|
« وَجَعَلَهَا كَلِمَةً بَاقِیَةً فِی عَقِبِهِ لَعَلَّهُمْ یَرْجِعُونَ ؛ و این [خدا پرستی و امامت خلق] را در ذریه و نسلهای بعد از خودش كلمه پاینده قرار داد تا شاید [به سوی خدا] باز گردند.» [59]
خصوصیات حضرت مهدی(علیهالسلام) از نسل امام حسین(علیهالسلام) است
جابربن یزید جُعفی میگوید: پیرامون این آیه از امام باقر(علیهالسلام) پرسیدم؟ یابن رسول الله (صلی الله علیه و آله) گروهی میگویند: خدای تبارك و تعالی امامت را در فرزندان امام حسن (علیهالسلام) قرار داده نه امام حسین(علیهالسلام)؟ حضرت فرمودند: به خدا سوگند آنها دروغ میگویند: آیا نشنیدهاند كه خدای تعالی میفرماید: « وَجَعَلَهَا كَلِمَةً بَاقِیَةً فِی عَقِبِهِ لَعَلَّهُمْ یَرْجِعُونَ » كه معنای آیه این است: آیا آن [امامت] را جز در فرزندان حسین(علیهالسلام) قرار داد.؟[60]
در كتاب شریف كمال الدین مرحوم صدوق(ره) روایت است كه امیرالمؤمنین (علیهالسلام) خطاب به امام حسین(علیهالسلام) فرمودند: ای حسین! نهمین فرزند تو قائم به حق است. او آشكار كننده دین و گستراننده عدل است.[61]
شایان ذكر است پیرامون این مطلب كه امام زمان(علیهالسلام) فرزند امام حسین(علیهالسلام) است 308 روایت نقل شده.[62]
زمین به نورش روشن میشود
«وَأَشْرَقَتِ الْأَرْضُ بِنُورِ رَبِّهَا ؛ و زمین به نور پروردگارش روشن میشود»[63]
علی بن ابراهیم در تفسیر خود از امام صادق(علیهالسلام) درباره این آیه نقل میكند كه حضرت فرمودند: پروردگار زمین یعنی امام زمین، عرض كردم: هرگاه ظهور كند چه میشود؟ فرمودند: در آن صورت مردم از نور آفتاب و نور ماه بینیاز میشوند و به نور امام اكتفا میكنند.[64]
در آیه 35 سوره نور نیز به این معنا اشاره شده و از وجود پر بركت حضرت مهدی(علیه السلام) به «نور» تعبیر شده، آنجا كه امیرالمؤمنین(علیهالسلام) درباره آیه «یَهدی الله بنوره من یشاء»[65] فرمودند: مراد از نوری كه خداوند به وسیله آن هر كه را بخوهد هدایت میكند «مهدی» است.[66]
همچنین این معنای روشنگری و فروزان بودن در آیه دوم سوره «لیل» به [امام زمان (علیهالسلام) تأویل گردیده آنجا كه خداوند میفرماید: «والنهار اذا تجلّی؛[67] قسم به روز هنگامیكه عالم را به ظهور خود روشن میسازد.»
و شاید مراد از این آیات آن است كه خورشید وجود حضرت مهدی(علیهالسلام) از پشت ابر غیبت بیرون میآید و مردم از بركات وجودی او، و حتی از دیدار رخ زیبای او بهرهمند میگردند، و عالمیان چنان شیفته و دلباخته او شوند كه از تمام زیباییها و دلربائیهای دنیا بینیاز گردند و زمین به نور معرفت و عشق به بقیة الله(علیهالسلام) روشن میشود.
نعمت باطنی خدا
«وَأَسْبَغَ عَلَیْكُمْ نِعَمَهُ ظَاهِرَةً وَبَاطِنَةً ؛ [خداوند] نعمتهای ظاهری و باطنی خود را به طور فراوان بر شما ارزانی داشته».[68]
ابن بابویه نقل میكند كه از حضرت موسی بن جعفر (علیهماالسلام) درباره این آیه سؤال شد، آن حضرت فرمودند: نعمت ظاهری امام ظاهر است، و نعمت باطنی امام غایب میباشد، به آن جناب عرضه شد: آیا در امامان كسی هست كه غایب شود؟ امام فرمودند: آری! امامی كه از دیدگان مردم غایب میشود، ولی یاد او از دلهای مؤمنین غایب نمیگردد حجت دوازدهم است.[69]
حقیقتی انكار ناپذیر
« وَالسَّمَاء ذَاتِ الْبُرُوجِ ؛ سوگند به آسمان كه دارای برجهای باعظمت است.»
ابن عباس نقل میكند، كه پیامبر خدا(صلی الله علیه و آله) فرمودند: ذكر خداوند عزوجل عبادت است، و یاد من و یاد علی(علیهالسلام) هم عبادت است، و یاد امامانی كه فرزند علی (علیهالسلام) هستند عبادت است، قسم به آن خدایی كه مرا به نبوت برانگیخت و بهترین مخلوقات قرار داد، وصی من بهترین اوصیاء و او حجّت خدا بر بندگانش و خلیفه او بر خلقش میباشد و فرزندانش امامان هدایتگر بعد از او میباشند، خداوند به خاطر آنها اهل زمین را عذاب نمیكند و به خاطر آنان آسمان را نگه میدارد، كه جز به اذن او بر زمین خواهد افتاد، به سبب آنها كوهها بر جایشان استوارند و بر بندگان خدا باران میبارد و گیاهان از زمین میرویند.
آنان اولیای خدا و خلفای راستین من هستند، شماره ایشان همان تعداد ماههای سال است كه دوازده نفر میباشند.
آنگاه رسول خدا(صلی الله علیه و آله) این آیه را تلاوت كردند: « وَالسَّمَاء ذَاتِ الْبُرُوجِ »و فرمودند: ای ابن عباس! آیا چنین میپنداری كه خداوند به آسمان دارای برجها سوگند یاد كند و منظورش همان آسمان و برجهای آن باشد؟ عرض كردم یا رسول الله! معنای آن چیست؟ فرمودند:اما آسمان من هستم، و اما برجها؛ امامان بعد از من هستند كه اولشان علی(علیهالسلام) و آخرینشان مهدی(صلوات الله علیهم اجمعین) است».[70]
در آیه اول سوره فجر نیز خداوند تبارك و تعالی به وجود حضرت بقیة الله قسم یاد میكند و «والفجر» به حضرت مهدی(علیهالسلام) تأویل شده[71] در ابتدای سوره عصر نیز خداوند به زمان ظهور حضرت مهدی(علیهالسلام)سوگند یاد میكند.[72]
از تمامی این مطالب و آیاتی كه خداوند به خود امام زمان(علیهالسلام) یا به عصر ظهور ایشان قسم یاد میكند به این نكته پی میبریم كه در حقانیت وجود حضرت مهدی(علیه السلام) و ظهور ایشان هیچ تردید و شكی نیست و حضرتش حقیقتی انكار ناپذیر است.
نیرومندترین عالمیان
«قَالَ لَوْ أَنَّ لِی بِكُمْ قُوَّةً أَوْ آوِی إِلَى رُكْنٍ شَدِیدٍ ؛ [لوط] گفت: ای كاش در برابر شما قدرتی داشتم یا تكیهگاه و پشتیبان محكمی در اختیارم بود.»[73]
از امام صادق(علیهالسلام) نقل شده كه فرمودند: اینكه لوط به قومش گفت:[ لَوْ أَنَّ لِی بِكُمْ قُوَّةً أَوْ آوِی إِلَى رُكْنٍ شَدِیدٍ ] مقصودش جز این نبود كه نیروی قائم(علیهالسلام) را داشتم [زیرا نیروی حضرت آن چنان است كه هیچ كس یارای جنگیدن و مقابله با او را ندارد] و ركن شدید یاران آن حضرت هستند كه هر یك از آنها قوت چهل مرد را دارد و دلشان از كوه آهن محكمتر است...»[74]
درباره قدرت و نیروی حضرت مهدی(علیهالسلام) از امام رضا(علیهالسلام) نقل است كه فرمودند: هنگامی كه قائم(علیهالسلام) ظهور كند جسمی قوی و نیرومند دارد به طوری كه اگر دست بر بزرگترین درخت زمین بزند آن را از جا میكند واگر بین كوهها فریاد بزند صخرههایش از جا كنده شود و فرو ریزد.[75]
صراط مستقیم
«فَسَتَعْلَمُونَ مَنْ أَصْحَابُ الصِّرَاطِ السَّوِیِّ وَمَنِ اهْتَدَى ؛ پس به زودی خواهید دانست كه [ما و شما] كدامیك اهل راه مستقیم هستیم و چه كسی هدایت شده است.»[76]
امام موسی بن جعفر (علیهالسلام) فرمودند: از پدرم درباره این آیه: [فَسَتَعْلَمُونَ مَنْ أَصْحَابُ الصِّرَاطِ السَّوِیِّ وَمَنِ اهْتَدَى] سؤال كردم. پدرم فرمودند: راه مستقیم همان حضرت قائم(علیهالسلام) است، و هدایت شده كسی است كه از او اطاعت كند.[77]
در آیات دیگری از قرآن[78] هم به این مطلب اشاره گردیده كه منظور از هدایت شدن انسانها همان اطاعتشان نسبت به چهارده معصوم (علیهمالسلام) است و هدایت شده و رستگار كسی است كه مطیع محض پیامبر و خاندان او باشد. ناگفته نماند كه اطاعت از این انوار مقدس همان اطاعت و پیروی از حضرت حق است: «من اطاعكم فقد اطاع الله»[79]
تعهد انبیاء به ولایت مهدی(علیهالسلام)
«وَلَقَدْ عَهِدْنَا إِلَى آدَمَ مِن قَبْلُ فَنَسِیَ وَلَمْ نَجِدْ لَهُ عَزْمًا ؛ و به راستی كه ما از پیش به آدم سفارشی كردیم پس او فراموش كرد و برایش عزم و تصمیم پایداری نیافتیم.»[80]
از امام باقر(علیهالسلام) درباره این آیه چنین نقل شده كه فرمودند: خداوند از پیامبران پیمان گرفت و فرمود: آیا من پروردگارتان نیستم؟ گفتند: چرا، [سپس خداوند فرمود] این محمد(صلی الله علیه و آله) رسول من و علی(علیهالسلام) امیرالمؤمنین است و جانشینان پس از او والیان امر من و گنجینههای علم من هستند و مهدی(علیهالسلام) كسی است كه به وسیله او دینم را یاری میكنم و دولتم را به وسیله او آشكار میسازم به او از دشمنانم انتقام میگیرم و به وسیله او عبادت میشوم. [سپس پیامبران] گفتند: پروردگارا [به این مطالب] اقرار كردیم و شهادت دادیم.
ولی آدم(علیهالسلام) نه انكار كرد و نه اقرار نمود، پس منصب اولوالعزمی برای پنج تن از پیامبران به جهت حضرت مهدی(علیهالسلام) [و اقرار به مقام ایشان] ثابت شد، و به آدم كه عزمی در اقرار نبود [این مقام عطا نشد]. و این است معنای قول خداوند تبارك و تعالی كه فرمود: «وَلَقَدْ عَهِدْنَا إِلَى آدَمَ مِن قَبْلُ فَنَسِیَ وَلَمْ نَجِدْ لَهُ عَزْمًا »[81]
دعایش مستجاب است
« أَمَّن یُجِیبُ الْمُضْطَرَّ إِذَا دَعَاهُ وَیَكْشِفُ السُّوءَ وَیَجْعَلُكُمْ خُلَفَاء الْأَرْضِ ؛ [آیا بتهایی كه معبود شما هستند بهترند] یا كسی كه دعای مضطر را اجابت میكند و گرفتاری را برطرف میسازد و شما را خلفای زمین قرار میدهد.»[82]
از امام صادق(علیهالسلام) در باره این آیه شریفه روایت شده كه حضرت فرمودند: این آیه درباره قائم آل محمد(صلی الله علیه و آله) نازل شده، به خدا سوگند اوست آن مضطری كه در مقام ابراهیم دو ركعت نماز میگذارد و به سوی خداوند دعا میكند، پس [خداوند] او را اجابت نماید و ناراحتی [او] را برطرف سازد و او را خلیفه [خود] در زمین قرار دهد و این آیه قرآن از اموری است كه تأویلش بعد از تنزیلش خواهد بود.[83]
اوج درخشندگی ولایت امیرالمؤمنین(علیهالسلام)
«وَالشَّمْسِ وَضُحَاهَا ؛ سوگند به خورشید و اوج درخشندگیش». [84]
امام صادق(علیهالسلام) درباره این آیه فرمودند: «شمس» ، امیرالمؤمنین (علیهالسلام) است و «اوج درخشندگی خوشید» قیام حضرت قائم(علیهالسلام) است.[85]
نظر به اینكه در زمان امیرالمؤمنین(علیهالسلام) امامان ظلم و جور زمام امور را به دست گرفتند و بر مسند خلافت تكیه زدند و با سیاهی خود قصد پوشاندن نور ولایت علوی را داشتند، در زمان ظهور حضرت ولی عصر(علیهالسلام) حقانیت ولایت امیرالمؤمنین(علیه السلام) بر همگان ثابت خواهد شد و نور ولایت، زمین را روشن میكند و مردم به مودّت و محبّت پیامبر (صلی الله علیه و آله) دینشان را میشناسند و به سوی خدا هدایت میشوند.
ستارهای درخشان در تاریكی
«فَلَا أُقْسِمُ بِالْخُنَّسِ الْجَوَارِ الْكُنَّسِ ؛ سوگند به ستارگانی كه باز میگردند، حركت میكنند و از دیدهها پنهان میشوند».[86]
امام باقر(علیهالسلام) درباره این آیه فرمودند: «خُنَّس؛ امامی است كه در سال دویست و شصت از مردم پنهان میشود به طوری كه مردم از احوال او بیاطلاع میمانند، سپس مانند ستارهای تابناك در شب تار آشكار میگردد».[87]
حضرت علی بن موسی الرضا(علیهالسلام) نیز در توصیف و تعریف امام میفرمایند: امام ستارهای است راهنما در شدت تاریكیها و رهگذر شهرها و كویرها و گرداب دریاها.[88]
شاید مراد حضرت رضا(علیهالسلام) این باشد كه: چنانكه از قدیمالایام مردم در بیابانها و راههای طولانی به وسیله ستارگان آسمان راه را از بیراهه پیدا میكردند در بیابان تاریك دنیا نیز امامان معصوم(علیهمالسلام) چراغ پر فروغ هدایت بشر میباشند و مردم به وسیله این ذوات مقدس راه خدا را پیدا میكنند و به سر منزل مقصود نائل میشوند |
|
|
