خشكسالی به عنوان بی سروصدا ترین بلایای طبیعی در مقابل سیلاب به عنوان یكی از پر صدا ترین بلایای قرار گرفته است . این درحالی است كه خطر و خسارت های ناشی از خشكسالی به مراتب بیشتر از سایر بلایای طبیعی مانند : سیل ، طوفان ، آتش فشان و حتی زلزله است . ولی به دلیلی كه مشاهده ی تاثیر تخربی خشكسالی نیاز به زمان به نسبت طولانی دارد ، مطالعه و تحقیق و نحوه ی برخورد با آن كمتر مورد توجه قرار گرفته است .
بقیه در ادامه مطلب

 همه‌ی منابع آب موجود بر روی کره‌ی زمین

امروزه در بسیاری از کشورهای جهان آب شرب به راحتی و با سیستم لوله‌کشی در اختیار مردم نمی‌باشد، و مردم باید آب آشامیدنی را با صرف هزینه‌های زیاد خریداری کنند و آب لوله‌کشی تنها برای مصارف شستشو و ... وجود دارد.

 آب آشامیدنی در بسیاری از کشورها به صورت بسته بندی به فروش می‌رسد.

راه حل
با توجه به ذخایر عظیم آب شور در دنیا (آب دریاها و اقیانوس‌ها) یک راه ِ تولید آب شیرین و برطرف کردن نیاز روزافزون بشر به آب آشامیدنی، شیرین‌کردن آب‌های شور می‌باشد. به این فرایند «نمک‌زدایی²» نیز گفته می‌شود. فرایند نمک‌زدایی از اوایل دهه 80 میلادی رونق پیدا کرد. در این فرایند از اسمز معکوس استفاده می‌شود. برای اطلاعات بیشتر در مورد فرایند اسمز معکوس می‌توانید به مقاله قبلی با عنوان «فناوری نانو و فیلتراسیون» مراجعه کنید. امروزه به علت کمبود آب در کشورهای عربی در خاورمیانه، این کشورها اقدام به احداث واحدهای نمک‌زدایی کرده‌اند. بزرگ‌ترین كارخانه نمك‌زدایی در جهان، كارخانه نمك‌زدایی جبل‌علی در امارات متحده عربی می‌باشد.

موارد استفاده از نمک زدایی
- تولید آب شیرین برای آشامیدن
- تولید آب شیرین برای آبیاری مزارع
- تولید نمك خوراكی (این فراورده در بسیاری از كشتی‌ها و زیر دریایی‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد.)
مسائلی که باید در نمک زدایی به آنها توجه کرد:
- سهولت دسترسی

بقیه در ادامه مطلب

آب شیرین کن،  تصفیه آب، دستگاه تولید آب دمین،  فرایند اسمز معکوس (Reverse osmose ) شرکت مهندسی کندو

آشنایی با فرایند اسمز معکوس (RO)

اسمز معکوس از جمله شیوه هایی است که امروزه بطور گسترده در شیرین سازی آب دریا، جداسازی مواد آلی و سمی از پسابهای صنعتی بکار برده می­شود. بطور کلی این روش بر پایه انتقال جرم حلال با استفاده از غشای نیمه تراوا و نیز فشار هیدرواستاتیک استوار است. جهت آشنایی با فرایند اسمز معکوس، شناخت پدیده اسمز از اهمیت بالایی برخوردار است.

   اُسمز پدیده‌ای است که به طور طبیعی در فرآیندهای بیولوژیکی متفاوت رخ می‌دهد. دیواره‌های سلول، اجازه عبور مواد غذایی و بازمانده محصولات را داده، در حالیکه سایر مواد را از خود دفع می‌کنند. در این حالت، دیواره‌های سلول به عنوان یک غشای نیمه تراوا عمل می­کند.

در اسمز معکوس، آب خام توسط پمپ به داخل محفظه­ای که دارای غشاء نیمه تراوا می­باشد رانده می­شود. لازم به توضیح است که فرایند اسمز معکوس می­تواند TDS آب خام را تا ۹۹% کاهش دهد. در عمل کاهش TDS تا ۹۵% طبیعی است. همچنین حذف باکتریها، ویروسها و دیگر میکروبها با اسمز معکوس ۱۰۰%  است. اما به علت عدم آب بندی کامل سیستم، مقدار کمی از این ناخالصی­ها ممکن است در آب تصفیه شده دیده شود.

این فرایند برای تهیه آب آشامیدنی از آبهایی که حاوی املاح معدنی زیاد و ناخالصی های آلی می­باشد، بسیار مفید می­باشد. اسمز معکوس را می­توان در داروسازی و پزشکی جایگزین روش تقطیر، برای تولید آب خالص و عاری از میکروارگانیسم ها نمود. امروزه روش اسمز معکوس اقتصادی ترین فرایند برای تهیه آب آشامیدنی از آبهای شور مناطق کم آب می­باشد.

بقیه در ادامه مطلب

1-حمایت از تحقیقات انجام شده در زمینه خشکسالی 

2- احداث سدهای زیر زمینی 

3- جدا کردن آب شرب از سایر مصارف شهری بی(کاری که در تمام کشورهای پیشرفته انجام شده است ) 

4- جلوگیری از تخریب و گسترش پوش گیاهی 

5- ارتقاء سطح فرهنگ صرفه جویی در مصرف آب خصوصاً دربین زنان خانه دار 

6- آشنا کردن مردم با وسایل مربوط به خشکسالی و تشویق آنان به صرفه جوی ( به کمک رسانه ها ) 

7- نظارت مستمر بر منابع و مصارف 

8- کنترل رشد جمعیت 

9- استفاده از شبکه های مصرف آبیاری یا بهینه کردن روش سنتی آبیاری 

10- بهساری شبکه های آب شهری

1- تدوین آیین نامه اجرایی چگونگی آب 

2- حفاظت و بازیافت در برنامه های بخش های مصرف 

3- آگاه سازی عمومی و مشارکت مردم دربرنامه ریزی و مدیریت آب 

4- توجه به عرضه و تقاضا در کل چرخه آب 

5- توجه دقیق به مدیریت جامع آب 

6- برآورد ارزش اقتصادی آب درهریک از حوزه های آبری 

7- توجه به برنامه های اجرایی مدیریت خشکسالی 

8- استفاده از روش های نوین آبیاری و کم آبیاری (آبیاری قطره ای) 

9- ارتقاء سطح فرهنگ مردم و جامعه دراستفاده ازآب 

10- به کارگیری تجربه های کشورهای موفق در زمینه ی کشاورزی 

11-ساخت سدهای جدید و اصلاح و احداث شبکه 

12- بررسی شکستگی های شبکه ها برای جلوگیری از اتلاف آب 

13- طرح هایی نظیر حفر چاه ،انتقال آب از مناطق دیگر و آبرسانی به وسیله تانکر 

14- کنترل ذخیره پشت سدها 

15- پمپاژ ها و حفر چاه های موقت ، استفاده از تانکرهای آبرسانی 

16- تغییر الگوی کشت توسط کشاورزان 

17- مبارزه با علف های هرز ، آبیباری درساعات خشک در روز (عصرها) ، استفاده از کودهای مقاوم درخاک های خشک ، تنک کردن میوه ها، بالا بردن مقاومت درختان ، شخم سطحی و ایزوله کردن چوب ها و حرس سبز ، 

18- به کارگیری اندیشه علمی راهی جهت پیشگیری ازکم آبی

در بخش کشاورزی ، عوامل زیادی سبب هدر رفتن مقدار زیادی از آب می‌شود که بر فراز آنها عبارتند از:
▪ آبیاری مزارع در زمان نامناسب
آبیاری به هنگام ظهر که گرمای هوا سبب افزایش تبخیر می‌شود، مقدار زیادی از آب را هدر می‌دهد.
▪ غرقابی کردن زمین کشاورزی و نفوذ دادن آب به اعماق زمین
آب زیاد دادن به زمین ، سبب می‌شود که خاک تا عمق زیادی از آب پر شده ، فضاهای خالی آن پر شود.
▪ آلودگی آبها
بوسیله سموم دافع آفات گیاهی و یا ریختن کودهای شیمیایی ، آبها آلوده می‌شوند.
● تامین آب آشامیدنی شهر و روستا
مردم به آب سالم برای آشامیدن و پرداختن به امور بهداشتی نیاز دارند. تامین آب با صرف هزینه و سرمایه گذاری زیاد انجام می‌‌شود. در تامین آب سالم و مناسب ، به مراحل زیرین پرداخته می‌شود:
۱) کشف منابعی که برای آشامیدن و سایر مصارف مردم مناسب باشد.
۲) جمع آوری آبهای سطحی یا بهره برداری از آبهای زیرزمینی
۳) تصفیه آب برای از بین بردن آلودگیهای احتمالی
۴) انتقال آب از محل تصویه به محل‌های مصرف (شهر و روستا)
۵) مراقبت از تاسیسات ، کانالها و لوله‌های انتقال آب
همه موارد اخیر به تخصص ، هزینه و زمان نیازمند است. بنابراین ، در مناطق شهری و روستایی آبهای آشامیدنی لوله کشی شده یا تصفیه شده با صرف مخارج زیادی فراهم می‌شود و باید در استفاده از آنها دقت کافی به عمل آید. زندگی شهرنشینی و تراکم جمعیت در شهرها و توجه به امور بهداشتی آنها ، سبب شده است که نیاز بیشتری به آب آشامیدنی سالم احساس شود. تامین آب مناطق شهری و روستایی گاهی سبب کاهش مورد نیاز کشاورزی و باغداری می‌شود.
● بهره برداری از آب در صنایع
در اوایل قرن بیستم ، از کل مصارف آب در جهان ، حدود ۶% در بخش صنایع مصرف می‌شد. هم اکنون این رقم ۴.۵ برابر شده است. در ایران فقط ۵% از کل مصرف آب مربوط به صنایع می‌باشد. آبی که به صنایع می‌رسد، معمولا خیلی زود کیفیت خود را از دست می‌دهد یا گرمای آن زیاد می‌شود و یا آلودگی شیمیایی و میکروبی پیدا می‌کند. گرمای آب مورد نیاز صنایع را می‌توان با برجک‌های خنک کننده گرفت و آب را دوباره یا چندباره مورد استفاده قرار داد. اما رفع آلودگی شیمیایی یا میکروبی به تخصص و هزینه زیادی نیاز دارد. البته آبهای آلوده صنعتی به مدت زیادی در طبیعت باقی می‌مانند.
● بحران آب
روند افزایش جمعیت و گسترش منابع و نیاز به آب برای تامین غذای بشری سبب شده است که آب به عنوان یک عامل حیاتی و بوجود آورنده بحران تلقی شود. کافی است برای پی بردن به ارزش آب و نقش آن در ایجاد تنش های سیاسی به جدالهای سران کشورها بر سر تقسیم آبها و مرزهای آبی توجه شود. برای حل این بحران استفاده از آب رودخانه‌ها تا یک سقف معینی مجاز است. آبهای مرزی حتی جنگهایی را بین کشورها به وجود آورده و اختلافات اساسی ایجاد کرده است که با مصرف مناسب و برنامه‌ریزی دقیق در مصرف می‌شود از این بحرانها خلاصی یافت.
● مصرف بهینه آب
بر اساس بررسی‌های به عمل آمده میانگین آب مصرفی سرانه جهان (صنعتی ، کشاورزی و آشامیدنی) در حدود ۵۸۰ مترمکعب برای هر نفر در سال است. متاسفانه این رقم در ایران با کمبود منابع آب ، ۱۳۰۰ متر مکعب در سال است. این امر بیانگر اتلاف منابع آب و اسراف بیش از حد منابع حیاتی است.
مقدار مصرف سرانه آب لوله کشی آشامیدنی در شهرهای ایران در حدود ۱۴۲ متر مکعب در سال است که از مصرف سرانه برخی کشورهای اروپایی پُرآب ، مانند اتریش (۱۰۸ مترمکعب درسال) و بلژیک (۱۰۵ مترمکعب درسال) بیشتر است. یکی از دلایلش این است که در ایران از آب آشامیدنی تصفیه شده برای شستشوی اتومبیل ، حیاط ، آبیاری باغچه‌ها ، استحمام ، لباسشویی و ظرفشویی استفاده می‌شود، در حالی که در اکثر کشورها آب آشامیدنی از آبی که به سایر مصارف می‌رسد ، جداست.
برای بهره برداری درست از آبهای آشامیدنی بهداشتی ، شاید بهترین راه جدا کردن آب آشامیدنی از آبهای مصرفی دیگر است.
در کشاورزی بایستی روشهای آبیاری متناسب با محیط باشد و یا از روشهای جدید آبیاری استفاده شود که اتلاف آنها کم است. مثلا آبیاری بارانی یکی از راه های بهره برداری از آبها در کشاورزی است.
تهیه آبهای آشامیدنی بهداشتی شهر و روستا به علت اینکه تصویه می‌شوند، بسیار پرهزینه‌تر از آبهای کشاورزی و صنعتی است. بنابراین ، باید در مصرف این آبها دقت کافی به عمل آید.
● آلودگی آبها
مسائل بهره برداری از منابع آب جهان فقط به مصرف نادرست بر نمی‌گردد. گاهی انسان با کارهای نادرستش ماهیت آب را تغییر می‌دهد که به آن آلودگی آب گویند. آلودگی آب ، تغییرات فیزیکی ، شیمیایی و زیستی (میکروبی) را شامل می‌شود.
که عمده‌ترین این آلودگی‌ها را در زیر لیست می‌کنیم.
۱) وارد کردن زباله های صنعتی یا خانگی در آب
۲) ریختن فاضلاب صنعتی ، خانگی و بیمارستانی در آب
۳) آلودگی حرارتی آب که از طریق عملیات صنعتی در آب رودخانه‌ها ایجاد می‌شود. مثلا نیروگاه‌های تولید برق ، تولید فلزات و برخی کالاهای دیگر سبب آلودگی حرارتی آب می‌شوند. گرم شدن آب ، ارگانیسم موجودات زنده جهان را بهم می‌زند، زیرا برخی از گیاهان ، ماهی‌ها و موجودات زنده آبزی در آب رودخانه‌ها و دریاچه‌ها تا دمای خاصی می‌توانند تحمل کنند و دمای بیشتر یا کمتر از آنها حیات آنها را به خطر می‌اندازد. بنابراین ، آلودگی حرارتی نیز در نوع خود مهم است.
۴) وارد کردن سموم دافع آفات گیاهی و کودهای شیمیایی آب را آلوده می‌کند. ورود مواد شیمیایی و عناصر نامطلوب در آب ، سبب آلودگی شیمیایی آن می‌شوند و چون آب در طبیعت در گردش است، آلودگی آب سریعا گسترش می‌یابد. جیوه ، سرب ، مواد شیمیایی سمی ، از خطرناکترین آلوده کننده‌های آب هستند و برخی از این مواد ، سالها در محیط باقی می‌مانند و حیات جانداران و گیاهان را به خطر می اندازند.

کاربرد تکنیکهای ایزوتوپ اطلاعات ذیقیمتی از وضعیت منابع آب زیر زمینی بدست می دهد و جهت حرکت و منشاء آلاینده ها را از محیط های مختلف شناسایی می کند. این تکنیک در کاوش منابع آب زیرزمینی و استفاده منطقی آن بسیار موثر می باشد.انرژی اتمی به عنوان گزینه مناسب (جایگزین انرژی برق) در فرآیند شیرین سازی آب کاربرد دارد.

                                                                                                                             بقیه در ادامه مطلب

•تهیه برنامه ی مدیریت بحران آب برای کشورما که دارای اقلیم خشک تا نیمه خشک است از اهمیت ویژه ای برخوردار است و برای جبران کمبود بخش تأمین آب در شرایط بحرانی راهکارهای پیشنهادی به شرح زیل می باشد:
۱.بازسازی چاه های منابع تأمین آب شرب
بررسی آمار نشان می دهد ۸۰تا ۸۵ درصدی آب شرب کشور از منابع زیر زمینی تأمین می گردد و چاه های آب شرب از اهمیت ویژه ای برخوردار می باشند. با اجرای فرایند اصلاح و بازسازی چاه های آب شرب با انجام عملیات ویدئومتری، اسید شویی، ترمیم لوله جداره و.... امکان افزایش منابع تأمین تا سقف حداقل ۱۰ درصد منابع تأمین قابل استحصال فراهم می گردد .
۲.شناسایی منابع آبی در دسترس
منابع آبی در محدوده ی شهرها که متعلق به شهرداری، پادگان ها، موسسات و نهاد های دولتی ویا چاه های کشاورزی شناسایی و پس از انجام آزمایشات کنترل کیفی ودر صورت مناسب بودن کیفیت، از آنها جهت کمبود منابع آب شهری استفاده شود .
 

بقیه در ادامه مطلب