نرم افزار حسابداری

پرسش : 
اگر در اداره ای کارمند از روی عمد و یا به هر علت و نیتی کار ارباب رجوع را انجام ندهد و ارباب رجوع از این باب نتواند به حقوق شرعی و قانونی خویش برسد و یا دچار مشکلات مختلف گردد، آیا می توانند پول و یا هدیه ای را جهت تسریع و رفع موانع به کارمند بدهد؟ آیا این امر از مصادیق رشوه به حساب می آید؟

پاسخ : 
این کار جائز نیست. مگر ضرورت مهمی در کار باشد و به هیچ وجه نتواند به حق شرعی و قانونی خود برسد مگر از این راه، که در این صورت دادن پول برای او اشکالی ندارد هر چند گرفتن آن برای کارمند حرام است.

منبع:makarem.ir

پرسش : 
آیا براى تهیّه خبر مورد نیاز نظام، مى توان رشوه داد؟

پاسخ : 
در صورتى که راه منحصر به آن باشد، و خبر مورد نیاز است، مانعى ندارد. و نام آن را نباید رشوه گذاشت.

منبع:makarem.ir

پرسش : 
آیا براى تهیّه خبر مورد نیاز نظام، مى توان رشوه داد؟

پاسخ : 
در صورتى که راه منحصر به آن باشد، و خبر مورد نیاز است، مانعى ندارد. و نام آن را نباید رشوه گذاشت.

منبع:makarem.ir

پرسش : 
منظور از دروغ به عنوان یکى از گناهان کبیره چیست؟ آیا هنگامى که انسان، نسبت به درست بودن مطلبى احتمال زیاد مى دهد، یا احتمال بیش از 50 درصد مى دهد مى‎تواند آن را بیان کند؟ (به خصوص در مواردى که از سوى شنونده، احتمال خطاى گوینده در نظر گرفته شده است، مثلا هنگامى که استاد از شاگرد مطلبى را مى پرسد و شاگرد احتمال زیاد یا بیش از 50 درصد به درستى جوابش مى دهد، آیا مى تواند آن را با صراحت بیان کند)؟

پاسخ : 
انسان تا یقین نداشته باشد، نباید چیزى را به صورت قطعى بیان کند; بلکه باید به عنوان احتمال بیان کند، مگر این که قرائنى وجود داشته باشد که آن بیان در واقع جنبه احتمالى دارد و در موارد امتحان انسان مى تواند جوابى را که احتمال قوى به صحیح بودنش مى دهد، بنویسد.

منبع:makarem.ir

پرسش : 
توریه چیست؟ لطفاً با ذکر مثالى آن را توضیح بفرمایید. آیا توریه اختصاص به موارد ضرورت دارد، یا در غیر آن هم جایز است؟

پاسخ : 
توریه آن است که انسان سخنى دو پهلو بگوید، و قصدش چیزى باشد، ولى مخاطب چیز دیگرى بفهمد. مثل این که کسى پشت در خانه بیاید، و بپرسد: آیا فلان کس در خانه است؟ و گوینده سخن در جواب بگوید: این جا نیست، و منظورش از «این جا» پشت در باشد، ولى شنونده خیال مى کند شخص مورد نظر در خانه نیست. و این گونه توریه مشروط به حال ضرورت نمى باشد; هر چند بهتر رعایت ضرورت است.

منبع:makarem.ir

پرسش : 
هرگاه شخصى بدهى خود را پرداخته، یا طلبکار آن را بخشیده باشد، ولى پس از مدّتى شکایت کند. آیا مدیون مى تواند براى رهایى از ادّعاى آن شخص توریه نموده، یا قسم بخورد که اصلا از او قرض نگرفته است؟

پاسخ : 
در فرض سوال اگر راه منحصر به این باشد عیب ندارد.

منبع:makarem.ir

پرسش : 
امروزه از افراد زیادى دروغ مى شنویم، و هنگامى که نهى از منکر مى کنیم مى گویند: «شوخى کردیم!» یا مى گویند: «دروغ مصلحتى است!» لطفاً بفرمایید دروغى که به شوخى باشد چه حکمى دارد؟ و دروغ مصلحتى چیست؟

پاسخ : 
در صورتى که مخاطب بفهمد قصد جدّى ندارد و شوخى مى کند دروغ محسوب نمى‎شود. و دروغ مصلحتى آن است که دروغ، مصلحت مهمترى از راست گفتن داشته‎باشد; مانند دروغ گفتن براى اصلاح ذات البین.

منبع:makarem.ir

پرسش : 
داستان‌هایى که ساخته مى شود و طبعاً دروغ هستند و واقعیّت ندارند (امّا براى آموزش مثبت به مخاطبین ساخته و گفته مى شود) از لحاظ فقه و شریعت مقدّس اسلام چه حکمى دارد؟

پاسخ : 
اگر قرینه اى بر تخیّلى بودن آن وجود داشته باشد مانعى ندارد.

منبع:makarem.ir

پرسش : 
در تعارفات روزمره گاهی انسان در جواب احوال پرسی ها خلاف واقع جواب می دهد مثلا زمانی که گفته می شود حالت چطور است حتی اگر حالش هم بد باشد می گوید خوبم آیا این کار جایز است؟

پاسخ : 
با توجه به این که این پاسخ ها جنبه تعارف و تشریفات دارد و معمولاً معنی حقیقی آن قصد نمی شود و منظور خوب نسبی است نه خوب مطلق اشکالی ندارد.

منبع:makarem.ir

پرسش : 
دروغ گفتن به شوخی چه حکمی دارد؟

پاسخ : 
هرگاه قرائنی در کار باشد که قصد جدی در کار نیست مانعی ندارد ولی در روایات سفارش شده که بهتر است هر گونه دروغ ترک شود.

منبع:makarem.ir

پرسش : 
دروغ گفتن به زن براى جلب محبّت او چه حکمى دارد مثلا بگوید: امروز از صبح تا به حال یک لحظه از فکر تو بیرون نبودم و حال آن که چنین نباشد؟

پاسخ : 
دروغ جایز نیست مگر در موارد ضرورت.

منبع:makarem.ir

پرسش : 
بیان اخبار نشاط آور براى جامعه چه حدودى دارد؟ آیا مى شود براى ایجاد این نشاط به دروغ‌هاى مصلحتى نیز متوسّل شد؟

پاسخ : 
ایجاد نشاط مجوّز دروغ گفتن نیست.

منبع:makarem.ir

پرسش : 
دروغ مصلحت آمیز بهتر است، یا راست فتنه انگیز؟

پاسخ : 
راست اگر فتنه انگیز باشد و مفاسدى ایجاد کند باید از آن پرهیز کرد; خواه دروغش مصلحت آمیز باشد، یا بیهوده. و از آنجا که این مطلب به قاعده اهمّ و مهمّ باز مى‌گردد، باید ضررهاى ناشى از دروغ و فواید آن را با یکدیگر مقایسه کرد، آنچه واجد اهمیّت بیشترى است، انجام داد. در ضمن اگر بتوان از دروغ به توریه پناه برد، توریه مقدّم است. و منظور از توریه سخنى است که تاب دو معنى داشته باشد; شنونده معنایى را از آن تصوّر مى کند که خلاف واقع است و باور مى کند، و مصلحت حاصل مى‌شود، امّا گوینده معناى دیگرى را تصوّر مى کند، که مطابق با واقع است.

منبع:makarem.ir

پرسش : 
امام راحل (قدس سره) مى فرمودند: «گاه مى توان براى حفظ نظام، برخى از واجبات را نیز ترک کرد.» آیا این موضوع در خبر هم صادق است؟ آیا خبرنگار نیز مى تواند براى حفظ نظام به دروغ متوسّل شود؟

پاسخ : 
اگر واقعاً مساله به صورت اهمّ و مهمّ درآید، و مانند دروغ براى اصلاح ذات البین شود، مانعى ندارد. ولى چون ممکن است این حکم وسیله سوء استفاده قرار گیرد، و به هر بهانه اى خبرهاى دروغ منتشر کنند، باید حتّى الامکان از این کار پرهیز کرد.

منبع:makarem.ir

پرسش : 
اینجانب مدّتى است که در یکى از باجه هاى مخابرات مشغول به کار هستم. کارفرمایم معتقد است که از نرخ‌هاى مخابرات بیشتر باید گرفت. کار دیگرى که انجام مى دهیم، خدمات فورى است; مثلا کارهایى از قبیل خلافى ماشین‌ها باید زود گرفته شود، ولى به دلایلى زود انجام نمى شود. وى مى گوید: «ارباب رجوع را با دروغ بفرست تا بروند» حال اگر من دروغ بگویم، گناه کرده، و به خلق خدا نیز ظلم نموده ام، و اگر راستش را بگویم، ارباب رجوع با من درگیر شده، کارم را هم از دست مى دهم. مشکل دیگر این است که اگر کسى تلفن بزند و مبلغ آن 27 تومان شود، به خاطر نبودن پول خُرد، مجبور هستم 30 تومان بگیرم. حکم شرع درباره این مسائل چیست؟

پاسخ : 
چنانچه نتوانید کارفرما را متقاعد کنید که طبق قوانین و مقرّرات عمل شود، آن کار را رها کنید، و به دنبال کار مشروعى باشید. ان شاء الله خداوند به شما کمک خواهد کرد.

منبع:makarem.ir

پرسش : 
مى دانیم خودکشى در اسلام حرام است; لکن اگر رزمنده اى در حال جنگ و در معرض اسارت دشمن باشد و اطّلاعاتى داشته باشد که اگر لو رود، باعث مرگ عدّه اى از رزمندگان شده، به علاوه ضایعات دیگرى نیز به دنبال خواهد داشت، و این رزمنده مى‎داند دشمن او را شکنجه هاى بسیار خواهد نمود تا به آن اطّلاعات برسد و این شخص تحمّل آن شکنجه ها را ندارد; آیا مى تواند قبل از اسارت خودکشى کند؟

پاسخ : 
چنانچه مسلّم باشد طاقت شکنجه ها را ندارد و اطّلاعاتى مى دهد که ضایعات بزرگى به بار مى آورد و موجب مرگ گروهى مى شود، این عمل نوعى ایثار و فداکارى محسوب مى شود.

منبع:makarem.ir

پرسش : 
آیا خوردن سم حرام است؟

پاسخ : 
آری، این کار حرام است.

منبع:makarem.ir

پرسش : 
متأسّفانه چند سالى است که در شهر ما خودکشى شایع شده، و عدّه اى از جوانان و نوجوانان اقدام به این کار زشت مى کنند. ولى بنظر مى رسد که اگر جنبه شرعى و عواقب اجتماعى آن به صورت مشروح براى این گروه سنّى تشریح گردد، بسیارى از آنها از عمل خود منصرف گشته، و حتّى فکر آن را نخواهند کرد. با عنایت به این موضوع، لطفاً به سؤالات زیر پاسخ دهید: الف) حکم شرعى قتل نفس چیست؟ ب) با توجّه به این که بدن متعلّق به خود شخص مى باشد، نه به دیگرى، و مسؤولیّت آن به خود شخص بر مى گردد، چرا خودکشى حرام است؟ ج) افرادى که قتل نفس مى کنند، در عالم برزخ چه وضعى خواهند داشت؟ د) فردى که خودکشى مى کند، آیا اثر سوء این عمل در دادگاه خداوند متعال، گریبانگیر والدین او نیز مى شود؟ هـ) گرفتن مجالس سوگوارى و دفن آنها در قبرستان مؤمنین چگونه است؟ و) در برخى موارد، خانواده هاى داغدیده با این توجیه که این کار در حالت عادى صورت نگرفته، آداب و رسوم مرگ طبیعى را براى آنها اعمال مى کنند، آیا این عمل صحیح است؟ ز) آیا افرادى که خودکشى مى کنند از شفاعت اهل بیت (علیهم السلام) برخوردار مى‌گردند؟ ح) آیا احتمال بخشودگى در درگاه حق تعالى، با عنایت به فرمایشات معصومین (علیهم السلام) براى چنین افرادى، وجود دارد؟

پاسخ : 
خودکشى به یقین از گناهان کبیره است، و مالکیّت انسان نسبت به نفس خویش، نمى‌تواند دلیل بر خودکشى شود. همان گونه که مالکیّت انسان نسبت به اموالش، نمى تواند مجوّز آتش زدن آن گردد. البتّه باید تمام مراسم را براى این گونه افراد مانند مسلمان عادّى انجام داد، و براى نجات آنها دعا کرد، شاید مشمول عفو الهى واقع شوند.

منبع:makarem.ir

پرسش : 
نسبت به شخصى که به گونه‌اى مى‌خواهد اقدام به خودکشى نماید بفرمایید: الف) آیا جلوگیرى از خودکشى وى بر دیگران واجب است؟ ب) اگر ممانعت از خودکشى آن شخص، مستلزم مخارجى باشد آن مخارج را چه کسى و تا چه مقدارى باید پرداخت نماید؟ ج) اگر بازدارى شخص فوق از خودکشى، مستلزم استقبال از خطر جانى یا به خطر افتادن سلامت شخص نجات دهنده باشد تا چه اندازه باید از این خطر استقبال نماید؟ د) آیا در نجات جان چنین فردى، فرقى بین مسلمان یا کافر حربى یا کافر غیر حربى که مى خواهد خودکشى نماید وجود دارد، اگر هست احکام آن را بفرمایید؟ هـ) آیا براى ممانعت از خودکشى آن شخص، رضایت یا عدم رضایت وى براى نجات در تکلیف نجات دهنده، مدخلیّت دارد یا خیر؟ و) در صورت عدم رضایت براى نجات جان خود اگر کسى اقدامى در جهت نجات وى انجام داد که در ضمن آسیبى هم به شخص خودکشى کننده وارد شد، آیا منجى ضامن است؟

پاسخ : 
الف تا ج) جلوگیرى از خودکشى بر هر مسلمانى واجب است و اگر هزینه کمى داشته‌باشد باید شخص بازدارنده بپردازد امّا اگر هزینه آن سنگین باشد یا مستلزم خطر جانى باشد بر آن شخص لازم نیست ولى چنانچه بیت المال توانایى داشته باشد باید آن را بپردازد.
د) نجات جان کافرحربى لازم نیست و در مورد کافرذمّى احتیاط نجات دادن است.
هـ) رضایت او لازم نیست.
و) در صورتى که راه نجاتش منحصر به راهى است که آسیبى به او مى رسد اشکالى ندارد و ضامن نیست.

منبع:makarem.ir

پرسش : 
با توجّه به این که با «تکدّى گرى» به عنوان یک جرم برخورد قانونى نمى شود، بعضاً افرادى تحت عنوان فقیر و تهی‌دست در سطح شهر به تکدّى گرى مشغولند. و مردم خیرخواه با دیدن وضعیّت ظاهرى این افراد، از روى رأفت به آنها کمک مى کنند. از آنجا که توافقى درباره جمع آورى متکدّیان از سطح شهرها منعقد شده، و مسؤول جمع‌آورى آنان شهردارى و نیروى انتظامى، و مسؤول نگهدارى آنها سازمان بهزیستى در مرکزى به نام هدایت است، و در مدّت زمانى که متکدّیان در این مرکز نگهدارى مى شوند تا به خانواده هایشان تحویل گردند، احتیاج به استحمام، غذا، لباس، اصلاح سر و صورت و مانند آن دارند، لطفاً بفرمایید: 1ـ طبق دستور العملى که از طرف سازمان به مرکز ابلاغ شده، براى نگهدارى هر نفر در هر شبانه روز، مبلغی از آنها گرفته مى شود. آیا گرفتن این مبلغ مشروع است؟ در صورت مشروع بودن، چنانچه مبلغى اضافه بر آن گرفته شده باشد، چه حکمى دارد؟ (لازم به ذکر است که این پول خرج خودشان یا متکدّیان دیگر مى گردد.) 2ـ بعضى از متکدّیان محجورند، و قوّه عقلانى آنها زایل شده است، و بعضاً پول هنگفتى دارند، و خانواده هاى تعدادى از آنها نیز مشخّص نیست، و چون ما براى همیشه نمى‌توانیم از آنها نگهدارى نماییم، مجبوریم بعد از چند روز آنها را به شهرستان محلّ اقامتشان اعزام نماییم، و خوف این است که پولشان را از دست بدهند. آیا جایز است پول این افراد گرفته شود، و به سازمان بهزیستى تحویل گردد، تا مورد استفاده سایر مدد جویانى که تحت پوشش هستند، قرار بگیرد؟

پاسخ : 
اوّلا: با توجّه به این که این مساله از نظر شرعى پیچیده است، باید نسبت به آن با دقّت و احتیاط عمل کنید، تا ان شاء الله مرتکب خلاف شرع نشوید.
ثانیاً: آن دسته از متکدّیان که پول هنگفت دارند، اموالشان جزء مجهول المالک است; به استثناى هزینه یک سال که مال خود آنهاست، و مصرف کردن پولهاى اضافى براى فقراى دیگر اشکالى ندارد. و آنها که پول کمى دارند متعلّق به خودشان است، و مى‌توان براى مخارج آنها از آن پول استفاده کرد.
ثالثاً: آنها که از کار افتاده هستند نباید اموالشان را صرف دیگران کرد; چرا که با گذشت سال باز هم گرفتار خواهند بود.

منبع:makarem.ir