یك اقدام اساسى در زمینه‏ى پیشرفت و عدالت، مسئله‏ى مبارزه‏ى با اسراف، حركت در سمت اصلاح الگوى مصرف، جلوگیرى از ولخرجى‏ها و تضییع اموال جامعه است؛... لازم است به عنوان یك سیاست، ما مسئله‌ی صرفه‏جوئى را در خطوط اساسى برنامه‏ریزى‏هایمان در سطوح مختلف اعمال كنیم.... صرفه‏جوئى به معناى مصرف نكردن نیست؛ صرفه‏جوئى به معناى درست مصرف كردن، بجا مصرف كردن، ضایع نكردن مال، مصرف را كارآمد و ثمربخش كردن است.... جامعه‏ى ما باید این مطلب را به عنوان یك شعار همیشگى در مقابل داشته باشد؛ چون وضع جامعه‏ى ما از لحاظ مصرف، وضع خوبى نیست.... بنابراین مسئله‏ى صرفه‏جوئى و اجتناب از اسراف، فقط یك مسئله‏ى اقتصادى نیست؛ هم اقتصادى است، هم اجتماعى است، هم فرهنگى است؛ آینده‏ى كشور را تهدید می‌كند.... باید خودمان را اصلاح كنیم. باید الگوى مصرف جامعه و كشور اصلاح شود.... قوه‏ى مقننه و قوه‏ى مجریه موظفند به پیگیرى. برنامه‏ریزى كنند، قانونگذارى كنند، قانون را با قاطعیتِ تمام اجراء كنند. پیشرفتى كه ما در این ده سال خواهیم داشت، بخش مهمى‏اش مربوط به همین قضیه است« (از بیانات مقام معظم رهبری)

بدون تردید ارزان بودن قیمت حامل‌های انرژی (نفت، گاز، بنزین، گازوئیل، برق، آب) در سالیان گذشته باعث اسراف و ولنگاری و رشد بی‏رویه مصرف شده و به هدر رفتن منابع ملی و نیز تشدید تخریب محیط زیست را در پی داشته است. اگر چه با عمومی شدن فرهنگ صرفه‌جویی و آموزش شیوه‌های درست مصرف كردن می‌توان امیدوار به كاهش هزینه‌های مصرف انرژی در كشور بود اما فراموش نكنیم كه با توجه به مصرف بسیار بالای حامل‌های انرژی در كشور، حتی در خوش بینانه‌ترین حالت(10 الی 15 درصد)، میزان صرفه‌جویی مردم قابل توجه نخواهد بود چرا كه در حال حاضر مصرف انرژی در كشورمان به شدت بالاتر از میانگین جهانی است و این آثار بسیار نامطلوب و مخربی بر اقتصاد ‏كشور دارد به طوری كه مصرف انرژی در ایران، 5/3 برابر كشور چین با جمعیتی بالغ بر 3/1 میلیارد نفر می‌باشد.

اصلاح الگوی مصرف که به معنی نهادینه کردن روش صحیح استفاده از منابع کشور است، سبب ارتقای شاخص‌های زندگی و کاهش هزینه‌‌ها شده و زمینه ای برای گسترش عدالت است.

اصلاح الگوی مصرف نیازمند فرهنگ‌‌سازی پایدار است و این خود نیازمند راهکارهایی است تا همه افراد جامعه الزام رفتارهای اصلاح مصرف را احساس کنند و به تدریج این اصلاح نهادینه شده و به یک رفتار پایدار و نهایتا به یک فرهنگ در تمامی عرصه های مصرف تبدیل شود.

هم اکنون هدرروی در حوزه انرژی کشور نه صرفاً در بخش مصارف خانگی و مشاغل خدماتی و تجارتی، بلکه در پالایشگاه ها، نیروگاه ها، خطوط انتقال برق، لوله های آب، واحدهای تولیدی و خودورها نیز در مقایسه با استانداردهای جهانی قابل قبول نیست. در کشورما حدود یک پنجم برق تولیدی به مصرف روشنایی می رسد که 69 درصد آن در خانه ها است لذا با استفاده از لامپ های کم مصرف می توان تاحدود زیادی در این زمینه صرفه جویی کرد. تولید انرژی و حرارت از منابع تجزیه شونده و نو همچون باد، خورشید و زباله ها در مناطقی که قابل استفاده است باید بیشتر مورد توجه قرار گیرد.

 

اصلاح الگوی مصرف همراه به مدیریت پسماند در شهرك بعثت

شهرک بعثت در حاشیه رودخانه جراحی و در حدود 22 کیلومتری شمال ماهشهر واقع گردیده است. این شهرك از لحاظ جغرافیایی در محدوده 49 درجه و 12 دقیقه طول شرقی و30 درجه و 30 دقیقه عرض شمالی قرار دارد.

شهرک بعثت شامل شهرکهای بعثت جدید ، قدیم و 100 هکتاری (1172 واحدی) می باشد که بخشهای 150 هکتاری و مناطق جنوبی آنها نیز برای توسعه آینده طرح ریزی شده اند. این شهرک در زمینی به مساحت 900 هکتار بنا گردیده و با حدود 3400 واحد مسکونی و خدمات جنبی قادر است نیازهای دراز مدت مسکن کارکنان صنایع پتروشیمی را در منطقه ماهشهر تأمین نماید.

 

جمعیت شهرک بعثت

در مرداد ماه 1386 برابر استعلام از شرکت عملیات غیر صنعتی تعداد 3371 خانوار و معادل 13250 نفر در شهرک بعثت ساکن بوده اند. آمار فوق بیانگر معدل 93/3 برای هر خانواده می باشد. لازم به توضیح است که رده سنی شهرک بعثت پایین و حدود 55% بین 15 تا 65 و 44% بین0 تا 14 سال و 1% بیش از65 سال است. شکل ذیل نمودار رده سنی جمعیت در شهرک بعثت را نشان می دهد.

 

طبقه بندی مواد زائد شهری در شهرك بعثت

بر اساس تحقیقات انجام شده مواد زائد جامد تولیدی در سطح شهرک بعثت به 4 گروه مختلف به شرح ذیل تقسیم بندی شده است :

- مواد زائد شهری كه شامل زباله های مناطق مسكونی، رستورانها و هتلها می باشد

- مواد زائد حاصل از فضا های سبز، چوب و كارتن

- نخاله های ساختمانی و مواد زائد حاصل از ساخت و ساز

- مواد زائد بیمارستانی

در جدول ذیل میزان تولید روزانه این مواد بهمراه روش های دفع فعلی آنها گزارش شده است.

طبقه بندی انواع مواد زائد بدون احتساب زائدات فضای سبزو نخاله های ساختمانی

و نحوه دفع فعلی آنها

 

وضعیت فعلی مدیریت پسماند در شهرك بعثت

مدیریت مواد زائد شهری از مرحله تولید آغاز و تا مرحله دفع نهایی مواد ادامه یافته و شامل مراحل مختلف ذخیره در محل، جمع آوری، حمل و نقل، بازیافت و دفع نهایی می باشد.

زبالۀ تولیدی منازل مسکونی و اماکن تجاری شهرک در سبد های ذخیره موقت که جلوی درب منازل و واحدهای تجاری تعبیه شده است به صورت موقت نگهداری می شود. در سطح شهرک بعثت، پیمانکار شرکت عملیات غیر صنعتی وظیفه جابجایی و پردازش زباله های شهری را برعهده دارد. تعداد پرسنل شاغل در امر تنظیف وجمع آوری زباله در حدود 70 نفر می باشند.

 

نمونه ای از سبدهای ذخیره زباله در مناطق مسکونی شهرک بعثت

همچنین عملیات تنظیف، رفت و روب معابر، آبپاشی برخی مسیرها، هرس فضای سبز و.... در طول روز انجام گرفته و زباله ها و شاخ و برگی که جمع آوری شده است بصورت دپو و یا بصورت پراکنده در نقاط مختلف سطح شهرک جمع آوری می شوند. لازم به ذکر است که عملیات جمع آوری شاخ و برگ درختان و فضای سبز عموماً در طول روز انجام، اما عملیات جمع آوری زباله های تولیدی مسکونی و تجاری در طول شب انجام می پذیرد. سپس زباله های جمع آوری شده به محل دفع زباله ها در كیلومتر 15 جاده چمران- منطقه ویژه منتقل می شود.

 

در حال حاضر در محل های تولید زباله های شهری و همچنین محل دفن، هیچگونه برنامه پردازش و بازیافتی وجود ندارد. دفع سطحی زباله باعث شده تا افراد زیادی اقدام به عمل بازیافت غیر اصولی و غیربهداشتی زباله ها نمایند. همچنین دفع سطحی زباله باعث جذب حشرات موذی و جوندگان مختلف شده، كه باید تدابیری برای آن اندیشیده شود.

 

وضعیت فعلی مرکز دفع زباله های شهرک بعثت (قبل از پاكسازی و پس از پاكسازی توسط پتروشیمی بندرامام خمینی)

 

پیش بینی وضعیت آتی

با توسعه مجتمع های پتروشیمی در منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی و افزایش قابل توجه کارکنان و کارشناسان غیربومی شاغل، توسعه شهرک بعثت امری لازم و اجتناب ناپذیر است.

در سال1387، جمعیت ساکن در شهرک بعثت حدود 14000 نفر بوده (معادل 3400 خانواده) که با در نظر گرفتن طرحهای توسعه در افق 10 ساله جمعیت شهرک به 31240 نفر خواهد رسید.

بر همین اساس پیش بینی میزان تولید انواع زباله شهری (خانگی) با در نظر گرفتن جمعیت حاضر و با استفاده از سرانه تولید در طی 10 سال آینده در جدول ذیل آورده شده است

 

برآورد تولید زباله شهری (خانگی) در شهرک بعثت بدون احتساب زائدات فضای سبزو نخاله های ساختمانی

 

سال	جمعیت	نرخ تولید زباله (گرم بر نفر در روز)	میزان تولید زباله (تن در روز)
1386	13250	453	6
1387	14575	458	7/6
1388	16030	463	5