نرم افزار حسابداری

پرسش : 
چنانچه جانى یک ضربه به چشم مجنىٌ علیه بزند و این یک ضربه باعث جراحت از نوع دامیه یا غیره و سیاه شدگى توأماً گردد، آیا دیه متعلّق به این دو اثر دو نوع است یا دیه فقط به جراحت دامیه تعلق مى گیرد؟

پاسخ : 
باید دیه هر دو را بپردازد.

منبع: makarem.ir

پرسش : 
آیا جرح بر گردن دیه دارد یا ارش و آیا شکستگى استخوان با قسامه ثابت مى شود؟

پاسخ : 
در بعضى از موارد دیه دارد و در بعضى موارد ارش و شکستگى استخوان با قسامه ثابت مى شود.

منبع: makarem.ir

پرسش : 
دیه طحال را توضیح دهید؟

پاسخ : 
هرگاه از بیرون جراحتى بر طحال وارد گردد، دیه جائفه دارد (و آن ثلث دیه کامله است) و اگر جراحتى در ظاهر وجود نداشته باشد و تنها از طریق ضربه یا مانند آن نقصى بر طحال وارد شود، باید کارشناسان مقدار نقص عضو را تعیین کرده و با مجموع دیه کامله انسان بسنجند و دیه را حساب کنند.

منبع: makarem.ir

پرسش : 
در یک نزاع، دو نفر فردى را مورد حمله خود قرار داده و ضرباتى به وسیله بیل و چهار شاخ آهنى (شانه دندانه دار) به سر و صورت او وارد مى سازند که به نظر پزشک قانونى ضربه هاى وارده بر سر، باعث ضربه مغزى شده و ضربه وارده به صورت، فقط سوراخ شدن گوشت صورت را در دو مورد باعث گردیده است و شخص مضروب بعد از چند ساعتى فوت مى کند. پزشک قانونى ضربه مغزى را علّت مرگ اعلام نموده است. اولیاى دم نیز به دلیل حضور در صحنه نزاع، دو نفر ضارب فوق الذّکر را قاتل معرفى کرده اند و قاضى شرع هم با اجراى قسامه نظر اولیاى دم را تأیید کرده است. در این مرحله شخص سوّمى ابراز مى دارد که ضربه وارده بر صورت توسط او بوده است. اکنون برفرض صادق بودن شخص سوّم در ادعایش سؤال این است که آیا شخص سوّم از نظر شرع مقدّس اسلام به عنوان شریک در قتل به حساب مى آید و یا این که باید دیه پرداخت کند و در صورت دوّم مقدار دیه (دو سوراخ عمیق در گوشت صورت با چهارشاخ) چه میزانى است؟

پاسخ : 
در فرض مساله که ضربه صورت سبب قتل نبوده باید جانى دیه بپردازد و دیه آن اگر به استخوان نرسیده، براى هر زخمى سه شتر است.

منبع: makarem.ir

پرسش : 
در اثر تصادف یا نزاع، ضربه‌اى به کلیه‌هاى شخصى وارد و کلیه ها از بین رفته است، یا این که در اثر ضربه، على الدّوام باید تحت معالجه و مراقبت پزشک باشد، یا یکى از کلیه‎ها یا طحال و یا مثانه همان‌گونه شده است، تکلیف قاضى در این موارد براى صدور حکم چیست؟ مشروحاً جواب مرقوم فرمایید. در ضمن هزینه معالجه به عهده ضارب است یا مضروب؟ و در صورتى که به عهده مضروب باشد ممکن است دیه کفایت معالجه را نکند، جریان را چگونه باید اصلاح نمود؟

پاسخ : 
باید کارشناسان نظر دهند که این آسیب دیدگى عضو داخلى چند درصد کلّ بدن است (همان طور که در مجروحین جنگى محاسبه مى کنند) و سپس به همان نسبت از دیه کامله محاسبه کنند و اگر هزینه درمان بیشتر شود، احتیاط واجب این است که باقیمانده هزینه درمان را بدهند.

منبع: makarem.ir

پرسش : 
فردى در اثر جنایت شخص دیگرى حدود یک سال قادر به ضبط مدفوع خود نبوده ولى بعداً در اثر عمل جرّاحى قادر به ضبط مدفوع شده است، ولى ده در صد نقص عضو باقى است یعنى ده درصد قادر به ضبط مدفوع خود نیست و دادگاه هم در زمان بهبودى مى خواهد حکم صادر کند، آیا مصدوم، حقّ دیه کامل دارد یا حقّ ده درصد از دیه کامل؟

پاسخ : 
در این جا دیه کامل است.

منبع: makarem.ir

پرسش : 
شخصى را بر روى زمین کشیده اند که در اثر این کار و سرمازدگى در کف پا و انگشتان پا و دست و پشت دست تاول ایجاد شده است، دیه اش چگونه تعیین مى گردد؟

پاسخ : 
دیه به نسبت تاثیر این امور، تعلّق مى گیرد.

منبع: makarem.ir

پرسش : 
شخصى در اثر انفجار موادّ منفجره در کارخانه ریخته گرى (که صاحب کار بدون مجوّز قانونى مصرف مى کرده) انگشتش قطع شده است، آیا دیه آن برصاحب کار است؟ و اگر هست چه مقدار از نقدین مى باشد؟

پاسخ : 
هرگاه شخص مزبور با آگاهى از این امر خودش با موادّ منفجره کار کرده و انگشتانش قطع شده است، کسى ضامن نیست.

منبع: makarem.ir

پرسش : 
شخصی در حین نزاع به دیگری جراحتی وارد نموده که نوعا کشنده نیست و در صورت مراجعه به پزشک و مداوا، زخم بهبود می یابد (مثلا یک بند انگشت او را قطع نموده) اما شخص مجروح عمدا به پزشک مراجعه نمی‎کند و به مداوا نمی پردازد (یا به علت فقر و نداشتن هزینه درمان یا به علت بی مبالاتی و سهل انگاری یا بر اثر لجاجت و غیره) در نتیجه موضع جراحت دچار عفونت و سرایت به نقاط دیگر بدن شده و در نهایت منجر به مرگ شخص می گردد. در فرض مساله آیا ضارب مرتکب قتل عمد گردیده و باید قصاص شود یا اینکه چون قصد نتیجه قتل را نداشته، شبه عمد است یا اساسا قتل منتسب به او نبوده و تنها باید نسبت به جراحت، محکوم به قصاص یا دیه است؟

پاسخ : 
در فرض مساله ضارب بیش از قصاص عضو در صورت عمد و دیه عضو در صورت غیر عمد ضامن نیست.

منبع: makarem.ir

پرسش : 
در رساله شما مشاهده کردم که اهدای عضو بیمار مرگ مغزی دیه دارد، اینجانب نام خودم را به عنوان داوطلب اهدای عضو ثبت کرده‌ام؛ اگر راضی به گرفتن دیه نباشم باز گرفتن آن لازم است؟ اگر وصیت کنم چطور؟

پاسخ : 
هرگاه ورثه شما هم به این معنا موافقت کنند دیه لازم نیست.

منبع: makarem.ir

پرسش : 
طبق ماده 389 مجازات اسلامی فلج کردن گوش دو ثلث دیه و بریدن گوش فلج ثلث دیه دارد. آیا این حکم صحیح است؟

پاسخ : 
حکم فوق صحیح است.

منبع: makarem.ir

پرسش : 
همان گونه که مستحضريد بر اساس برخي روايات وارده در باب ديات، خوب شدن بعضي جراحات يا نقص عضوها (نظير شکستگي استخوان در اعضايي که ديه مقدّره دارد يا شکافتن لب) ميزان ديه را تغيير مي‌‏دهد. با توجه به اين که امروز به خاطر پيشرفت علم پزشکي تعداد قابل ملاحظه‌‏اي از جراحات و نقص عضوها قابل درمان مي‌‏باشد؛ بفرماييد: الف. آيا تأثير درمان در ميزان ديه را به غير موارد مصرّح در فقه نيز مي‏‌توان تعميم داد؟ ب. آيا پيوند عضو مقطوع در ميزان ديه تأثير دارد يا خير (در صورتي که انگشت يا دست شخصي در اثر جنايت قطع شود، اگر به موقع اقدام گردد مي‏‌توان عضو مقطوع را پيوند زد)؟

پاسخ : 
الف. در غیر موارد منصوصه دیه را نمی توان تغییر داد.
ب. تاثیری ندارد.

منبع: makarem.ir

پرسش : 
دیه جراحات وارده بر اهل کتاب چه مقدار است؟

پاسخ : 
احتیاط واجب آن است که به اندازه مسلمان پرداخت شود.

منبع: makarem.ir

پرسش : 
کودکانى که از خانواده هاى دیگر ادیان الهى به دنیا آمده اند، در رابطه با قوانین کیفرى هم سطح با کودک مسلمان نیستند. با توجّه به رأفت دین اسلام نسبت به کودکان، آیا امکان هم سطحى وجود دارد؟

پاسخ : 
به عقیده ما هر دو از نظر دیه یکسانند.

منبع: makarem.ir

پرسش : 
دیه مرد و زن غیر مسلمان چه مقدار است؟

پاسخ : 
دیه ذمّى و مستامن و معاهَد بنابر احتیاط دیه کامله است، و ولىّ دم مى تواند با قاتل مصالحه کند، و کفّار حربى مستثنى هستند. و دیه زنان نصف دیه مردان است.

منبع: makarem.ir

پرسش : 
با توجّه به این که طبق فتواى مشهور فقها، دیه اهل کتاب کفّار ذمّى هشت صد درهم است، آیا اقلیّت زرتشتى نیز مشمول این حکم خواهند بود؟

پاسخ : 
احتیاط آن است که دیه اهل کتاب، و از جمله زرتشتى ها، را مساوى دیه مسلمانان بپردازند.

منبع: makarem.ir

پرسش : 
اگر مردى چندین زن محقون الدّم را بکشد، و برخى از اولیاى دم آنها خواهان قصاص، و بعضى طالب دیه باشند، به چه ترتیب عمل خواهد شد؟

پاسخ : 
هرگاه بعضى قصاص کنند (مثلا اولیاى دم یکى از مقتولین فاضل دیه را بپردازد و قصاص کند) دیه بقیّه از اموال قاتل پرداخته مى شود.

منبع: makarem.ir

پرسش : 
چنان چه اولیاى دم علیرغم اصرار بر قصاص، قدرت پرداخت فاضل دیه را نداشته باشند، و از طرفى به طور عادى نیز امیدى به تمکّن آنان در آینده نباشد، بفرمایید: 1ـ آیا در این گونه موارد قصاص به طور قهرى تبدیل به دیه مى شود؟ 2 ـ چنانچه پاسخ منفى است، در شرایطى که عدم قصاص، یا تأخیر آن، به مصلحت نباشد، و چه بسا عوارض سیاسى و اجتماعى شدیدى در بر داشته باشد، آیا مى توان با پرداخت فاضل دیه از بیت المال قصاص را اجرا نمود؟ 3ـ در فرض مسأله، آیا مى توان بدون ردّ فاضل دیه، قصاص را اجرا نمود، و فاضل دیه به عنوان دین بر ذمّه ولىّ دم باقى بماند؟ 4ـ اگر (آن گونه که برخى از فقها مى فرمایند) در این گونه موارد، وظیفه صبر کردن تا زمان توانایى ولىّ دم باشد، در مواردى که ممکن است انتظار قصاص سال‎ها به طول بکشد، و این امر براى قاتل و خانواده وى موجب عسر و حرج گردد، تکلیف چیست؟

پاسخ : 
1- در صورتى که امیدى به پرداخت فاضل دیه در آینده نزدیک نباشد، حکم قصاص تبدیل به دیه مى شود.
2- در صورتى که عدم اجراى قصاص واقعاً مشکل آفرین بوده باشد، پرداختن فاضل دیه از بیت المال بى مانع است.
3- جایز نیست.
4- در صورت احتمال یسار در آینده دور، تبدیل به دیه مى شود.

منبع: makarem.ir

پرسش : 
با توجّه به این که دیات اعضا در زن و مرد مساوى است، و زمانى که دیه زن به بیشتر از ثلث برسد به نصف تقلیل مى یابد، حکم فروض مختلف ذیل را بیان فرمایید: الف) در صورتى که بر یک عضو، با جنایات متعدّد صدمه وارد شود، ولى همه در یک عضو باشد، و مجموع دیات بیش از ثلث دیه باشد. ب) در صورتى که جنایت بر یک عضو، یا با یک ضربه وارد شده، و صدمات متعدّدى در پى داشته که مجموع، مازاد بر ثلث باشد. ج) در صورتى که با یک ضربه جنایات متعدّدى بر اعضاى مختلف وارد شده، و مجموع دیات مقدّره بیشتر از ثلث باشد. د) در صورتى که با ضربات متعدّد، جنایت متعدّد، به اعضاى مختلف وارد شود، و مجموع افزون از ثلث باشد.

پاسخ : 
جواب الف و ج و د: در تمام این سه صورت هر یک جداگانه محاسبه مى شود.
جواب ب: در صورت تعدّد صدمات هر یک جداگانه محسوب مى شود.

منبع: makarem.ir

پرسش : 
دیه زن مسلمان، اگر در ماه حرام به قتل رسیده باشد، چقدر است؟

پاسخ : 
نصف دیه کامله به عنوان اصل دیه زن، و یک سوم آن (که یک ششم دیه کامله مى شود) به عنوان تغلیظ پرداخته مى گردد، که مجموعاً چهار ششم دیه کامله مى شود.

منبع: makarem.ir