انجام عمل صالح هم به تلاش انسان بستگی دارد و هم به توفیق . توفیق به معنای فراهم شدن اسباب و شرائط برای انجام عمل صالح است . برخی از توفیقات هم با سعی و کوشش به دست می آید هم برخی توفیقات نیز به دست انسان نیست اراده و مشیت الهی در آن دخیل است ، هر چند سعی و کوشش نماید ، لکن مصداق الاعمال بالنیات خداوند متعال ثواب آن عمل صالح را به بنده اش عطا می فرماید .
دسته بندی انسانها در رابطه با مسئله تلاش و توفیق :
1 – انسان تلاش می کند مصداق لیس للانسان الا ما سعی اما توفیق نیست ( شرائط و اسباب مهیا نمی شود ) . چنین شخصی در نزد خداوند مأجور است .
2 – انسان تلاش دارد توفیق انجام عمل صالح را هم دارد ، چنین فردی نیز مأجور و مثوب است .
3 – تلاش ندارد و توفیق هم ندارد . نه کمال و نه ثوابی عاید چنین کسی نمی گردد .
4 – تلاش نیست اما توفیق هست ، این چنین شخصی به کسی ماند که شرائط انجام عمل صالح را دارد اما کوششی برای انجام نمی دهد مانند ثروتمندی که امکان انجام انفاق و احسان را دارد لکن در این زمینه حرکتی نمی کند و انفاقی نمی کند .
اما اینکه آیا گناهان ما در از بین بردن اسباب انجام عمل خیر دخیل هست یا نه ؟
قطعا اینگونه هست . گناه هم انسان را از تلاش برای انجام عمل صالح باز میدارد و هم موجب سلب توفیق است و بنا برمضمون برخی احادیث نورانی اهل بیت علیهم السلام برخی گناهان نه تنها بر اعمال و حیات خود شخص اثرمنفی میگذارد بلکه تا هفت نسل بعدی از اولاد و احفاد او تأثیر منفی دارد . تو خود حدیث مفصل بخوان از این مجمل .
askdin.com
