در اين قسمت از كتاب به شرح انواع اسراف مي پردازيم و زمينه هاي مختلفي را كه اسراف در آن واقع مي شود، مورد بحث قرارخواهيم داد.
بخش هايي كه در اين قسمت گنجانده شده، از مهمترين بحثهاي اين مجموعه است؛
زيرا در آنها از موارد اسراف و حد و مرز آن در زمينه هاي گوناگون پرده
برداشته و حدفاصل بين زياده روي مذموم و مصرف معقول و مشروع تبيين مي شود.
در طىّ اين بحث ها روشن خواهد شد كه اسلام نه تنها با مصرف و بهره وري
صحيح از امكانات مادّي مخالف نيست؛ بلكه عالي ترين تشويق ها را به استفاده
به جا از مواهب طبيعي نموده است و نعمت هاي الهي را عطيه هايي مي داند كه
براي رفاه حال بشر و تمتّع او، آفريده شده و در همين راستا خداوند بندگان
خويش را از اسراف و تبذير بر حذر داشته است، تا اين مواهب الهي به جاي
تضييع و مصرف بيهوده، درجهت رفع نيازهاي انسان هاي مستمند - كه آنها نيز
داراي حق انتفاع و بهره مندي از اين امكانات هستند - به كار گرفته شود.
انواع اسراف عبارتند از:.
1. تبذير؛.
2. اسراف در اموال عمومى؛.
3. تضييع اموال ديگران؛.
4. اسراف در مخارج شخصي و خانوادگى؛.
5. اسراف درانفاق هاي مستحبّ.
بخش اوّل تبذير.
طرح بحث.
در مورد (تبذير) - كه يكي از انواع اسراف است - تحت سه عنوان بحث خواهد
شد: ابتدا موضوع اتلاف و نابود كردن مال، مورد بررسي قرار مي گيرد كه
معمولاً آنچه ازاسراف در ذهنها مأنوس است، بيشتر همين جنبه از اسراف است.
سپس به انفاق هاي بي مورد، در امور به ظاهر خيريّه خواهيم پرداخت و چون
چنين انفاقي عرفاً يا شرعاً بي فايده و هرز دادن مال است، در شمار اقسام
تبذير آمده است. و در نهايت، به انفاق هاي بي مورد به افراد و انسان هايي
كه استحقاق و قابليّت انفاق را ندارند - در صورتي كه اعطاي مال به آنها
بهره عاقلانه اي در پي نداشته باشد - خواهيم پرداخت.
1. اتلاف مال.
در بخش (واژه اسراف) گفته شد، يكي از مصاديق و موارد اسراف نابود كردن و
از بين بردن مال است و چنانچه مال تلف شده، قابل اعتنا......