فضا مجازی ایمن: پیشگیری

تعاریف واژگان:

فضای سایبر:درمعنابه مجموعه ای ازروابط درونی انسانها ازطریق رایانه بدون درنظرگرفتن جغرافیای فیزیکی گفته می شود.

امنیت سایبر:به امنیت فناوری اطلاعات، وابسته به سیاست دولت هاامنیت سایبرمی گوییم.(هاتف،۱۳۸۸)

جرم:جرم، فعل یا ترک فعلی است که قانونگذار آن را معین کرده و برای آن مجازات پیش‏بینی نموده است.

جرایم رایانه ای:جرایم مجازی (Cyber Crime)به جرایمی گفته می‏شود که در فضای مجازی (Cyber Space) رخ می‏دهند. فضای مجازی، مجموعه به هم پیوسته دنیای امروز از طریق رایانه و ارتباطات راه دور، بدون در نظر گرفتن مکان جغرافیایی است.جرایم رایانه‏ای، بخشی از جرایم مجازی هستند که در آنها رایانه وسیله، هدف و یا واسطه ارتکاب جرم است و گاهی علیه اموال، گاهی علیه تمامیت معنوی اشخاص و بعضا علیه نرم‏افزار، داده و سخت‏افزار رایانه و گاهی نیز بر ضد آسایش و امنیت عمومی است. از این منظر، جرایم رایانه‏ای به سه گروه عمده تقسیم می‏شوند:

اوّل، جرایم اقتصادی مرتبط با رایانه، شامل: کلاهبرداری، جاسوسی، جعل، سرقت خدمات، دستیابی غیر مجاز و جرایم شغلی مرسوم از طریق داده‏پردازی.

دوم، جرایم علیه حقوق شخصی، شامل: افترا، توهین، افشای اسرار و نقض کپی‏رایت.

سوم، جرایم اجتماعی و ملّی، همچون: جرایم علیه امنیت ملی، کنترل جریان فرامرزی داده‏ها و تمامیت شبکه‏های ارتباطی داده‏ها.

با رویکردی جامع می‏توان جرایم مجازی را شامل موارد زیر دانست:

1. جرایم کلاسیک با توصیف مجازی، مانند کلاهبرداری مجازی و جعل مجازی؛

2. جرایم علیه محتوا، مانند انواع پرنو گرافی و افترا؛

3. جرایم صرف فناوری اطلاعات، مثل جرایم دستیابی؛

4. جرایم مخابراتی، مانند شنود جرایم مربوط به تلفن‏های همراه سیستم‏های ماهواره‏ای؛

5. جرایم با مبنای غیر جزایی، همچون: نقض کپی رایت، جرایم بانکداری الکترونیَک و تجارت الکترونیک

(فصلنامه ره آوردنور،84،شماره11)

سرقت اطلاعات، خرابکاری، از کارانداختن سیستم‏های رایانه‏یی، کلاهبرداری و جاسوسی از جمله تأثیرات مخرب فناوری اطلاعات برای حیات بشری است.توسعه جرایم رایانه‏ای مانند سایر جرایم، دارای مباحث خاص جرم‏شناسی، سیاست جنایی، کشف علمی جرایم و از جمله پیشگیری است.

پیشگیری در اینجا روش‏ها و ابزارهای خاص خود را دارد. استفاده از انواع نرم‏افزارهای فیلترینگ، بلوکه کردن .

اینترنت-فارغ از وجوه مثبت و فرصت‏های حاصل از آن-در جوامع و گسترش آن حتی به درون منازل و محل کار مردم و نیز جهان شمول بودن و وجود خطرات بالقوه آن، سازمان‏ها و دولت‏ها را با چالش‏های جدید روبه‏رو ساخته است.این چالش‏ها در سه ساحت:1-دسترسی غیرمجاز2-استفاده غیرمجاز3-ریزش ناخودآگاه«اطلاعات»موجد چالش‏های جدید در برابر دولت‏ها شده است.

در راستای مقابله با پیامدهای ناشی از بروز چنین چالش‏هایی است که مکانیزم‏های متفاوتی نیز در تقابل با این پیامدها به وجود آمده است؛از جمله دیوارهای آتش، سیستم تشخیص نفوذ و سیستم فیلتر؛برنامه‏ریزی و در کنار این سیستم‏ها، مکانیزم‏های شنود، مراقبت و مانیتورینگ نیز گسترش یافته‏اند که با اهداف گوناگون مراقبتی یا جاسوسی به کار می‏رود(حسن بیگی،84،شماره48)