غذاها از نظر هضم‌شدن با هم تفاوت می‌کنند. تعدادی زودهضم و تعدادی دیرهضم هستند. برخی خواص غذایی بالایی داشته و انرژی‌زا بوده، ولی برخی تنها شکم پر کن و ناسالم هستند. از دیدگاه طب سنتی، غذاها را به چند دسته غذاهای لطیف، غذای غیرلطیف و معتدل تقسیم‌بندی کرده‌اند.

غذای لطیف به غذاهایی گفته می‌شود که با ورود به بدن به سهولت در دستگاه گوارش هضم شده و مورد استفاده اندام‌ها قرار می‌گیرد و برای استفاده در دوران نقاهت بیماری سودمند است و برای افرادی که نمی‌خواهند با مصرف غذا، مواد زائد و سموم در بدنشان تجمع یابد و همچنین برای افرادی که فعالیت فکری زیادی دارند، مناسب است. این غذاها ممکن است کم‌انرژی یا پرانرژی باشند. زرده تخم‌ مرغ عسلی، گوشت کبک، ماهی، نان گندم، انار، سیب، کاهو، پیاز و انواعی از سوپ‌های آبکی و ملین از این جمله است.

تفاوت غذای زودهضم با غذای لطیف
از نظر متخصصان طب نوین غذاهای زودهضم شامل کربوهیدرات‌های تصفیه شده همچون قند، شکر، آرد، برنج سفید و سایر کربوهیدرات‌هایی می‌شود که فیبر بالایی نداشته و چون بسرعت معده را تخلیه می‌کنند معمولا قند خون را سریع بالا برده و برای مبتلایان به دیابت محدودیت مصرف دارد، ضمن این‌که سبب گرسنگی زودرس شده و مصرف آن برای افراد با اضافه وزن بالا مناسب نیست.

البته گفتن این نکته لازم به نظر می‌رسد که همه غذاهای حاوی کربوهیدرات زود هضم نیستند. انواع حبوبات (لوبیا، نخود و عدس) و غلات (جو، جوی دوسر و برنج قهوه‌ای) و آرد و نان‌های سبوس‌دار در گروه غذاهای حاوی کربوهیدرات پیچیده بوده که دیر هضم، فیبری و انرژی‌زا، اما فاقد مواد زائد هستند که بتدریج قند خون را بالا برده و سیر کننده‌اند و مصرف توامان این مواد غذایی با یکدیگر (عدس‌پلو، لوبیا پلو، خوراک لوبیا با انواع نان سبوس‌دار) بسیار مفید است.

این را هم بدانید میوه‌های آبدار نظیر هندوانه، خربزه، طالبی و انگور در مقایسه با سیب، موز، آلو و انجیر فیبر کمتری دارند و سریع معده را ترک می‌کنند، اما سبزی‌هایی همچون انواع کلم بروکلی، بروکسل، برگ کلم، گل‌کلم، کلم‌پیچ، تره‌فرنگی و هویج بویژه خام آن فیبر زیادتری داشته و ضمن این‌که دیرهضم هستند غنی از ریز مغذی‌ها بوده و مصرف آنها آب بدن را برای ساعات طولانی ذخیره می‌کند.

غذای غیرلطیف چیست؟
غذای غیرلطیف نوعی غذای دیرهضم است که بدن برای هضم و جذب آن به زحمت افتاده و مواد زائد آن‌ هم زیاد است. گوشت گوساله، تخم مرغ نیمرو، گوشت نمک سود و دودی شده، انواع فرآورده‌های گوشتی صنعتی (سوسیس، کالباس، انواع ناگت و برگرهای حاوی ترکیبات چرب)، لبنیات پرچرب و مواد سرخ شده از این جمله‌اند.

غذاهای معتدل نیز خوردنی‌هایی هستند که برای افراد با مزاج معتدل و فعالیت متوسط مناسب است. ماهی، گوشت بره، شلغم، گوشت شتر جوان و اغلب گوشت پرندگان از این جمله است

چه خارشی ریشه روانی دارد؟
وقتی نمی‌توان برای خارش علت مشخصی یافت، باید به علل روانی توجه کرد. بعضی از بیماری‌های پوستی (مانند درماتیت اتوپیک) در گروه بیماری‌های سایکوفیزیولوژیک قرار می‌گیرند. این بیماری‌ها که معمولا خارش جزو علایم شایع آنهاست، با شرایط ناگواری مانند استرس و اضطراب شدت می‌یابند. سیستم بدن ما طوری طراحی شده که عامل استرس‌زا می‌تواند وضعیت بیوشیمیایی آن را تغییر دهد. این تغییرات باعث بروز تغییراتی در میزان ترشح اندورفین می‌شوند و این روی وضعیت پوست اثر می‌گذارد. به عبارتی، استرس باعث ایجاد خارش یا تشدید آن می‌شود و خاراندن پوست هم می‌تواند محرکی برای ترشح اندورفین و تسکین بیمار باشد. این خانم که شما در مقدمه مطلبتان به وضعیت ایشان اشاره کردید، به‌نظرم دچار اختلال انطباقی شده است.

اختلال انطباقی چیست؟
اختلال انطباقی هنگامی به‌وجود می‌آید كه فرد در تطابق با وضعیت بحرانی یا تنش‌زا به‌صورت غیرعادی از خود واکنش نشان می‌دهد. اختلال انطباقی همچون افسردگی یا اختلال‌های اضطرابی، مشکل عمده روان‌پزشکی نیست یعنی فرد درجاتی از علائمی همچون خلق افسرده یا بی‌قراری مرتبط با اتفاق را تجربه می‌کند و با برطرف شدن عامل تنش‌زا، علائم فروکش خواهدكرد. در برخی افراد علائم خلقی یا اضطرابی می‌تواند خود را به شکل تظاهرات جسمانی همچون دردهای پراکنده جسمانی یا حس‌های پوستی همانند بی‌حسی، سوزش یا خارش نشان دهد.

به‌نظر شما خانم ناجیه که در مقدمه مطلب به وضعیتشان اشاره کردیم، دچار چه مشکلی است؟
خانم ناجیه با دو مشکل روبرو است؛ نگرانی از سرنوشت عاطفی و نگرانی‌ قبل از خواستگاری كه شب‌ها او را دچار خارش می‌كرده ولی موقع کار کمتر بوده و حالا بعد از اطمینان از نامزدی‌اش با احمد، مشکل دیگری باعث شده همچنان خارش او پایدار بماند؛ بزرگنمایی بیماری‌اش و نگرانی درباره دیدگاه منفی نامزدش. این خانم برداشتی نادرست از شرایط دارد و فکر می‌کند احتمالا نامزدش بدترین واکنش ممکن را در مواجهه با مشكل او خواهد داشت. به هر حال تنش جزیی از زندگی شهرنشینی است و شاید همه مردم توانایی مدیریت شرایط بحرانی و مقابله با تنش را نداشته باشند. بهترین راه، یافتن عامل استرس‌زا و پیدا كردن بیش از یک راه‌حل برای برطرف کردن تنش است. عامل تنش‌زا همیشه قابل‌حذف نیست ولی با روش‌های خاص مانند تکنیک‌های آرام‌سازی و مدیریت خشم می‌توان عارضه به‌وجود آمده را کاهش داد.

حرف آخر؟
ایشان به یادگیری مهارت‌های مقابله‌ای نیاز دارد. روش جرات‌مندی برای طرح مشکل با دیگران یا همسر، آموزش مهارت‌های آرام‌سازی برای کاهش تنش‌های جسمی و فکری و مهارت کنترل خشم و تکانه برای تاخیر در خاراندن بدن بسیار کمک‌کننده هستند. پوست ارتباط نزدیکی با سیستم اعصاب و ذهن ما دارد و هیجان‌های ما همچون غم، شادی، اضطراب یا خشم روی آن اثر می‌گذارد. مشکلات پوستی مانند خارش علاوه بر علل جسمی، می‌تواند علت روانی هم داشته باشد.

هوانورد
فیلم هوانورد به كارگردانی مارتین اسكورسیزی و با بازی لئوناردو دی‌كاپریو محصول سال 2004 آمریكاست. این فیلم براساس داستان زندگی «هوارد هیوز»، كارگردان، تهیه‌كننده و خلبان مشهور آمریكایی است كه همواره به دنبال شكستن ركوردهای پرواز بود. هیوز كه عاشق سینما و هوانوردی بود، تمام ثروت به جا مانده از پدرش را صرف تولیدات سینمایی و ساخت یك هواپیمای غول‌پیكر كرد. او كه به اختلال شخصیت وسواسی - اجباری دچار بود، در سن 25 سالگی یكی از پرفروش‌ترین فیلم‌های آن دوران هالیوود یعنی «فرشتگان جهنم» را در سال 1930 ساخت و با وجود پیشرفت قابل‌توجهی كه در صنعت سینما پیدا كرد، به دلیل كمال‌گرایی بیمارگونه و آرزوهای بلندپروازانه‌اش، با سقوط نافرجام هواپیمای غول‌پیكر ساخت خود، شكست سختی را تجربه كرد، تا جایی كه اواخر عمرش خود را در یك اتاق تنگ و تاریك حبس كرد و در هیچ جمعی حاضر نشد. این فیلم به دوران اوج شهرت هیوز و پایان تلخ زندگی او پرداخته است. فیلم «هوانورد» بیانگر فراز و نشیب زندگی پردغدغه یك بیمار مبتلا به اختلال شخصیت وسواسی-اجباری است. هرچه از فیلم می‌گذرد، هیوز بیشتر علائم و نشانه‌های این اختلال را نشان می‌دهد. او علاوه بر داشتن افكار و اعمال وسواسی، دچار كمال‌گرایی مفرط است. این افراد معمولا بیش از حد نظافت، نظم و ترتیب را رعایت می‌کنند و از طرفی بیش از حد نگران و قانونمند هستند. آنها به دلیل كوچك‌ترین اشتباهی كه مرتكب می‌شوند، به شدیدترین وجه از خود انتقاد می‌كنند.
 

دستگاه‌های لیزر موهای زائد خانگی که به تازگی وارد بازار ایران شده‌اند، کاری شبیه به لیزر برای از بین بردن موهای اضافی بدن می‌کنند. در این دستگاه‌ها از فناوری IPL استفاده شده است. IPL فناوری جدیدی در از بین بردن موهای زائد است که در بیشتر سالن‌های زیبایی هم از آن استفاده می‌شود. این دستگاه‌ها، پالس‌های نوری را به ریشه موها می‌تابانند و باعث از بین رفتن آنها و كندشدن رشدشان می‌شوند. انواعی از لیزرهای خانگی موجود در بازار برای از بین بردن موی صورت مناسب نیستند و برخی از آنها برای اصلاح موی ناحیه تناسلی طراحی نشده‌اند بنابراین باید هنگام خرید، نیاز خود را از چنین وسیله‌ای در نظر بگیرید.

در مورد این دستگاه‌های تازه‌وارد که قیمتشان هم بالاست (بین یک تا سه میلیون تومان)، حرف‌وحدیث‌های بسیاری وجود دارد. به همین دلیل به سراغ دکتر رضا رباطی، متخصص پوست و مو و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی رفتیم تا بدانیم که خرید لیزر موهای زائد خانگی به درد چه کسانی می‌خورد و به درد چه کسانی نمی‌خورد.

روش كار دستگاه‌های لیزر موهای زائد خانگی با انواع کلینیکی‌شان تفاوت زیادی دارد؟
روش کار دستگاه‌های لیزر موهای زائد خانگی شبیه دستگاه‌های لیزر موهای زائد کلینیکی است با این تفاوت که طوری طراحی شده‌اند كه خطر کمتری برای استفاده خانگی داشته باشند و بتوان به سادگی از آنها استفاده كرد. متاسفانه انواع نامرغوبی از این دستگاه‌ها هم در بازار وجود دارد که به هیچ‌وجه شبیه لیزر عمل نمی‌کنند بنابراین اگر قصد خرید چنین محصولی دارید، حتما از میان مارک و نشان‌های معتبر جهانی انتخاب کنید.

آیا استفاده از این دستگاه‌ها برای خانم‌های باردار یا شیرده می‌تواند خطرناك باشد؟
تا به حال از نظر تئوری ثابت نشده نور لیزر یا این دستگاه‌های خانگی اثر منفی چشمگیری بر جنین یا مادر شیرده داشته باشد. البته لیزردرمانی برای رفع موهای زائد، چه در خانه و چه در کلینیک، درمانی است و ممکن است باعث ایجاد استرس و اضطراب در افراد مختلف شود. به همین دلیل و از آنجا که لیزر موهای زائد، نوعی درمان اختیاری محسوب می‌شود، بهتر است مادران باردار و شیرده برای پیشگیری از ایجاد مشکل احتمالی، از انجام چنین کاری صرف‌نظر کنند. اگر خانمی اصرار به این کار دارد، بهتر است با پزشك معالجش مشورت كند.

آیا می‌توان از این دستگاه‌ها برای از بین بردن موی زائد تمام نقاط بدن استفاده كرد؟
این به نوع دستگاه لیزر خانگی بستگی دارد و اگر در دفترچه دستگاه تاکید شده آن را مثلا برای صورت، سینه یا ناحیه تناسلی استفاده نکنید، حتما این توصیه را جدی بگیرید چون ممکن است پالس‌های نوری آن دستگاه برای این نواحی بدن مناسب نباشند اما اگر محدودیت مصرفی در دفترچه ذکر نشده بود،‌ می‌توان از آن برای از بین بردن موهای زائد تمام قسمت‌های بدن کمک گرفت.

استفاده از عینک مخصوص یا دستکش هنگام استفاده از لیزرهای خانگی لازم است؟
به نوع دستگاه بستگی دارد. اگر لزومی به انجام این کار وجود داشته باشد، حتما کارخانه تولیدکننده، یک عینک یا دستکش همراه محصولش ارائه می‌دهد و روش استفاده از آنها را در دفترچه یا سی‌دی آموزشی‌اش عنوان می‌کند. اگر عینکی همراه محصول وجود داشت، حتما باید از آن هنگام کار با دستگاه استفاده كرد تا عارضه چشمی پیش نیاید.

آیا امکان سوختن پوست با استفاده از این دستگاه‌ها وجود دارد؟
بله، یکی از شایع‌ترین عارضه‌های پوستی لیزر، سوختگی است. اگر در استفاده از لیزرهای کلینیکی یا خانگی دقت‌ نشود، ممکن است پوست فرد دچار سوختگی شود. به همین دلیل قبل از استفاده حتما باید به دقت برنامه‌های سی‌دی آموزشی دستگاه را دید یا روش کار آن را در دفترچه‌ راهنما مطالعه كرد.

آیا خود افراد هم می‌توانند شخصا از دستگاه‌های لیزر خانگی استفاده کنند یا فرد دیگری باید این کار را برایشان انجام دهد؟
این دستگاه‌ها برای استفاده فردی مناسب هستند. یعنی هرکسی می‌تواند به تنهایی و بدون کمک دیگران در خانه از آنها استفاده کند.

میزان اثربخشی این لیزرهای خانگی با انواع کلینیکی‌شان برابری می‌کند؟
لیزردرمانی کلینیکی روشی برای از بین بردن تقریبا دائمی موهای زائد است یعنی می‌توان ادعا کرد این موها در روش کلینیکی لیزر هم صددرصد از بین می‌روند. البته می‌توان مطمئن بود که با لیزر موهای زائد، سرعت رشد و تعداد آنها به مراتب کمتر از قبل می‌شود. در مورد لیزرهای خانگی هم هدف همین کم کردن نیاز به اصلاح موهای زائد است. از آنجا که لیزرهای خانگی سابقه چندانی ندارد، هنوز کمی برای اظهارنظر قطعی یا جبهه‌گیری مثبت و منفی در مورد آنها زود است. باید افراد مختلفی با جنس و نوع مو و پوست‌های متفاوت تجربه استفاده از این دستگاه را بیان کنند تا بتوان گفت می‌توان اثربخشی آنها را دقیقا برابر با لیزرهای کلینیکی دانست یا خیر.

آیا شما خرید این لیزرهای خانگی را به تمام خانم‌ها توصیه می‌کنید یا نه؟
خرید این دستگاه‌ها کاملا انتخابی است. اگر خانمی موهای زائد بسیار زیادی در ناحیه صورت، دست‌ها یا پاهای خود دارد، لیزر خانگی از وسایل اصلاح قدیمی‌تر برای او مناسب‌تر است اما تهیه این محصول برای افراد کم‌مو یا آنهایی که حداکثر سالی 2 بار برای لیزر موهای زائد خود به کلینیک مراجعه می‌کنند، ضرورتی ندارد. ضمن اینکه این دستگاه‌ها به تازگی وارد کشور شده‌اند و بهتر است تا اطمینان از عملکرد و اثربخشی آنها، برای خریدشان عجله نكرد.

آیا نكته خاصی وجود دارد که رعایت آن قبل یا بعد از لیزر مو با این دستگاه‌های خانگی ضروری باشد؟
بهتر است قبل از لیزر، حتما پوست تمیز، خشک و عاری از هرگونه لوازم آرایشی یا کرم باشد. بعد از لیزر هم باید تا چند ساعت یا یک روز، ‌البته در صورت امکان، پوست را در معرض نور آفتاب یا مواد آرایشی قرار نداد و آن را خشک و تمیز نگه داشت.

«صاف یا فر‌کردن موها با موادشیمیایی انجام می‌شود. این مواد می‌توانند روی ساقه مو و حالت آن تاثیر بگذارند. موادی مانند «گلد» که برای صاف‌کردن موها استفاده می‌شوند، به‌نوعی پیوندهای دی‌سولفیدی موها را می‌شکنند و آنها را به‌گونه‌ای آرایش می‌دهند که در نهایت ساقه موها صاف‌تر شود. برای فر‌کردن موها هم موادشیمیایی خاصی به كار می‌رود که آرایش پروتئین موها را به‌هم می‌ریزند و به‌شکل جدیدی درمی‌آورند.» اینها، بخشی از گفته‌های دکتر بهروز باریک بین، متخصص پوست، قائم‌مقام مرکز تحقیقات کاربرد لیزر در علوم‌پزشکی و عضو هیات علمی دانشگاه علوم‌پزشکی شهید بهشتی در مورد صاف یا فر‌کردن موها بود. اگر شما هم طرفدار صاف یا فر‌کردن موهای خود با موادشیمیایی هستید، بد نیست پیش از هر تصمیمی، این گفت‌وگو را بخوانید.