ترویج مذهب جبر

معاویه براى پیشبرد اهداف خویش عقیده جبر را میان مسلمانان ترویج مى کرد. نقل شده است که معاویه مى گفت: «عمل و کوشش هیچ نفعى ندارد، چون همه کارها به دست خداوند است».(1)

این سخن معاویه نه از روى اعتقاد، بلکه براى تحمیل خلافت خود بر مردم بود; چنان که از او نقل شده است که مى گفت:

«هذِهِ الْخِلافَةُ أَمْرٌ مِنَ اللّهِ وَ قَضاءٌ مِنْ قَضاءِ اللّهِ; خلافت من یکى از فرمان هاى خداست و از قضا و قدر پروردگار مى باشد!».(2)

در واقع ترویج این عقیده براى جلوگیرى از اعتراض و قیام مردم بود. بدین معنا که آنچه امروز اتّفاق مى افتد، خواست خداست و مقاومت در برابر قضا و قَدَر الهى بى فایده است.

معاویه با این ترفند، بذر سستى و بى اثر بودن تلاش هاى معترضانه را در جامعه منتشر مى ساخت و آن ها را وادار به پذیرش کارهاى خلاف خویش مى کرد.

1. حیاة الصحابة، ج 3، ص 529 (به نقل از تاریخ سیاسى اسلام، ج 2، ص 410).

توصیه امام صادق درباره زیارت امام حسین(ع)

امام صادق (ع) فرمودند: «حسین (ع) را زیارت كنید، حتی اگر هر سال یك مرتبه باشد. پس هر كس به زیارت او بیاید، آن‌هم در حالی كه حق او را می‌شناسد و حق اهل بیت را نفی نكند، پاداشی جز بهشت نخواهد داشت.

به گزارش راسخون به نقل از میزان، احادیث و روایات بسیاری در خصوص زیارت امام حسین (ع) نقل شده است که در ادامه قسمتی از این احادیث را می خوانید.

۱. از امام صادق (علیه‌السلام) نقل شده است كه فرمود: «كسی كه دوست دارد در روز قیامت در پرتوی رحمت پروردگار باشد، باید از جمله زوّار حسین(ع) گردد».۱۶

۲. امام صادق (علیه‌السلام) فرمود: «در روز قیامت كسی نیست مگر این‌ كه دوست دارد از زوّار حسین بن علی(ع) باشد؛ چون می‌بیند كه خداوند چگونه از روی كرامت و احترام با زوّار حسین(ع) رفتار می‌نماید».۱ (علیه‌السلام)

۳. از حنّان بن سدیر نقل شده كه می‌گوید: امام صادق (علیه‌السلام) به من فرمود: «به زیارت حسین(ع) بروید و به او جفا نكنید؛ چون او سیّد شهدا و سرور جوانان بهشت است».۱۸

۴. از امام صادق (علیه‌السلام) نقل شده كه فرمود: «زائر حسین بن علی (علیه‌السلام)، زائر رسول خداست».۱ (صلوات‌الله علیه و آله)

۵. همچنین از ایشان نقل شده است كه حضرت فرمود: «هر كسی دوست دارد كه سكرات مرگ بر او آسان شود، زیاد به زیارت حسین (علیه‌السلام) برود».۲۰

۶. از امام صادق (علیه‌السلام) نقل شده كه فرمود: «كسی كه خداوند خیرش را بخواهد، محبّت حسین(ع) و زیارتش را در دلش می‌افكند و هر كسی خدا شرش را بخواهد، كینه حسین و زیارتش را در دلش می‌اندازد».۲۱

امام صادق (علیه‌السلام) می‌فرماید: «كسی كه حسین(ع) را با شناخت به حقّش زیارت كند، خداوند نامش را در اعلی علیین ثبت می‌كند».۲۲

۸. عبدالله بن بُكیر از امام صادق (علیه‌السلام) نقل می‌كند كه فرمود: «ای عبدالله! خداوند شش منطقه را در زمین برگزید: بیت‌‌‌الله الحرام، مقابر انبیاء، مقابر اوصیاء، محلّ شهادت شهدا و مساجدی كه نام خدا در آن برده می‌شود. ای عبدالله! آیا می‌دانی برای كسی كه به زیارت قبر حسین (علیه‌السلام) برود، چه ثوابی كنار گذاشته شده؟! هیچ صُبحی نیست مگر هاتفی از میان فرشتگان‌ بر سر قبر زائر حسین(ع) ندا می‌دهد: ای جوینده خیر! به سوی ذات پروردگار با كرامت پیش بیا و این ندا را اهل مشرق و مغرب می‌شنوند و باقی نمی‌ماند روی زمین فرشته‌ای از فرشتگان مقرّب خدا مگر این‌كه به این زائر حسین(ع) مهربان می‌شوند و خداوند را بالای سر او تسبیح و تقدیس می‌كنند و از خداوند رضایت از او را طلب می‌كنند و حتی پیامبران برای زائر حسین (علیه‌السلام) دعا می‌كنند.۲۳

از امام صادق (علیه‌السلام) نقل شده است كه فرمود: «كسی كه می‌خواهد در همسایگی رسول خدا (صلوات‌الله علیه و آله) و در همسایگی حضرت علی(ع) و حضرت فاطمه(س) باشد زیارت حسین (علیه السلام) را ترك نكند».۲۴
 

شعر ترکی امام حسین ع « استاد شهریار »

یا رب منه بو لحظه دى بیر عمر ایله یارى        عشقونده سنون جان ویرورم هر ندن عارى

قان قان ویئن او خلا یا غورى الّى هوادتن        اوز اوند روب او خلار منه فنده سنه یارى

قربانوى سلما نظر مر حقوننن        جان اوسته وارام نعمتوون شكر گذارى

گرجام بلاده گنه وار باده خدایا        گوندر من عطشانه خمار قویما خمارى

دنیا سو اولا من سوسوزى سالماز عطشدن        قور تارسا عطشدن منى وصلوندى قوتارى

وردیم سنون عشقونده منه گلدى گمانم        بیر باشعرى قالان عاشقون دار و ندارى

بو باشد اسنو نكیدى كه سندیدى امانت        ردّ ایلورم ایندى سنه آن قوجا یوخارى

دشمن دیدى قول بیعته قوى من دیدیم اولماز        عشقم دیدى قان قان چا غیرسان دیدیم آرى

تهیدید ایلینگر منى مرگه نه بو لوگر        مرد آننى قانیله یوار اولساغبارى

زهرا چراغى مین بیله طوفانیله سونمز        حشره كیمى وار مشعلمون نورى ، شرارى

من ایستسویورم غرتنى دوشمینمونده        نینیم گورورسن دشمنون یوخدى چخارى

آخر نفسمدور گل آچوب گلشن جسمم        قان اویچره غمیم یوخ اورزوم اولسا سنه سارى

روحیم قوشى چوخداوندیكه قالمو شدى قفسده        بیراوخ تو خونوپ قلمبیمه سندردى حصارى

اوخ قلبمى داغون ایلیوپ توكدى داغتدى        وردى جالادى ، قانى یره ، قیردى دامارى

زهرا باغنون عنچه لرى گلگرى سولدى        تك بیر گونون عرضینده خزان اولدى بهارى

جلوگیری از تفسیر قرآن

محو ظاهرى الفاظ قرآن در جامعه اسلامى براى معاویه ممکن نبود، ولى از آن جا که وجود قرآن با تفسیر صحیح و فهم درست آیات آن، مانع خودکامگى هاى او بود، از دانشمندان امّت اسلامى مى خواهد از تفسیر و تأویل صحیح آن بپرهیزند. ماجراى گفتگوى معاویه با ابن عبّاس در این زمینه شنیدنى است:

در سفرى که معاویه درایّام خلافت خویش به مدینه داشت، به ابن عبّاس برخورد کرد، وقتى که او را دید، گفت: اى ابن عبّاس! ما به همه سرزمین اسلامى نامه نوشتیم که کسى حق ندارد از مناقب على و خاندانش چیزى را نقل کند پس تو نیز زبانت را نگه دار و چیزى مگو!

ابن عبّاس گفت: آیا ما را از خواندن قرآن نهى مى کنى؟

معاویه گفت: هرگز!

ابن عبّاس گفت: پس ما را از تفسیر و تأویل آن باز مى دارى؟

معاویه گفت: آرى!

ابن عبّاس: بنابراین ما فقط باید قرآن بخوانیم، ولى از مقصود آن چیزى نپرسیم!

آنگاه ادامه داد: کدام یک بر ما واجب تر است، خواندن قرآن، یا عمل کردن به آن؟

معاویه: عمل به قرآن!

ابن عبّاس: چگونه به قرآن عمل کنیم در حالى که نمى دانیم خدا چه امرى را قصد کرده است (بنابراین، بدون فهم آیات نمى شود به آن عمل کرد).

معاویه: اشکالى ندارد، شما تأویل و تفسیر آیات را از کسانى بپرسید که مطابق تفسیر و تأویل تو و اهل بیت تو تفسیر نمى کنند!

ابن عبّاس: قرآن بر اهل بیت ما (رسول خدا و خاندان پاکش(علیهم السلام)) نازل شده است، آنگاه تفسیر آن را از آل ابوسفیان بپرسیم؟!...

معاویه که پاسخى نداشت با نهایت گستاخى به ابن عبّاس گفت:

قرآن بخوانید و تفسیرش کنید; ولى آنچه را که از آیات قرآن درباره شما (اهل بیت رسول خدا(علیهم السلام)) نازل شده است را روایت نکنید; و غیر آن را براى مردم نقل کنید...

آنگاه افزود: اگر ناچار از نقل چنین آیاتى مى باشى، آن را پنهانى نقل کن که کسى آن را آشکارا از شما نشنود.(1)

معاویه نمى خواهد مردم از حقایق قرآن مخصوصاً آنچه مربوط به اهل بیت(علیهم السلام)بود، آگاه شوند; وى به دنبال تفسیر قرآن و بیان مصادیق و شأن نزول آیات مطابق «تفسیر اموى» است! و حتّى بیان آن را از مردى همانند ابن عبّاس که آشناى به تفسیر و تأویل آیات است، بر نمى تابد; چرا که آگاهى از حقایق قرآن، بزرگترین مانع خودکامگى هاى او و حکومت اموى است و بهترین راه براى چنین هدفى، در جهل نگه داشتن مردم است; همان گونه که سال ها مردم شام را در بى خبرى از حقیقت قرآن و اسلام نگه داشت و حدّاکثر استفاده را از ناآگاهى آنان در پیشبرد مقاصد خویش برد.

1. احتجاج طبرسى، ج 2، ص 16 و بحارالانوار، ج 44، ص 124.

شیعیان در سر هواى نینوا دارد حسین 

                            خون دل با كاروان كربلا دارد حسین

از حریم كعبه و جدش به اشكى شست دست

                           مروه پشت سر نهاد اما صفا دارد حسین

بردن اهل حرم دستور جدش مصطفى است

                           ورنه این بى حرمتى ها كى روا دارد حسین

آب خود با دشمنان تشنه قسمت مى كند

                           عزّت و آزادگى بین تا كجا دارد حسین

فریب خوردن برخى از فرماندهان لشکر امام حسن(علیه السلام) توسّط معاویه

امام حسن(علیه السلام) پس از شهادت پدر بزرگوارش خطبه اى خواند و مردم را براى جنگ بر ضدّ یاغیان شامى بسیج کرد. آن حضرت «عبیداللّه بن عبّاس» را به فرماندهى بخشى از لشکر خود منصوب ساخت و او را روانه جبهه نبرد کرد.

عبیدالله بن عبّاس کسى بود که دو فرزند خردسالش در زمان على(علیه السلام) توسّط «بسر بن ارطاة» فرمانده خونریز معاویه به شهادت رسیدند.(1)

معاویه که از ماجرا مطّلع شد، نامه اى خطاب به عبیداللّه بن عبّاس نوشت و از او خواست تا دست از امام(علیه السلام) بردارد و به او ملحق شود و در مقابل این کار، یک میلیون درهم بگیرد و نصف آن را هم نقداً پرداخت کرد; عبیدالله نیز فریب خورد و با جمعى از لشکریانش شبانه به معاویه پیوست و صبح گاهان لشکریان دیدند، بى فرمانده شده اند.(2)

1. رجوع کنید به: شرح نهج البلاغه ابن ابى الحدید، ج 2، ص 14; کامل ابن اثیر، ج 3، ص 383 و پیام امام امیرالمؤمنین، ج 2، ص 89.

2. ارشاد مفید، ص 353; مناقب ابن شهر آشوب، ج 4، ص 38; تاریخ یعقوبى، ج 2، ص 214 و مقاتل الطالبیین، ص 42.