خوش آمدید

بسم الله الرحمن الرحیم

شب قدر و ... !

در ابتدا برای پاسخ دادن به این سوال باید محور های بحث مشخص و سپس مورد بررسی قرار گیرد تا نتیجه ی حاصله مورد اعتماد باشد.

سه محور اساسی در موضوع قدر مطرح است:

 .1قدر و آثار مفهومی آن:

الف. معنای قدر

»قدر :«المنجد ذیل لغت قدر برای این کلمه 5 معنای اصلی و ده ها معنای فرعی ضبط کرده است، امّا معنای قدر که در متون اسلامی مورد نظر است:

»آن چیز را به اندازه ی چیز دیگر قرار داد / آن را با چیز دیگر مقایسه کرد / آن کار را سر و سامان داد و درست کرد.«¹

ب. آثار مفهومی قدر

آثار مفهومی قدر تابع حیطه ی معنای آن است. یعنی میزان برداشت مفهومی از قدر تابع عمق مفاهیم درّاک از معنای قدر است پس مفاهیم قدر کمّاً و کیفاً تابع کمّ و کیف معنای آن است.²

 .2 قدر و شب بیداری

بر اساس روایات وارده در کتب ادعیه که مشهور ترین آن مفاتیح الجنان مرحوم حاج شیخ عباس قمی (رحمة الله علیه) است یکی از اعمال موکّده شب بیداریِ قدر است که روش ائمّه ی معصومین (ع) در اهمیت به شب بیداری آن (قدر) خود تأیید کننده موضوع است.³

توجّه: حضرت فاطمه زهرا (س) اهل خانه را در طول روز محیا برای شب بیداریِ قدر می نمودند.⁴

 .3 قدر و اعمال آن

کتب ادعیه پر از دعا ها، نماز ها، ذکر ها و اعمال عبادی فراوانی برای شب قدر است به شکلی که حتّی منظم ترین افراد با بهره گیری کامل از تمام زمان قدر باز هم موفق به انجام تمامی آن اعمال نمی شوند.⁵

توجّه: در شب های قدر به اعمال بدلی هم توجّه شده یعنی اگر کسی قادر به انجام کامل عملی نیست می تواند بدل از آن که سبک تر است را به جا آورد.⁶

 .1 فرهنگ المنجد، ترجمه ی محمّد بندر ریگی،ج 2.

 .2 معانی تابع الفاظ اند.

 .3 رجوع شود به: مفاتیح الجنان، باب دوم (در اعمال سنه)، در فضیلت ماه رمضان، اعمال شب های قدر.

 4. این روایت در کتبی که بحث از شب بیداری قدر می کنند مشهور است.

 .5 رجوع شود به کتب ادعیه مثل: مفاتیح الجنان، زاد المعاد، اقبال الاعمال، مصباح المتهجد و ... .

 .6 البته این سخن اختصاص به شب قدر ندارد بلکه قاعده ای شرعی است که «اگر کسی نمی تواند عملی را به طور کامل انجام دهد نباید آن مقداری را که می تواند، ترک کند«.

 

ادامه مطلب