از جمله مسائل مهم اسلامی و پابندی به اخلاق اسلامی مسئله ازدواج است. ازدواج به عنوان مهمترین عامل گسترش اجتماع و پیوند و تحکیم
دوستی و محبت ها همواره در اسلام عزیز مورد توجه ویژه قرار گرفته است.  

فلسفه ازدواج :
آنچه رهبر انقلاب را بر سفارش ائمه جمعه، مبنی بر ترویج فرهنگ ازدواج ساده و آسان بعنوان یک ضرورت اجتماعی اسلامی ترغیب می کند
گرش بلند رهبران شایسته جوامع اسلامی است که همواره بعنوان یک وظیفه در نزد علماء و اندیشمندان مطرح بوده است.

ابن سینا دانشمند بزرگ اسلامی اولین وظیفه رهبر جامعه را تشریع قانون مربوط به تنظیم امور زناشویی دانسته و می نویسد :1
« ثُمّ اوّل ما یجب ان یثرع فیه هوا مرالتزویج المؤدی الی التناسل وأن یدعو الیه و یحرص علیه »
« اولین چیزی که بر حاکم و زمامدار جامعه، واجب و لازم است، تدوین قوانین مربوط به «ازدواج» است که باعث تکثیر نسل است و باید همگان را به ازدواج تشویق و تحریص نماید».
ازدواج برترین رکن آبادانی جامعه بشمار می آید همچنین راز اصلی ازدواج را در «تشکیل خانواده» و « سامان دادن به زندگی جمعی» و تنظیم جامعه و پیشرفت باید دانست که باعث طهارت دامن و سبب حصول اخلاقی جمعی و آرامش در طرفین خواهد بود.
ابن سینا در گفتاری دیگر و در بیان آثار ارزشمند ازدواج می نویسد ؛2
در صورت تجویز رفتار ناپسند و ضد اخلاقی در جامعه انسان ها را به ضد مصالح جامعه مانند زنا و لواط، سوق خواهند داد بنابر این این اخلاق ناپسند همان است که آدمی را از پرداختن و روی آوردن به بهترین و برترین ارکان آبادانی جامعه یعنی «ازدواج» باز می دارند و بر این اساس  است که مجرد زیستن (تک زیستی) و «پرهیز از ازدواج» مورد نکوهش اکید و در برابر، ازدواج و تشکیل زندگی خانوادگی، مورد تحریص و تشویق مؤکد اسلام است. تجربه نشان داده است که منطق کسانی که قوانین ازدواج را نادیده انگاشته اند بی پایه و بی اساس است.

پی نوشت ها : 

1و2 شفا ج2 با تعلیقه دکتر مذکور ص448

فضائل ازدواج آسان :

1- سالم ترین راه تأمین نشاط روحی :
تأمین نشاط روحی انسان نیز یکی از رازهای اساسی ازدواج از دیدگاه اسلام است.
امیر المؤ منین (ع) فرمود :1
« روّحوا قلوبُکُم فانّها اذا اکرهت عجیبت »
« دلهای خود را با نشاط و شاداب نگه دارید، زیرا هنگامی که دل ملول و خسته شود بصیرت خود را از دست  می دهد» و کامل ترین راه تأمین آن روی آوردن به لذّات مشروع است.

امام صادق (ع) در این باره می فرماید :2
« ما تلذّا النّاسُ فی الدنیا و لا فی الجنّه بشیء أشهی عندهم من النساء لا طعام و لا شراب »
« کامجویی در دنیا و آخرت، برتر از لذتی که آدمی از طریق کام گیری از همسر خود احساس می کند. وجود ندارد، لذتی که از غذا و شراب نیز حاصل نمی آید».
در حقیقت نشاط روحی محصول استغنای نفسانی و پاکدامنی آدمی می باشد.

پیامبر اکرم (ص) می فرماید :3
« من تزوج فقد احرز نصف دینه فلیتق الله فی النصف الباقی»
« کسی که ازدواج کند نیمی از ایمان خود را حفظ می نماید.........».

امام سجاد (ع) فرمود :4

« من زوّج لله و وصل الرحم توجه الله بتاج الملک  یوم القیامه »
« کسی که به خاطر خدا و انجام «صله رحم» به ازدواج روی می آورد خدا،تاج شخصیّت و بزرگی را در قیامت برای او منظور می دارد».

  پی نوشت ها :

1- عوالی اللئالی : ان ابی       ج3 ص 296
2- عوالی اللئالی : ابن ابی     ج3 ص 295
3- عوالی اللئالی : ابن ابی     ج3 ص 289
4- مشکاه الانوار : ص 166

3- پیشگیری ارضاع و اشباع غرائز جنسی از طریق نامشروع :
در اخلاق اسلامی ، خود ارضاعی حرام است.

حضرت صادق (ع) فرمود :1
« ثلاثه لا یکلمهم الله تعالی و لا ینظر الیهم و لا یزکیهم ولهم عذاب الیم : الناتف شیبه و الناکح نفسه و المنکوح فی دبره »
« سه دسته اند که خداوند با ایشان سخن نمی گویند و بنظر رحمت به ایشان نمی نگرد و پاکشان نفرموده و برایشان عذاب دردناکی است. کسی که موی سفیدش را بکند( تا نمکایش دهد که جوان است) و کسی که به وسیله عضو خودش شهوتش را خارج کند و کسی که با او لواط کرده شود».

پیامبر اکرم (ص) فرمود :2
« ناکح الکف ملعون» « کسی که بادست شهوتش را بیرون کند ملعون است».

4- سنت پیامبر (ص) :
پیامبر اکرم (ص) فرمود :3
« من احب فطرتی فلیتسنّن سنّتی و من سنّتی النکاح ».
« کسی که دین مرا دوست می دارد باید به سنّت من پایبند باشد و یکی از سنّت های من ازدواج است.

5- ازدواج مقدم بر حج :
پیامبر اکرم (ص) فرمود :4
« لا یتم نسک الناسک حتّی تیزّوج» « حج انسان حاجی کامل نیست تا آنکه ازدواج کند».
در حدیث آمده که : مردی که می خواست به «حج واجب» بپردازد از طرف امام (ع) به او گفته شد : اول ازدواج کن سپس به حج بپرداز.

6- بهترین متاع :
پیامبر اکرم (ص) فرمود :5
« الدنیا متاع و خیر متاعها المرأه الصالحه» « دنیا وسیله استفاده و کامجویی است و بهترین و (حلال ترین) وسیله کامجویی،زن شایسته و پاکدامن است».

  پی نوشت ها :

1-نکاح مستدرک ص 570
2-همان
3- مکارم الاخلاق ص 196
4- عوالی اللئالی ج3 ص 290
5- وسایل ج16 ص 191

فوائد و آثار ازدواج :

1- گشوده شدن درب رحمت الهی :
پیامبر اکرم (ص) فرمود :
« تفتح ابواب السّماء بالرّحمه فی اربع مواضع؛ عند نزول المطر و عند نظر الولد فی وجه الوالدین و عند فتع باب الکعبه و عند النکاح و من احبّ ان یلقی الله طاهراً مطهراً فلیلقه بزوجهٍ».
« درهای آسمان رحمت الهی در چهار مورد گشوده می شود، هنگام آمدن باران، و آنگاه که فرزند با عشق و محبّت به صورت پدر و مادر خود نگاه کند، و هنگام باز گشایی در خانه خدا، و هنگام ازدواج و      به کسی که دوست دارد تا خدا را پاک و مطهّر ملاقات کند، باید به زناشویی بپردازد»1

2- یاری و نصرت خدا :
پیامبر اکرم (ص) فرمود :
« ثلاله حق علی الله تعالی عونهم : المجاهد فی سبیل الله و المکاتب الذی یرید الا داء و الناکح الذی یرید العفاف»
« خداوند سه گروه را یاری می کند؛ انسان رزمنده مجاهد، کسی که سعی می کند قرض (دین) خود را ادا کند، و آن کس که می خواهد با ازدواج دامن خویش را پاک نگه دارد»2

3- افزایش رزق و ثروت :
پیامبر اکرم (ص) فرمود :
« التمسوا الرزق بالنکاح- تزوّجوا النساء فا   یأتین بالمال»
« رزق و روزی خود را از راه ازدواج بجوئید و بازنان ازدواج کنید تا مال و ثروت به شما روی آورد»3

4- حفظ ایمان :
امیر المؤ منین (ع) فرمود :
« لم یکن احد من اصحاب الرسول الله (ص) تزوج الا قال رسول الله (ص) کمل دینه »
« هیچ یک از اصحاب رسول خدا ازدواج نکرد جز آنکه پس از ازدواج پیامبر در حق او فرمود: دین او کامل شد»4

5- تقویت روحیه عرفانی و اخلاقی جمعی :
شهید مطهّری (ره) در کتاب معروف خود (تعلیم و تربیت در اسلام) می نویسد: ازدواج عامل پیدایش اخلاق ویژه ای در انسان است که از طریق غیر آن بدست نمی آید. و در باب اخلاق از     مورد ارزیابی است. اول در زمینه انتقال اخلاق برای نسل ها و دوم در زمینه ریشه اخلاق.............

  پی نوشت ها :
1- سفینه البحار، ماده زوج  ج1 ص 561
2- نهج البلاغه حدیث 1219
3- مکارم الاخلاق ص 196
4- نور الثقلین، ج3 ص 596
نشانه های همسر خوب :

وجود یک همسر همدم و مونس با وفا بهترین نعمت خداوند و ارزشمند ترین گوهر روشنایی بخش در خانواده است. بدست آوردن همسری ایده آل در گرو بکار گیری دستورات اسلامی و پایبندی به آنهاست. از جمله خصوصیات همسر شایسته :

1- دین دار و با اخلاق :
پیامبر اکرم (ص) فرمود :
« اذا جائکم من ترضون دینه و خلقه فزوّجوه»
« کسی را که دین داری و اخلاق او را پسندیدید با او ازدواج کنید»1
در این حدیث مسئله دین داری قبل از اخلاق نیک به عنوان شرط اساسی قرار گرفته است.

امیرالمؤ منین (ع) فرمود :
« خیرُ نسائکم حسنٌ؛ قیل :یاامیرالمؤ منین و هاالخمس؟ قال: الهینه، الِینهٌ، الهوأتیه اللّتی اذا غضب زوجها لم تکتحل بغمص حتی یرضی و اذا غاب عنها زوجها حفظته فی غیبته، فتلک عامل من عمال الله و عامل الله لا غیب»2
« بهترین زنان شما پنج دسته اند؛ پرسیده شد آن پنج گروه کیانند؟ امام (ع) پاسخ داد : زنان سازگار، زنان نرم خو، زنانی که در مقابل (خواسته های مشروع) شوهر تسلیم باشند، زنانی که هنگام خشم شوهر آرایش نمی کنند تا آن که رضایت او را جلب کنند، و زنانی که آبروی شوهر را در غیاب او حفظ کند، این چنین زنان خدمتکار خدایند و خدمتکار الهی خوار و ذلیل نخواهد شد».

پیامبر اکرم (ص) فرمود :
« من زوّج کریمتهُ من فاسقٍ فقد قطع رحمها»
« آنکس که دختر خود را به ازدواج مرد فاسقی در آورد با این عمل از وی قطع رحم نموده است»3

امام باقر علیه السلام در پاسخ به ابراهیم همدانی که در باره ازدواج از امام سؤال کرده بود با خط مبارک خویش نوشت ؛
پیامبر اکرم (ص) فرمود :
« اذا جائکم من ترضون خلقه و دینه فزوجوه« الا تفعلوه تکن فتنته فی الارض و فساد کبیر»
« با کسی که از اخلاق و دینش رضایت دارید ازدواج کنید و خود داری شما از وصلت با او باعث فساد و فتنه بزرگ در جامعه خواهد بود»4

پی نوشت ها :

1- عوالی اللئالی ابن ابی جمهور ج3 ص 340
2- الزراج، عمر رضا کحاله ص 276
3- وسائل، کتاب نکاح
4- کافی، ج5 ص 347

موانع ازدواج :

در فرازی از سخنان رهبر معظم انقلاب در دیدار ائمه جمعه با ایشان در ضمن سفارش بر ترویج فرهنگ ازدواج تأکید فراوانی را به فرهنگ سازی در ازدواج آسان داشتند.
واقعیت این است که ازدواج از جمله مسائلی است که هر کسی در هر مقام و موقعیتی  ومذهب و مسلکی خواسته یا نا خواسته به ناچار با او سر و کار دارد خواه به صورت رسمی باشد یا غیر رسمی، چرا که حس بقا طلبی، حس تملک، حس نصرت خواهی و یار گزینی و حس اطفاء غرایز جنسی چیزی نیست که به آسانی بتوان از آن صرف نظر کرد و آن را نادیده انگاشت اما تاخیر و عدم پرداختن به ازدواج معلول عواملی است از جمله :
1- فاقد و از دست دادن روحیه همسر داری.
2- ترس از چگونه زیستن با دیگران.
3- سنگین بودن هزینه های ازدواج.
4- ترس از سنگین شدن بار مسئولیت و پرورش فرزندان.
5- وسواس در انتخاب همسر.
6- ترس از فقر و تداوم زندگی.
7- مانع تراشی های قبل از ازدواج ( سختگیری در تهیه اسباب وسائل زندگی، تعیین مهریه های سنگین و .....................)
در واقع از جمله مسائلی که                             دینی در آسان سازی ازدواج باید مورد توجه خویش قرار دهند امور مذکور است که امروزه بیش از هر زمانی در جامعه وجود دارد. این در حالی است که توکل به خدا و توجه به وعده های الهی در این باره می تواند راه گشا باشد..

قرآن در باب تحریض به ازدواج می فرماید :
« ان یکونوا فقراء یغنیهم الله من فضله»
« و نیز هنگامی که جوانی در پیش پیامبر از تنگدستی شکایت کرد پیامبر فرمود : برو ازدواج کن»1
در خاطرات و زندگی نامه امیرالمؤ منین(ع) :
کانت        علی (ع) اربعین الف دینار فجعلها صدقه و انه باع سیفه و قال لو کان عندی عشاء ما بعته.
سالی از سالها محصول کشاورزی امیرالمؤ منین (ع)  چهل هزار دینار بود که همه آنها را در راه خدا انفاق کرد و در پایان روز، شمشیر خود را فروخت و(در بیابان راز فروش) آن فرمود. اگر به قدر شام امشب چیزی داشتم شمشیر خود را نمی فروختم.ایشان همچنین در ضمن بیان خاطرات و تحولات زندگی خود فرمود :
(تزوجت فاطمه(سلام الله علیها) و ما کان لی فراش – و صدقتی الیوم لو قسمت علی بنی هاشم لو ستهم »
« با فاطمه ازدواج کردم در حالی که حتی فرش منزل را نداشتم و حال آنکه امروز انفاق (مالی) من بقدری است می تواند همه افراد بنی هاشم را مستغنی کند»1

  پی نوشت ها :

1- سفینه البحار ماده   

تهيه كننده:كارشناس آموزش و پژوهش 

 

عروسي در يک تالار شيک و مجلل برگزار شده بود با ميزهاي چيده شده با گل و شيريني. چند گارسون درحال پذيرايي و رسيدگي از مهمانان بودند.

يکي از گارسون ها در قسمت غربي در سالن، مدعوين را به قسمت سنتي دعوت مي کرد. در آن جا انواع و اقسام تنقلات مثل، آلوچه، آجيل، برگه هاي آلو و زردآلو، آجيل، چايي به همراه قليان و موسيقي سنتي وجود داشت که هرکسي مشغول خوردن يکي از تنقلات بود که مهمانان با صداي هل کشان متوجه ورود عروس و داماد شدند.

با کنجکاوي تمام، بيشتر مهمانان به بدرقه عروس و داماد رفتند که در آن جا همه چشم ها به ماشين عروس و تزئين آن خيره شد. ماشين عروس از نوع آخرين مدل و بالاي چند صد ميليون تومان قيمت داشت.

تمام گل هاي به کار رفته از گران قيمت ترين گل ها بود. لباس عروس نيز با سنگ هاي تزئيني زيادي کار شده بود که به آن جلوه خاصي بخشيده بود و مشخص بود که قيمتي ميليوني دارد.

پس از کمي هل کشيدن و شاباش ريختن و آشنايي مهمانان با عروس و داماد، چند موزيک شاد در سالن پخش شد و جنب و جوشي به راه افتاد. بعد از گذشت يکي دو ساعت، از پاي بلندگو مهمانان را به صرف شام دعوت کردند.

روي ميز شام انواع و اقسام غذاها، دسرها و انواع نوشيدني ها چيده شده بود به طوري که در وهله اول آدم از ديدن اين همه غذا و دسر سردرگم مي شد. بعد از صرف شام و پايان مراسم، يک نفر که معلوم بود ازنزديکان عروس يا داماد است يك عكس بزرگ از اين زوج خوشبخت(!) را در بين مهمانان مي چرخاند و به همه نشان مي داد.

تمام مراسم اين عروسي مثل يك روياي زيبا و باورنکردني بود که شايد جوانان حاضر در اين جشن همه آرزوي اتفاق چنين روزي را براي خود مي کردند. اما اگر آن ها از مشاجرات قبل و بعد از برگزاري جشن باخبر بودند به طور قطع ديگر چنين آرزويي نمي کردند و همان عروسي ساده والدينشان را به اين همه زرق و برق پوشالي ترجيح مي دادند. يکي از دلايل اصلي برگزاري چنين جشن هايي همان حس حسادت يا چشم و هم چشمي هاي افراد به اطرافيانشان است که هميشه اين حس مخرب و دشمن زندگي در تمام طول عمر با آن ها همراه بوده و مانع لذت بردن و شاد بودن زندگيشان مي شود. به راستي يک انسان به چه قيمت حاضر به فروختن خوشبختي و سعادتش است؟

امان الله قرايي مقدم جامعه شناس و کارشناس علوم تربيتي درباره مصرف گرايي در بين جوانان امروزي به خبرنگار اجتماعي برنا اين طور مي گويد: مصرف گرايي به طور کلي از دو زاويه مورد بررسي است يکي از ديد مثبت و ديگري از ديد منفي.

درحال حاضر کشورهاي پيشرفته سعي مي کنند تا از طريق انواع تبليغات و رسانه ها، مردم را به مصرف گرايي و خريد اجناس تشويق کنند چون اگر مردم مبادرت به خريد اجناس نکنند، کارگر بي کار شده، اعتصابات، شورش ها و پس افتادگي اقتصادي به وجود مي آيد. پس مصرف گرايي از اين منظر خوب و مثبت است.

افراد در ازدواج خود بايد از افراط و تفريط بپرهيزند و جشن خود را در حد توان اقتصادي طرفين ازدواج برگزار کنند. همچنين دخترها نيز بايد به ميزان مورد نياز زندگي دو نفره وسايل خريداري کنند.

قرايي با بيان اينکه بنيان ازدواج نبايد بر پايه مصرف گرايي بنا شود مي افزايد: اگر الگوي زندگي جوانان براساس شيوه زندگي حضرت زهرا و زينب باشد، زندگيشان پايدار است. هرچه ازدواج ساده تر و بنيانش برمبناي عشق و دوستي باشد، دوامش بيشتر است. اما ازدواجي که براساس قباله باشد پايبندي نداشته و بنيان خانواده را سست مي کند به طوري که در همان روزهاي ابتدايي به جدايي کشيده مي شود.

اين استاد دانشگاه تربيت معلم اين طور ادامه مي دهد: سابقه 32 ساله تحقيقات و مطالعات من در زمينه طلاق، نشان داده است که مصرف گرايي مهم ترين عامل بروز طلاق و جدايي در بين جوانان امروزي است. طبق مطالعات به دست آمده، بروز طلاق بين طبقه پايين و مرفه جامعه کم است و بيشترين آمار طلاق در بين افراد متوسط جامعه اتفاق مي افتد.

يک ضرب المثل زيبا در زبان ما از ديرباز وجود داشته است که "هر کسي پايش را به اندازه گليمش دراز کند" اين ضرب المثل بايد مصداق زن و شوهرهاي جواني باشد که به تازگي ازدواج کرده يا در شرف ازدواج هستند. اما چنين مثالي نبايد باعث قانع بودن زن و مرد از وضعيتشان شده به طوري که ديگر هيچ گونه تلاش و فعاليتي جهت پيشرفت زندگيشان نکنند.

روسي در يک تالار شيک و مجلل برگزار شده بود با ميزهاي چيده شده با گل و شيريني. چند گارسون درحال پذيرايي و رسيدگي از مهمانان بودند.

يکي از گارسون ها در قسمت غربي در سالن، مدعوين را به قسمت سنتي دعوت مي کرد. در آن جا انواع و اقسام تنقلات مثل، آلوچه، آجيل، برگه هاي آلو و زردآلو، آجيل، چايي به همراه قليان و موسيقي سنتي وجود داشت که هرکسي مشغول خوردن يکي از تنقلات بود که مهمانان با صداي هل کشان متوجه ورود عروس و داماد شدند.

با کنجکاوي تمام، بيشتر مهمانان به بدرقه عروس و داماد رفتند که در آن جا همه چشم ها به ماشين عروس و تزئين آن خيره شد. ماشين عروس از نوع آخرين مدل و بالاي چند صد ميليون تومان قيمت داشت.

تمام گل هاي به کار رفته از گران قيمت ترين گل ها بود. لباس عروس نيز با سنگ هاي تزئيني زيادي کار شده بود که به آن جلوه خاصي بخشيده بود و مشخص بود که قيمتي ميليوني دارد.

پس از کمي هل کشيدن و شاباش ريختن و آشنايي مهمانان با عروس و داماد، چند موزيک شاد در سالن پخش شد و جنب و جوشي به راه افتاد. بعد از گذشت يکي دو ساعت، از پاي بلندگو مهمانان را به صرف شام دعوت کردند.

روي ميز شام انواع و اقسام غذاها، دسرها و انواع نوشيدني ها چيده شده بود به طوري که در وهله اول آدم از ديدن اين همه غذا و دسر سردرگم مي شد. بعد از صرف شام و پايان مراسم، يک نفر که معلوم بود ازنزديکان عروس يا داماد است يك عكس بزرگ از اين زوج خوشبخت(!) را در بين مهمانان مي چرخاند و به همه نشان مي داد.

تمام مراسم اين عروسي مثل يك روياي زيبا و باورنکردني بود که شايد جوانان حاضر در اين جشن همه آرزوي اتفاق چنين روزي را براي خود مي کردند. اما اگر آن ها از مشاجرات قبل و بعد از برگزاري جشن باخبر بودند به طور قطع ديگر چنين آرزويي نمي کردند و همان عروسي ساده والدينشان را به اين همه زرق و برق پوشالي ترجيح مي دادند. يکي از دلايل اصلي برگزاري چنين جشن هايي همان حس حسادت يا چشم و هم چشمي هاي افراد به اطرافيانشان است که هميشه اين حس مخرب و دشمن زندگي در تمام طول عمر با آن ها همراه بوده و مانع لذت بردن و شاد بودن زندگيشان مي شود. به راستي يک انسان به چه قيمت حاضر به فروختن خوشبختي و سعادتش است؟

امان الله قرايي مقدم جامعه شناس و کارشناس علوم تربيتي درباره مصرف گرايي در بين جوانان امروزي به خبرنگار اجتماعي برنا اين طور مي گويد: مصرف گرايي به طور کلي از دو زاويه مورد بررسي است يکي از ديد مثبت و ديگري از ديد منفي.

درحال حاضر کشورهاي پيشرفته سعي مي کنند تا از طريق انواع تبليغات و رسانه ها، مردم را به مصرف گرايي و خريد اجناس تشويق کنند چون اگر مردم مبادرت به خريد اجناس نکنند، کارگر بي کار شده، اعتصابات، شورش ها و پس افتادگي اقتصادي به وجود مي آيد. پس مصرف گرايي از اين منظر خوب و مثبت است.

افراد در ازدواج خود بايد از افراط و تفريط بپرهيزند و جشن خود را در حد توان اقتصادي طرفين ازدواج برگزار کنند. همچنين دخترها نيز بايد به ميزان مورد نياز زندگي دو نفره وسايل خريداري کنند.

قرايي با بيان اينکه بنيان ازدواج نبايد بر پايه مصرف گرايي بنا شود مي افزايد: اگر الگوي زندگي جوانان براساس شيوه زندگي حضرت زهرا و زينب باشد، زندگيشان پايدار است. هرچه ازدواج ساده تر و بنيانش برمبناي عشق و دوستي باشد، دوامش بيشتر است. اما ازدواجي که براساس قباله باشد پايبندي نداشته و بنيان خانواده را سست مي کند به طوري که در همان روزهاي ابتدايي به جدايي کشيده مي شود.

اين استاد دانشگاه تربيت معلم اين طور ادامه مي دهد: سابقه 32 ساله تحقيقات و مطالعات من در زمينه طلاق، نشان داده است که مصرف گرايي مهم ترين عامل بروز طلاق و جدايي در بين جوانان امروزي است. طبق مطالعات به دست آمده، بروز طلاق بين طبقه پايين و مرفه جامعه کم است و بيشترين آمار طلاق در بين افراد متوسط جامعه اتفاق مي افتد.

يک ضرب المثل زيبا در زبان ما از ديرباز وجود داشته است که "هر کسي پايش را به اندازه گليمش دراز کند" اين ضرب المثل بايد مصداق زن و شوهرهاي جواني باشد که به تازگي ازدواج کرده يا در شرف ازدواج هستند. اما چنين مثالي نبايد باعث قانع بودن زن و مرد از وضعيتشان شده به طوري که ديگر هيچ گونه تلاش و فعاليتي جهت پيشرفت زندگيشان نکنند.