فضاي مجازي که منشا تحولات گوناگونی در زندگی بشر بوده، به همان اندازه که شرایط زندگی را بهبود بخشیده است،زمینه مساعدی برای ارتکاب جرم نیز بوده است. قربانيان جرايم سايبري در واقع قربانيان پيشرفت تکنولوژي هستند.
برخي مصاديق و عناوين جرايم عليه اشخاص در فضاي مجازي، ايجاد صفحه در برخي سايت‌هاي اجتماعي به نام ديگران با هدف انتقام گيري و بردن آبروي افراد، گذاشتن پیام های موهن در پايگاه‌هاي اينترنتي با هدف هتاکي به افراد، انتشار اسرار شخصي و خانوادگي ديگران با انگيزه‌هايي نظير انتقام و هتک حيثيت افراد، انتشار يا تحريف عکس‌هاي خصوصي ديگران، نشر اکاذيب و افترا در اينترنت با هدف تشويش اذهان عمومي و بدبين کردن افراد به يکديگر، ربودن داده‌هاي رايانه‌اي متعلق به ديگران و انتشار آن و نقض حريم خصوصي همچون نفوذ به ايميل و سيستم رايانه‌اي افراد و سپس در دسترس قرار دادن آن براي ديگران، تنها بخشی از اقدامات مجرمانه‌اي است که برخي افراد با انگيزه‌هايي همانند تفريح، انتقام و فرونشاندن عصبانيت و جلب توجه و یا عقده گشایی های روحي و رواني در حوزه فضاي مجازي مرتکب مي‌شوند. آسیب این جرایم که گاه جبران‌ناپذير است، اهمیت اقدامات پیشگیرانه و تمهیدات برای مقابله با مجرمان اینترنتی را نمایان می سازد.
هر چند قانونگذار در قوانين مختلف و از جمله قانون جرايم رايانه‌اي مصوب 1388 عناوين مجرمانه را احصا نموده و مجازات‌هايي را براي آن مقرر داشته است اما اطلاع‌رساني بيشتر و دقيق‌تر مي‌تواند به پيشگيري از وقوع چنين جرايمي کمک کند.
دسترسي غيرمجاز به اطلاعات رايانه‌اي يا مخابراتي، شنود غيرمجاز محتواي در حال انتقال در سيستم‌هاي رايانه‌اي يا مخابراتي، ربودن غيرمجاز داده‌هاي متعلق به ديگري، هتک حيثيت از طريق انتشار صوت و فيلم تحريف شده ديگري به وسيله سيستم‌هاي رايانه‌اي يا مخابراتي، نشر اکاذيب از طريق سيستم‌هاي رايانه‌اي يا مخابراتي به قصد ضرر زدن به غير يا تشويش اذهان عمومي که در قانون جرايم رايانه‌اي جرم‌انگاري شده در کنار عناوين کيفري از اين دست نظير اهانت، افترا، نشر اکاذيب و... که در قانون مجازات اسلامي جرم‌انگاري شده است اهتمام قانونگذار به برخورد با افرادي را که در فضاي حقيقي و مجازي (سايبر) اقدام به هتک حيثيت و بردن آبروي ديگران مي‌کنند را نشان مي‌دهد.
گمنامی، عامل جسارت مجرمان ســـايبري
مطالعات عيني پرونده‌هاي جرايم سايبري نشان مي‌دهد ايجاد شخصيت مجازي با ذهنيت عدم‌شناسايي و البته سهولت و گستردگي ارتکاب برخي بزه‌ها در فضاي مجازي، بستر مناسبي براي بروز خلأهاي شخصيتي و رواني فراهم مي‌سازد. همين امر سبب مي‌شود جرايم ارتکابي در حوزه فضاي مجازي از پيچيدگي خاصي برخوردار باشد که عدم توجه و رسيدگي کارشناسانه به آن آسيب‌ها را مضاعف خواهد کرد. واکاوي شخصيت اين گروه از بزهکاران نشان مي‌دهد که آنان به نوعي فاقد قدرت انتزاعي بوده، رفتارهاي خود را بدون هرگونه محاسبه و انديشه عميق انجام می دهند و قادر به تصور و تجسم عاقبت رفتار خود نیستند.
برخی مجرمان، عصبانيت، حسادت، اختلاف و یا انتقام گیری از شریک سابق را علت رفتار مجرمانه خود بيان می کنند.آنها با ايجاد صفحه‌اي جعلي در پايگاه‌هاي مختلف اينترنتي به نام فرد مقابل، مبادرت به درج مطالب توهین آمیز، خلاف واقع و افترا و یا انتشار عکس‌هاي خصوصي وي می کنند. مجرمان اینترنتی برای مدت طولانی قادر به اقامت در پناهگاه فضای مجازی نیستند و اغلب هویت خود را برملا می کنند.
کاستی های که مجرمان را به فضای مجازی می کشاند
فضاي سايبر شرايطي را به وجود آورده که بزهکاران با کمترين هزينه و اضطراب، بيشترين خسارات و صدمات را به بار آورده و در عين حال ناشناخته باقي بمانند. عوامل فرهنگي، مشکلات روحي و رواني نظير افسردگي، عصبانيت، حسادت، انتقامجويي، حس تنفر، تفريح و سرگرمي، خودکم‌بيني و حقارت، حس رقابت و... از جمله عواملی هستند که بزهکاران را در این فضای گمنامی جسورتر می کند.
فقر فرهنگي و پايبندنبودن به ارزش‌هاي جامعه و باورهاي ديني يکي از عوامل مهم ارتکاب اين قبيل جرايم در فضاي مجازي است. کمرنگ شدن آموزه‌هاي ديني و اخلاقي، اهمیت قائل نشدن برای توصیه های دینی برای حفظ آبروی مومن، بی تفاوتی به سرنوشت انسان های دیگر و... به این گرایش مجازی دامن زده است. بیشترین توقع از جوامع اسلامی که سنگ بنای خود را بر ارزش های دینی نهاده اند، ارتقاي سطح باورهاي ديني و اخلاقي خصوصاً در بين نوجوانان و جوانان و ترویج و نهادینه کردن اصول و مبانی دین درهمه لایه های زندگی به منظور واکسینه کردن افراد در برابر طوفان های جدید زندگی بشری است.
شاید اگر فرمایش امام صادق(ع) را در خود درونی کنیم که« هر که مطلبى را بازگو کند تا آبروى مؤمن را بریزد و خوارش سازد تا او را از چشم مردم بیندازد، خداوند او را از ولایت و سرپرستى خویش درآورد و به ولایت شیطان واگذار کند.» یا این نقل از رسول خدا(ص) که «هر کسی آبروی برادر مسلمان خود را حفظ کند ،بدون شک ، بهشت بر او واجب می شود.» قبح ارتکاب فعل مجرمانه را برای ما آشکارترکند. این نوع خودکنترلی، ضمانت قوی برای مصونیت شخصیت افراد در برابر آسیب است و قبل از هر ابزار دیگر، جامعه را از گزند فضای مجازی دور می کند. دین و قانون در کشور ما قابلیت های زیادی را برای ناامن کردن فضای مجازی به عنوان پناهگاه مجرمان اینترنتی فراهم کرده است. کد: 72053
گروه: فرهنگي
نویسنده خبر: SuperUser Account
