نکته ها:

 

كلمه‌ى «اَخ» در عربى هم به معناى برادر، هم به معناى ملازم و همراه مى‌باشد. مثل «اَخو السفر» به كسى كه پيوسته در سفر است، و «اَخو الكَرَم» كه به انسان كريم گفته مى‌شود. برادرى گاهى نسبى است، گاهى مسلكى ومرامى؛ اسرافكاران برادران مسلكى شيطانند. «اِخوان الشياطين» يعنى كسانى كه در مسير شيطان و همراه اويند. 

در قرآن، پيوسته از وسوسه يا ولايت شيطان بر افراد، سخن به ميان آمده است، اما تنها موردى كه «اِخوان الشياطين» آمده اين آيه است، يعنى اسرافكاران همكار شيطانند، نه تحت امر او. پس كار از وسوسه شدن گذشته و به مرحله‌ى همكارى و معاونت رسيده است. چنانكه در جاى ديگر آمده است: «نُقيّض له شيطاناً فهو له قرين»(66)

«تَبذير»، گرچه بيشتر در مسائل مالى است، ولى در مورد نعمت‌هاى ديگر نيز وجود دارد، مانند هدر دادن عمر و جوانى، به كار گرفتن فكر، چشم، گوش و زبان در راه ناصحيح، سپردن مسئوليّت‌ها به افراد ناصالح، پذيرش مسئوليّت بدون داشتن لياقت و بيش از حد توان و ظرفيّت، آموزش و آموختن مطالب غير ضرورى وغير مفيد و امثال اينها.(67)

 

--------------

66) زخرف، 36.

67) تفسير اطيب‌البيان.

 

پيام ها:

 

1- مصرف مال و دارايى در غير مورد آن، كارى شيطانى ونوعى ناسپاسى است. «المبذّرين... اِخوان الشياطين»

 

 2- مبذّر و اهل ريخت و پاش بايد تحقير شود، نه آنكه مورد تقدير و احترام قرار گيرد. «اِخوان الشياطين»

 

 3- مؤمن با مؤمن برادر است، «انّما المؤمنون اِخوَة»(68) و اسرافكار با شيطان. «انّ المبذّرين... اِخوان الشياطين»

 

 4- تبذير، نشانه‌ى كفران و ناسپاسى است، نه نشانه‌ى سخاوت و بخشندگى. «المبذّرين... لربّه كفوراً»

 

--------------

68) حجرات، 10.