَقْلِ مالَمْ یُساوِهِ فیهِ أَحدٌ مِنْ مَشایِخِ أهْلِ الزَّمانِ فَزَوَّجـَهُ ابنَتَهُ اُمَ‏الْفـَضْلِ وَ حَمَلَها مَعَهُ اِلىَ الْمَدینَةِ، وَ کانَ مُتَوَفِّرا عَلى اِکْرامِهِ وَ تَعـْظیمِهِ وَ إجْلالِ قَدْرِهِ.

مأمون نسبت به امام جواد علیه‏السلام بى‏نهایت علاقه پیدا کرده بود، به خاطر برترى او در علم و حکمت وادب و عقل که هیچ یک از بزرگان زمانش با او هم طراز نبود، به همین جهت دخترش ام الفضل را به عقد او در آورد و او را همراه امام علیه‏السلام به مدینه فرستاد. مأمون در احترام و اکرام و حفظ موقعیت امام بسیار کوشا بود.

ارشاد : 619 .

طبرى شیعى درباره ازدواج امام جواد علیه السلام گوید:

وَ عَزَمَ [الْمَأمُونُ] عَلى تَزْویجِهِ ابْنَتَهُ وَاجْتَمَعَتْ بَنُوالْعَبّاسِ وَ سَأَلُوهُ أَنْ لایَفْعَلَ ذلِکَ، فَقالَ لَهُمْ: هُوَ. وَاللّه‏ِ. لَأعْلَمُ بِاللّه‏ِ وَ رَسُولِهِ وَسُنَّتِهِ وَ أَحْکامِهِ مِنْ جَمیعِکُمْ.

مأمون تصمیم گرفت دخترش را براى او (امام جواد علیه‏السلام) تزویج کند، بنى‏عباس جمع شدند و از او خواستند تا این کار را نکند. مأمون در جواب آنان گفت: به خدا قسم او از همه شما نسبت به خدا و رسول خدا و سنت پیامبر و احکام الهى آگاهتر است.

عوالم العلوم 23 : 525 ح 2 .

امام جواد علیه السلام در دعا این گونه به درگاه الهی عرضه می داشتند:

أللّهُمَّ رَبَّ الْأرْواحِ الْفانِیَةِ، وَ الْأجْسادِ الْبالِیَةِ، أسْألُکَ بِطاعَةِ الْأرْواحِ الرّاجِعَةِ اِلى أحِبـّائِـها ... صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ اجْعَلِ النُّورَ فى بَصَرى، وَالْیقینَ فى قَلْبى، وَ ذِکْرَکَ بِاللَّیْلِ وَ النَّهارِ عَلى لِسانى وَ عَمَلاً صالِحا فَارْزُقْنى.

اى خدایى که پروردگار روح‌هاى فناپذیر و جسم‌هاى پوسیده‌‏اى از تو مى‏‌خواهم به خاطر اطاعت روح‌هاى پاکى که به دوستان‌شان بر مى‏‌گردند... بر پیامبر و خاندان او درود فرستى و نور را در دیده‏‌گانم قرار دهى[تا حقایق را ببینم] و یقین را در قلبم جایگزین کنى و یاد خود را شبانه روز بر زبانم جارى سازى و توفیق انجام کارهاى نیک را روزیم گردانى.

بحارالانوار 91 : 189 .