نویسنده: مجتبی جباری‌پور هریس

تنظیم و ویرایش: سایت الگوها

در قسمت اول، بعد از بیان اهمیت و مفهوم راهبردی اقتصاد مقاومتی، به تبیین اقتصاد دانش‌بنیان پرداخته شد. در ادامه‌ شرکت‌های دانش‌بنیان و نقش آن‌ها در حرکت به سمت اقتصاد مقاومتی تبیین خواهد شد.

نویسنده: مجتبی جباری‌پور هریس

تنظیم و ویرایش: سایت الگوها

اصطلاح اقتصاد مقاومتی در سال‌های اخیر توسط مقام معظم رهبری مطرح و سپس به مفهوم رایج مباحث اقتصاد سیاسی تبدیل شد. صاحب‌نظرانی با رویکردهای گوناگون در این حوزه اظهار نظر کرده‌اند؛ برخی با ادبیات علم اقتصاد، برخی با ادبیات اقتصاد اسلامی و برخی نیز نقش مؤلفه‌های حوزه‌های فرهنگ و سیاست را در شکل‌گیری اقتصاد مقاومتی مورد بررسی قرار داده‌اند.

با توجه به شرایط طرح اقتصاد مقاومتی، به نظر می‌رسد که یکی از رویکردهای مناسب جهت تحقق اقتصاد مقاومتی رویکرد استراتژیک است. در واقع برای اینکه راهکارهای مناسبی جهت توسعه‌ی اقتصاد مقاومتی داده شود، ضروری است که پس از تعریف مفهومی اقتصاد مقاومتی، نقاط ضعف و تهدیدزای آن مورد تحلیل واقع شود و مؤلفه‌های اقتصاد مقاومتی استخراج گردد و در مرحله‌ی بعد، راهبرد خاصی جهت تبدیل این نقاط ضعف به قوت و تبدیل تهدیدها به فرصت تبیین شود.

مقاله‌ی حاضر، پس از تعریف مفهوم اقتصاد مقاومتی و استخراج مؤلفه‌های آن بر اساس نقاط آسیب‌زای اقتصاد، سعی در تبیین راهبرد توسعه‌ی شرکت‌های دانش‌بنیان جهت تحقق اقتصاد مقاومتی دارد. به این منظور، در مرحله‌ی بعد، به تبیین اقتصاد دانش‌بنیان به عنوان بستر توسعه‌ی شرکت‌های دانش‌بنیان می‌پردازد. در ادامه، تعریف، ویژگی‌ها و کارکردهای شرکت‌های دانش‌بنیان ارائه شده است و در نهایت، چگونگی تأثیرگذاری این شرکت‌ها بر مؤلفه‌های اقتصاد مقاومتی بررسی خواهد شد.

اقتصاد مقاومتی و نقش مردم

نویسنده: مرتضی غضنفرنژاد

یکی از مسائلی که در باب تحریم باید به آن پاسخ داد آن است که وظیفه‌ی مردم در قبال تحریم‌ها چیست و این تحریم‌ها چه اثراتی در زندگی فردی و اجتماعی مردم دارد؟

آیا تحریم تنها یک مرحله و یک فشار است که مردم و انقلاب اسلامی باید آن‌ها را تحمل کنند یا آن که گامی در جهت تحقق اهداف انقلاب اسلامی است. به عبارت دیگر، ثمرات حقیقی تحریم‌ها و تحمل آن‌ها برای کشور چیست؟

درباره ضرورت تعیین و ابلاغ سیاست‌های كلی اصلاح الگوی مصرف

نویسنده: دكتر مهدی طغیانی

تنظیم و ویرایش: سایت الگوها

اقتصاد مقاومتی به معنای پدید آمدن وضعیتی در یک اقتصاد است كه در برابر موانع و مشكلات داخلی و خارجی پایداری نموده و به رشد و پیشرفت خود در جهت اهداف عالیه‌اش ادامه دهد. عناصر اصلی یک اقتصاد مقاومتی را می‌توان با نگاهی به اهداف آن، نوع موانع و نیز الگوی حركت شناسایی نمود. سبك زندگی اقتصادی از نظر فردی و اجتماعی می‌تواند بیانگر یكی از مهم‌ترین نقاط ضعف و آسیب برای پیشرفت اقتصادی یک جامعه‌ی رشدیابنده باشد. ضمن این‌كه قابلیت تبدیل شدن به یكی از نقاط قوت و پیش‌برنده‌ی اقتصاد را نیز دارد.

بخش وسیعی از رفتارها و تعاملات انسانی در جوامع مختلف در مورد چگونگی تمهید شرایط مادی زندگی و حركت در مسیر رشد انسانی است. تهیه‌ی امكانات اولیه زندگی از جمله غذا، لباس، سرپناه و مسكن و نیز تأمین رفاه انسانی فراتر از این نیازمندی‌های اولیه كه به‌صورت فردی یا به مدد روابط و تعاملات اجتماعی حاصل می‌شود، از جمله مواردی است كه در حیطه‌ی رفتارهای اقتصادی تعریف می‌شود.

نگرش‌ها، گرایش‌ها و رفتارهای شكل‌دهنده به این روابط و تعاملات اقتصادی در عرصه‌ی فردی و اجتماعی به‌صورت خلاصه در قالب «سبک زندگی اقتصادی» بیان می‌شود. آن‌چه تحت عنوان فرهنگ كار، فرهنگ مصرف، فرهنگ پس‌انداز و سرمایه‌گذاری، فرهنگ مالیاتی، فرهنگ بهره‌وری و... از آن‌ها یاد می‌شود، همگی عناوینی است كه برای تبیین وضعیت موجود و نگرش‌ها و رفتارهای موجود در این عرصه‌ها و تلاش برای برنامه‌ریزی و تغییر آن‌ها به وضعیت مطلوب مطرح می‌گردد.

توجه به اهمیت سبك زندگی اقتصادی و رفتارسازی مطلوب در حوزه‌ی اقتصاد، مقوله‌ای است كه در طول سالیان گذشته همواره مدنظر برنامه‌ریزان اقتصادی و اجتماعی كشورهای مختلف -البته منطبق بر دیدگاه آن‌ها از الگوی مطلوب زندگی فردی و اجتماعی- قرار داشته و برای اجرایی نمودن آن سیاست‌‌های مختلفی را تدارك دیده‌اند.

نویسنده: مرتضی نیازی

تنظیم و ویرایش: پایگاه الگوها

طی چند سال گذشته، هرچند که تلاش‌های ارزشمندی صورت گرفته است، لکن ابعاد و حدود اقتصاد مقاومتی به درستی شناخته نشده ‌است؛ به گونه‌ای که ارائه‌ی تعریفی جامع و مانع از آن بسیار کار دشواری می‌نماید و همه روزه ابعاد متفاوتی از آن ظهور و بروز می‌کند.

مرتبط بودن اقتصاد مقاومتی و ادبیات آن با مسائل اقتصادی روز کشور باعث شده است تا همواره پرسشگری در رابطه با تناسب آن با مسائل محدثه‌ی اقتصادی، به یکی از حوزه‌های چالشی مبانی نظری آن مبدل گردد.

اخیراً مقام معظم رهبری (مد ظله ‌العالی) بحث نرمش قهرمانانه را در حوزه‌ی مواجهه با تحریم‌های اقتصادی مطرح نموده‌اند؛ تحریم‌هایی که به نوعی پدیدآورنده‌ی بحث‌های مربوط به اقتصاد مقاومتی محسوب می‌‌شوند، لکن مسئله این است که نرمش قهرمانانه در بُعد اقتصادی خود، چه جایگاهی در اقتصاد مقاومتی دارد؟ آیا جزئی از آن است یا نقیض اقتصاد مقاومتی محسوب می‌شود؟ در صورت هم‌پوشانی، آیا نرمش قهرمانانه، تغییر رویه در دل اقتصاد مقاومتی است؟ و سؤالاتی از این دست که محتاج تدوین و تبیینی است که مقاله‌ی حاضر سعی دارد در حد بضاعت، بدان‌ها بپردازد.

نویسنده: روح‌الله ابوجعفری*

۲۲ بهمن سال ۱۴۳۵ (سال مرجعیت علمی ایران)

خبرگزاری  جمهوری اسلامی ایران خبرجدیدی برای پیشگیری از بیماری سرطان از مواد فراوری‌شده‌ی نانویی در آزمایشگاه فضایی مریخ رونمایی كرد. محققان معتقدند بدون تردید این امر روش‌های گذشته‌ی مبتنی بر شیمی‌درمانی و حتی روش‌های جدید مبتنی بر مهندسی ژنتیك را با چالش بسیار مهمی روبه‌رو خواهد كرد.۱

اگر حدود نیم‌ قرن پیش به شما می‌گفتند كه كشور كره‌ی جنوبی تا ۴۰ سال آینده، یكی از صادركنندگان طراز اول تلفن‌های همراه در جهان (كه در آن برهه محصولی تخیلی بود) می‌شود،‌ واكنش‌تان چه می‌بود؟ احتمالاً خیلی‌ها می‌گفتند غیر ممكن است. چون در آن برهه، اقلام صادراتی كشور كره، تنها ماهی و چند قلم كالای كم‌ارزش دیگر بود. این در حالی است كه كشور ما در حال حاضر از فناوری تولید و ارسال ماهواره به فضا برخوردار است و در فناوری نانو دارای رتبه‌ی تك‌رقمی است. پس واقعی بودن خبر فوق اصلاً دور از انتظار نیست.

قطعاً گذار ما از اقتصاد نفتی به اقتصاد دانش‌بنیان به ملاحظات و الزامات فراوانی نیازمند است؛ اما نوك پیكان تحقق این هدف، گسترش نهادهایی مانند شركت‌های دانش‌بنیان هستند۲ كه نیاز جامعه‌ی بشری را با فناوری‌های درون‌زا پاسخگو هستند. در این نوشتار، برخی ملاحظات توسعه‌ی‌ شركت‌های دانش‌بنیان در ایران كه به فرموده‌ی رهبر انقلاب اسلامی، بهترین نماد اقتصاد مقاومتی هستند۳ مورد بررسی قرار خواهد گرفت:

نویسنده: دكتر عادل پیغامی*

دیدگاه‌های مختلف نسبت به «اقتصاد مقاومتی» و الزامات تحقق آن
امروزه جمهوری اسلامی ایران در حوزه‌های اقتصادی خود با مسائل یا مفاهیمی مواجه است كه به هیچ عنوان تاكنون چه در عرصه‌ی نظر و در كتاب‌های درسی و چه در عرصه‌ی عمل و تجارب بشری مشابه و مابه‌ازای واقعی نداشته است. بنابراین خود انقلاب اسلامی مكلّف به نوآوری و ابتكار و نظریه‌پردازی و الگوسازی در این عرصه‌های جدید اقتصادی است. هر كشوری كه عَلم استكبارستیزی را برپا كند نیازمند چنین الگوهایی است. یكی از این مفاهیم، «اقتصاد مقاومتی» است.

گفتگو با حجت‌الاسلام دكتر عبدالعلی رضایی

تنظیم و ویرایش: سایت الگوها

اولین شرط حركت به سمت جهاد اقتصادی و اقتصاد مقاومتی داشتن روحیه‌ی جهادی است و روحیه‌ی یك ملت، بیش از هر چیز دیگر به فرهنگ او برمی‌گردد. رهبر معظم انقلاب اسلامی می‌فرمایند:

«اگر ما بخواهيم اين حركت عظيم اقتصادى در كشور انجام بگيرد، يك الزاماتى هم دارد ... اولاً روحيه‌ى جهادى لازم است.»1

اما سؤال مهم این است كه رابطه‌ی «فرهنگ» و «اقتصاد» در مكتب اقتصادی اسلام چگونه است؟ حجت‌الاسلام والمسلمین دكتر عبدالعلی رضایی، عضو كميسيون حوزوی شورای عالی انقلاب فرهنگی در گفتگوی زیر به این پرسش پاسخ می‌دهد.

نویسنده: یاسر ملایی

برای ارائه‌ی یک تعریف از اقتصاد مقاومتی، ابتدا لازم است تعریفی از «مقاومت» در نظر داشته باشیم. از نگاه نگارنده، مقاومت به معنای پی‌گیری، پافشاری و مطالبه‌ی یک «حق»، توسط مردمانی است که از نظر قدرت سیاسی در اقلیت قرار دارند.

به بیان دیگر، در شرایطی که حقوق گروه‌هایی از یک جامعه یا کشوری از کشورهای جهان، به دلیل تطابق نداشن با منافع جریان اجتماعی و سیاسی حاکم، پایمال شود و حاکمان به پشتوانه‌ی قدرت سیاسی، نظامی، رسانه‌ای و اقتصادی خود، در صدد تضییع آن برآیند؛ به تلاش‌هایی که از سوی «حق‌طلبان» برای بازیابی حقوق از دست‌ رفته‌ی خود صورت می‌گیرد، اصطلاحاً «مقاومت» یا «پایداری» گفته می‌شود.

به عنوان مثال، «حق» ملت فلسطین برای بازگشت به سرزمین خود و تشکیل دولت ملی در سرزمین مادری، توسط رژیم اشغال‌گر که از سوی نظام حاکم بر مناسبات جهانی حمایت می‌شود، پایمال ‌شده است؛ بنابراین، تلاش گروه‌های فلسطینی برای بازیابی حقوق خود، «مقاومت» نامیده می‌شود.

مثال دیگر، حق ملت ایران برای استفاده‌ی صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای‌ است. نظام حاکم بر مناسبات جهانی سعی می‌کند با استفاده از ابزار قدرت خود، ایران را از دست‌یابی به این حق محروم نماید؛ بنابراین، سعی و کوشش ملی برای پافشاری بر این حق، مثالی از یک «مقاومت ملی» است.

نویسنده: علی‌اصغر قائمی‌نیا

تنظیم و ویرایش: سایت الگوها

این نوشته، تحلیلی از نقش خانواده‌ها در تجلی اقتصاد مقاومتی است که همانا مسئله‌ی مدیریت مصرف و بررسی ابعاد آن است. اصلاح الگوی مصرف، به عنوان راهبرد بلندمدت و هدایت مدگرایی فعلی و ایجاد مکانیسم مالی برای جذب سرمایه‌های خُرد به عنوان راهبرد کوتاه‌مدت مدیریت مصرف قابل طرح است.