اقتصادمقاومتی
اقتصادمقاومتی سرلوحه زندگی
نويسندگان
فرزاداشرفی

گزیده بیانات مقام معظم رهبری درباره وظیفه رئیس جمهور در تحقق اقتصاد مقاومتی

تنظیم و ویرایش: سایت الگوها

 

 

 

اقتصاد مقاومتی، مبنای سياستهاى اقتصادی

روزمرّه فكر كردن در مسائل اقتصادى، مضر است؛ تغيير سياستهاى اقتصادى به طور دائم، مضر است - در همه‌ى بخشها، بخصوص در اقتصاد - تكيه كردن بر نظرات غير كارشناسى، مضر است؛ اعتماد كردن به شيوه‌هاى تزريقىِ اقتصادهاى تحميلى شرق و غرب، مضر است. سياستهاى اقتصاد بايد سياستهاى «اقتصاد مقاومتى» باشد - يک اقتصاد مقاوم - بايد اقتصادى باشد كه در ساخت درونىِ خود مقاوم باشد، بتواند ايستادگى كند؛ با تغييرات گوناگون در اين گوشه‌ى دنيا، آن گوشه‌ى دنيا متلاطم نشود؛ اين چيزها لازم است. رئيس جمهورى كه مي خواهد اين كشور بزرگ را اداره كند، اين راه پرافتخار را به كمك مردم و براى مردم طى كند، بايد اين چنين خصوصياتى داشته باشد. رابعاً بايد تهذيب اخلاقى داشته باشد؛ نپرداختن به حواشى. اينها چيزهاى لازمى است. بنده توصيه‌ام به همه‌ى دولتها هميشه همين بوده است. مي دانيد من از دولتها و از رؤساى جمهور در طول اين سالهاى متمادى همواره حمايت كردم؛ توصيه هم كردم، در موارد متعدد و زيادى از آنها توضيح هم خواستم. تكيه اين بوده است كه براى مردم هزينه درست نكنند، مشكل درست نكنند، دغدغه‌آفرينى نكنند، مردم را دچار تشويش و نگرانى نكنند؛ البته وعده‌ى بيخود و بى‌مبنا هم ندهند، درِ باغ سبزهاى بى‌منطق هم باز نكنند؛ منطقى، معقول، منطبق با واقعيت و با توكل به خداى متعال حركت را پيش ببرند؛ ان‌شاءاللَّه در آينده هم بايد همين جور باشد.1

 

اقتصاد مقاومتی، کار اساسی دولت

خوشبختانه كشور در حال پيشرفت است - با قطع نظر از آمارهایى كه خود ما مي دهيم - رصدكنندگان جهانى هم همين را مي گويند؛ آنها هم تصديق مي كنند كه كشور از جهات مختلف در حال پيشرفت است. البته بعضى‌‌ها توهّماتى مي كنند، كه توهّمات درستى نيست؛ ناشى از ارزيابى درستى نيست.

به نظر من عمده‌‌ى مشكلات، آن چيزى است كه مربوط به معيشت قشرهاى متوسط و ضعيف جامعه است. اين ناشى از چيست؟ من اينجا نمي خواهم تحليل كنم. قطعاً يك ضعفهایى وجود دارد؛ آن ضعفها را انسان با خود مديران در ميان مي گذارد. هيچ لزومى ندارد كه كسانى كه دستى به ميكروفن و به منبر و به اينها دارند، بنا كنند ضعفها را شمارش كردن؛ چون بيان ضعفها در فضاى عمومى، مشكلى را حل نمي كند. اگر ضعفى وجود دارد، بايد به خود آن كسى كه داراى ضعف است، اين را گفت؛ اما آثار و نتائج آن ضعفها خب چرا، مشهود است؛ آنها را انسان مي تواند مطرح كند.

آنچه كه به نظر من مهم است، اين است كه براى قشرهاى ضعيف، مشكلات اقتصادى‌‌اى وجود دارد؛ اين را بايد برطرف كنيد. حالا بخشى از اين مشكلات، ناشى از تورم است. ما در كشور كمبود كالا نداريم؛ خوشبختانه كالاهاى گوناگونِ مورد نياز مردم در كشور فراوان يافت مي شود؛ ليكن مسئله‌‌ى گرانى و كاهش قدرت خريد وجود دارد؛ اين را بايد علاج كنيد؛ اين به عهده‌‌ى بخشهاى مختلف اقتصادى است؛ يعنى هم بخشهاى ستادىِ اقتصادى، هم بخشهاى عملياتىِ اقتصادى - مثل وزارت صنعت و معدن و تجارت، وزارت جهاد كشاورزى، بخشهاى ديگر - كه بايد به طور جد ان‌‌شاءالله اين را دنبال كنند.

اين كه ما «اقتصاد مقاومتى» را مطرح كرديم، خب، خود اقتصاد مقاومتى شرائطى دارد، اركانى دارد؛ يكى از بخشهايش همين تكيه‌‌ى به مردم است؛ همين سياستهاى اصل 44 با تأكيد و اهتمام و دقت و وسواسِ هرچه بيشتر بايد دنبال شود؛ اين جزو كارهاى اساسى شماست. در بعضى از موارد، من از خود مسئولين كشور مي شنوم كه بخش خصوصى به خاطر كم‌‌توانى‌‌اش جلو نمى‌‌آيد. خب، بايد فكرى بكنيد براى اين كه به بخش خصوصى توانبخشى بشود؛ حالا از طريق بانكهاست، از طريق قوانين لازم و مقرراتِ لازم است؛ از هر طريقى كه لازم است، كارى كنيد كه بخش خصوصى، بخش مردمى، فعال شود. بالاخره اقتصاد مقاومتى معنايش اين است كه ما يك اقتصادى داشته باشيم كه هم روند رو به رشد اقتصادى در كشور محفوظ بماند، هم آسيب‌‌پذيرى‌‌اش كاهش پيدا كند. يعنى وضع اقتصادى كشور و نظام اقتصادى جورى باشد كه در مقابل ترفندهاى دشمنان كه هميشگى و به شكلهاى مختلف خواهد بود، كمتر آسيب ببيند و اختلال پيدا كند. يكى از شرائطش، استفاده از همه‌‌ى ظرفيتهاى دولتى و مردمى است؛ هم از فكرها و انديشه‌‌ها و راهكارهایى كه صاحب نظران مي دهند، استفاده كنيد، هم از سرمايه‌‌ها استفاده شود.2

 

هدف از نامگذاری اقتصادی سالها

من سال ۸۶ در صحن مطهر على‌بن‌موسى‌الرضا (عليه الصّلاة و السّلام) در سخنرانىِ اول سال گفتم كه اينها دارند مسئله‌ى اقتصاد را پيگيرى مي كنند؛ بعد هم آدم مي تواند فرض كند كه اين شعارهاى سال حلقه‌هائى بود براى ايجاد يك منظومه‌ى كامل در زمينه‌ى مسائل اقتصاد؛ يعنى اصلاح الگوى مصرف، مسئله‌ى جلوگيرى از اسراف، مسئله‌ى همت مضاعف و كار مضاعف، مسئله‌ى جهاد اقتصادى، و امسال توليد ملى و حمايت از كار و سرمايه‌ى ايرانى. ما اينها را به عنوان شعارهاى زودگذر مطرح نكرديم؛ اينها چيزهایى است كه مي تواند حركت عمومى كشور را در زمينه‌ى اقتصاد ساماندهى كند؛ مي تواند ما را پيش ببرد. ما بايد دنبال اين راه باشيم.3



رویکرد اقتصادی دولت

جنگ روانى دشمن، مهمترين بخش مبارزه‌ى دشمن با ملت ايران است. جنگ اقتصادى هم يكى ديگر است. مى‌خواهند ملت ايران را از لحاظ مسائل اقتصادى در تنگنا قرار دهند. من عرض مى‌كنم ميدان براى تحرك اقتصادى ملت ايران باز است. با سياستهاى اصل 44 كه ابلاغ شد و دولت هم مجدانه دنبال اين است كه اينها را تحقق ببخشد و بايد هم دنبال كند، ميدان كار اقتصادى باز است؛ نه فقط براى افرادى كه ثروتمندند، حتّى براى آحاد مردم. سال 86 و شايد تا يكى دو سال بعد رويكرد دولت و رويكرد فعالان كشور بايد رويكرد اقتصادى باشد. ما مى‌توانيم اقتصاد خودمان را شكوفا كنيم. تهديد مى‌كنند كه تحريم مى‌كنيم. تحريم نمى‌تواند به ما ضربه‌اى بزند. مگر تا حالا تحريم نكرده‌اند؟4

 

پی نوشتها:

1. بیانات در دیدار كارگران و فعالان بخش تولید كشور ۱۳۹۲/۰۲/۰۷

2. بيانات در ديدار رئيس‌جمهوری و اعضاى هيئت دولت‌ ۱۳۹۱/۰۶/۰۲

3. بیانات در دیدار كارگزاران نظام ۱۳۹۱/۰۵/۰۳

4. بيانات‌ در اجتماع زائران و مجاوران حرم مطهر رضوى‌ ۱۳۸۶/۰۱/۰۱

منبع: پایگاه حفظ و نشر آثار مقام معظم رهبری(مدظله العالی)


ادامه مطلب

 
 
[ دوشنبه 11 اسفند 1393  ] [ 11:38 AM ] [ فرزاداشرفی ]
نظرات 0

تنظیم و ویرایش: سایت الگوها مقدمه با توجه به تحریم‌های گسترده اقتصادی، نفتی، مالی، بانکی، دارویی و بهداشتی از سوی مستکبرانی چون آمریکا و کشورهای غربی که به ظاهر مدعی دفاع از حقوق بشر و برقراری امنیت و صلح در جهان هستند، باید با عزم و اراده ملی، و درایت و مدیریت عقلانی و مسئولانه بیش از پیش دولت و دستگاه‌های مربوطه، بار دیگر با پیروزی و سربلندی از این توطئه و دسیسه دشمنان قسم خورده اسلام، انقلاب و مردم شریف ایران، سربلند بیرون بیاییم. رسانه‌های گسترده دشمنان در سراسر جهان با شگردهای مختلف رسانه‌ای درصدد منزوی کردن و تحت فشار قرار دادن ملت ایران به منظور کوتاه آمدن از مواضع و حقوق خود در بهره‌گیری از انرژی صلح‌آمیز هسته‌ای هستند و متأسفانه نابخردی و ضعف برخی مسئولان در عدم برنامه‌ریزی مناسب اقتصادی و مدیریت هوشمندانه در خنثی کردن این توطئه‌ها، سبب شده است تا بار بیشتری بر دوش مردم عزیز تحمیل شود. اقتصاد ایران دارای بخش‌ها و ظرفیت‌های اقتصادی بالقوه‌ای است که نیازمند یک برنامه بلندمدت و همه جانبه‌نگر در بهره‌گیری از این ظرفیت‌ها، موهبت‌های الهی و منابع انسانی کارآمد است تا با تخصیص بهینه این منابع، آینده اقتصادی ایمن‌تر و پررونق‌تری را برای نسل‌های بعدی رقم زند و آنچه مسلم است آن است که تحریم‌ها به هیچ وجه تهدیدی برای اقتصاد ایران نیست مگر آنکه با مدیریت شتابزده و غیرمسئولانه و عدم توجه به ظرفیت عظیم اقتصاد ایران این امر رخ دهد. این مقاله با محوریت بررسی رهنمودها، بیانات و سیاست‌های مورد نظر رهبر فرزانه انقلاب در خصوص اقتصاد مقاومتی و الگوی سبک زندگی به عنوان سند راهبردی حرکت کشور، تدوین شده است.


ادامه مطلب

 
 
[ پنج شنبه 7 اسفند 1393  ] [ 12:28 PM ] [ فرزاداشرفی ]
نظرات 0

گزیده بیانات مقام معظم رهبری درباره وظیفه رئیس جمهور در تحقق اقتصاد مقاومتی

تنظیم و ویرایش: سایت الگوها

 

 

 

اقتصاد مقاومتی، مبنای سياستهاى اقتصادی

روزمرّه فكر كردن در مسائل اقتصادى، مضر است؛ تغيير سياستهاى اقتصادى به طور دائم، مضر است - در همه‌ى بخشها، بخصوص در اقتصاد - تكيه كردن بر نظرات غير كارشناسى، مضر است؛ اعتماد كردن به شيوه‌هاى تزريقىِ اقتصادهاى تحميلى شرق و غرب، مضر است. سياستهاى اقتصاد بايد سياستهاى «اقتصاد مقاومتى» باشد - يک اقتصاد مقاوم - بايد اقتصادى باشد كه در ساخت درونىِ خود مقاوم باشد، بتواند ايستادگى كند؛ با تغييرات گوناگون در اين گوشه‌ى دنيا، آن گوشه‌ى دنيا متلاطم نشود؛ اين چيزها لازم است. رئيس جمهورى كه مي خواهد اين كشور بزرگ را اداره كند، اين راه پرافتخار را به كمك مردم و براى مردم طى كند، بايد اين چنين خصوصياتى داشته باشد. رابعاً بايد تهذيب اخلاقى داشته باشد؛ نپرداختن به حواشى. اينها چيزهاى لازمى است. بنده توصيه‌ام به همه‌ى دولتها هميشه همين بوده است. مي دانيد من از دولتها و از رؤساى جمهور در طول اين سالهاى متمادى همواره حمايت كردم؛ توصيه هم كردم، در موارد متعدد و زيادى از آنها توضيح هم خواستم. تكيه اين بوده است كه براى مردم هزينه درست نكنند، مشكل درست نكنند، دغدغه‌آفرينى نكنند، مردم را دچار تشويش و نگرانى نكنند؛ البته وعده‌ى بيخود و بى‌مبنا هم ندهند، درِ باغ سبزهاى بى‌منطق هم باز نكنند؛ منطقى، معقول، منطبق با واقعيت و با توكل به خداى متعال حركت را پيش ببرند؛ ان‌شاءاللَّه در آينده هم بايد همين جور باشد.1

 


ادامه مطلب

 
 
[ پنج شنبه 7 اسفند 1393  ] [ 12:24 PM ] [ فرزاداشرفی ]
نظرات 0

تنظیم و ویرایش: سایت الگوها

اقتصاد مقاومتی، الگویی بومی برای حل مسائل اقتصادی کشور است که بر اساس آن نظامات اقتصادی کشور با هدف ایجاد ثبات، پایداری و آرامش در اقتصاد اصلاح و متحول می شود. بنابراین ویژگی اول اقتصاد مقاومتی، ایجاد یک اقتصاد مقاوم، باثبات و پایدار است. در اقتصاد مقاومتی، بر خلاف اقتصاد غربی، عده معدودی سرمایه دار نمی توانند با جا به جا کردن پول، قیمت های ارز، طلا، و کالاهای مصرفی مردم را مدام بالا یا پایین ببرند.

بحران اقتصادی که در غرب رخ داده نشان می دهد مدل اقتصاد سرمایه داری نیز نتوانسته ثبات و آرامش را در اقتصاد ایجاد نماید بطوریکه بانک ها و سرمایه داران بزرگ می توانند موجب بی ثباتی و بحران در اقتصاد شوند و هیچ هزینه ای هم متوجه خود این ها نشود، در مقابل دولت های غربی هزینه این بحران اقتصادی را با افزایش مالیات ها از مردم عادی می گیرند. بنابراین در اقتصاد مقاومتی ساز و کارهایی طراحی می شود که آرامش و ثبات اقتصادی به زندگی مردم بازگردد.

ویژگی دیگر اقتصاد مقامتی، کاهش وابستگی اقتصادی کشور است. کشور ایران، با برخورداری از زمین های حاصلخیز کشاورزی، کشاورزان زحمت کش، منابع معدنی و انرژی فراوان، نیروی کار جوان و فعال، قشر دانشگاهی، تحصیلکرده و متخصص، مدیران توانمند و کارآمد و کارگران سخت کوش، نبایستی در تامین نیازهای اصلی خود به کشورهای خارجی وابسته باشد. چرا که نتیجه این وابستگی، بیکاری کارگر، مهندس، از دست رفتن نیروی کار و سرمایه ایرانی است. اینکه کشور ما در زمانی اقتصاد سرمایه داری را آن هم به طور ناقص تقلید کرده باعث شده امروز ما در تمامی حوزه های راهبردی وابسته باشیم. بنابراین در یک اقتصاد مقاومتی، در عین اینکه به دنبال افزایش تجارت و مبادله با کشورهای دیگر هستیم، به صورت همزمان به دنبال کاهش وابستگی های راهبردی و بهره گیری از مزیت های خدادادی کشور نیز می باشیم.


ادامه مطلب

 
 
[ پنج شنبه 7 اسفند 1393  ] [ 12:22 PM ] [ فرزاداشرفی ]
نظرات 0

نویسنده: منصور ملکی

تنظیم و ویرایش: پایگاه الگوها

امسال هم مزین به شعاری شد که وجهه‌ی اقتصادی آن تبلور ادامه‌ی تأکیدات راهبردی مقام معظم رهبری بر جهش اقتصادی و افزایش سطح تولید ملی است. تحلیل نام‌گذاری‌ها و تأکیدات ویژه‌ی ایشان در چند سال اخیر، از طرفی نشان‌دهنده‌ی اهمیت تقویت بنیه‌ی اقتصادی نظام اسلامی است و از طرفی عمق بینش و نگاه راهبردی رهبر انقلاب را نشان می‌دهد.

مقوله‌‌ی اقتصاد و جهش سطح تولید ملی و رفع معضلات اقتصادی، همچون بیکاری و تورم و نیز اهمیت توسعه‌ی اقتصادی در مسیر دستیابی نظام اسلامی به مأموریت‌های متعالی خود، که همان بنای تمدن عظیم اسلامی است، نیازی به اثبات ندارد و واضح است که هر اصلاح و پیشرفتی در عرصه‌های اجتماعی، فرهنگی و سیاسی نیازمند داشتن توان و نیروی اقتصادی کافی در کشور است. قدرت اقتصاد یک کشور نیز متجلی در سطح تولید و توان رفع نیازهای اقتصادی در کنار حضور و مشارکت فعال در عرصه‌‌ی اقتصاد منطقه‌ای و بین‌المللی است.

از این منظر می‌توان مدعی شد که هر نوع حماسه‌سازی در اقتصاد، نهایتاً باید منجر به جهش ظرفیت‌های تولیدی و ایجاد جاذبه در زمینه‌ی فعالیت‌های تولیدی به جای سوداگری و سفته‌بازی شود. حماسه‌ی اقتصادی یعنی گذار از یک اقتصاد وابسته و آسیب‌پذیر در برابر نوسانات، به اقتصادی مقاوم که در آن زنجیره‌ی‌تولید در اقتصاد کامل و غیروابسته باشد و کشور بتواند ضمن پاسخ‌گویی به تقاضای داخلی، سهمی از مبادلات اقتصاد بین‌الملل را نیز به خود اختصاص دهد.

 

حماسه‌ی اقتصادی را می‌توان نتیجه و نمود عینی راهبرد اقتصاد مقاومتی دانست که می‌تواند ظرفیت‌های بالقوه‌ی اقتصاد را بالفعل کند و نهایتاً به جهش در سطح تولید ملی منجر شود. حماسه همچنان که از مفهوم لغوی آن برمی‌آید، بیانگر حرکتی شجاعانه همراه با امید به پیروزی در نبرد است. بنابراین دو رکن اصلی در حماسه‌ی اقتصادی،«جهادی شجاعانه» و «امید به پیروزی»در نبرد با دشمن است. از این حیث، باید حماسه‌ی اقتصادی را تداوم اقتصاد مقاومتی و تجلی آن را در رفتار اقتصادی و سیاست‌گذاری اقتصادی دانست.


ادامه مطلب

 
 
[ پنج شنبه 7 اسفند 1393  ] [ 12:20 PM ] [ فرزاداشرفی ]
نظرات 0

نویسنده: دکتر محمد سلیمانی* تنظیم و ویرایش: سایت الگوها مدتی است که نظریه اقتصاد مقاومتی توسط مقام معظم رهبری مطرح شده است. پرداحتن به این موضوع به دلایل مختلف امری مهم و ضروری است. از یک طرف دشمنان ملت ایران تلاش دارند تا نسبت به در هم ریختگی اقتصاد ایران اقدام کنند و از ناحیه اقتصاد، ضرباتی را به ملت شریف ایران اسلامی وارد کنند و از طرف دیگر مقاومت در اقتصاد نسخه ای کارساز برای عبور از این مرحله است. از سویی دیگر موضوع اقتصاد مقاومتی موضوعی بسیار بدیع و جدید و بکر است و تجربه منتشر شده مکتوبی در مورد آن وجود ندارد و قاعدتاً باید جوانب آن بررسی و مورد توجه قرار گیرد. از منظری دیگر برای کشور جمهوری اسلامی ایران که مصمم است اقتصاد تک محصولی و مبتنی بر درآمد نفت را متحول نموده و به سمت عدم وابستگی به نفت حرکت کند، موضوع اقتصاد مقاومتی یک راهکار و نقشه راه سازنده است. در اين مطلب چند ویژگی و بایدها و نبایدهای اقتصاد مقاومتی را مطرح مي‌کنم.


ادامه مطلب

 
 
[ پنج شنبه 7 اسفند 1393  ] [ 12:18 PM ] [ فرزاداشرفی ]
نظرات 0

نقش شركت‌های دانش‌بنیان در اقتصاد مقاومتی و ملزومات آن

گفتاری از حجت‌الاسلام‌ والمسلمین مصباحی‌مقدم*

ملت ایران كه پس از پیروزی انقلاب همه‌ی موانع را پشت سر گذارده، در آستانه‌ی دستیابی به دانش‌های بسیار پیشرفته با تهاجمی روبه‌رو شده است كه جلوگیری از پیشرفت بیشتر ایران را به هر نحو ممكن هدف قرار داده است. در این برهه‌ی حساس اگر بنا باشد نظام جمهوری اسلامی عقب‌نشینی كند، یقیناً حد توقفی برای این عقب‌نشینی نخواهد بود، بلكه باید در همه‌ی عرصه‌های دانش نوین عقب‌نشینی كند.

در این برهه دشمنان ما تنها به دنبال جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح‌های هسته‌ای نیستند، زیرا تمام تحلیل‌ها و اطلاعات خودشان نشان می‌دهد كه ایران به دنبال انرژی صلح‌آمیز هسته‌ای است. علاوه بر این، امروز كشورهای پیشرفته كه به دانش‌های نوین دست پیدا كرده‌اند و دنیا را به وسیله‌ی این دانش‌های پیشرفته در قبضه‌ی قدرت خودشان گرفته‌اند، جهان را به دو اردوگاه كشورهای بسیار پیشرفته و كشورهای عقب‌مانده تقسیم كرده‌اند تا دائماً این كشورها را وابسته به خود نگهدارند.

 


ادامه مطلب

 
 
[ پنج شنبه 7 اسفند 1393  ] [ 12:16 PM ] [ فرزاداشرفی ]
نظرات 0

آیا فشارهای اقتصادی غرب اثرگذار بوده است؟

نویسنده: مرتضی غضنفرنژاد

یکی از مسائلی که در باب تحریم باید به آن پاسخ داد آن است که وظیفه‌ی مردم در قبال تحریم‌ها چیست و این تحریم‌ها چه اثراتی در زندگی فردی و اجتماعی مردم دارد؟ آیا تحریم تنها یک مرحله و یک فشار است که مردم و انقلاب اسلامی باید آن‌ها را تحمل کنند یا آنکه گامی در جهت تحقق اهداف انقلاب اسلامی است. به عبارت دیگر، ثمرات حقیقی تحریم‌ها و تحمل آن‌ها برای کشور چیست؟

 

صبر بر مصیبت اقتصادی (تحریم) در اقتصاد مقاومتی

در ادبیات اسلامی، صبر بر مصیبت‌ها یکی از مراحل کمال شناخته شده است. مطابق حدیث شریف امام باقر (علیه السلام)، «الْکَمَالُ کُلُّ الْکَمَالِ التَّفَقُّهُ فِی الدِّینِ وَ الصَّبْرُ عَلَى النَّائِبَهِ وَ تَقْدِیرُ الْمَعِیشَهِ»[1] در مورد کمال انسان سه مرحله قابل احصا کردن است. نخست انسان باید برای رسیدن به کمال در دین تفقه کند و دستورات دینی را یاد بگیرد. به درستی که بدون فهم مناسب از دین و شناخت احکام الهی، راه رسیدن به سعادت و کمال میسر نخواهد بود. لذا انسان باید در حد توان خود، در دین تفقه کند و به شناخت وظایف خود نائل شود. در گام بعد، باید با شناخت صحیح دین، به اندازه‌داری در معیشت خود بپردازد و زندگی خود را بر اساس تعالیم اسلامی تنظیم کند. حیطه‌ی دیگری که در راه کمال مهم است، صبر در مقابل مصیبت‌هاست. بسیاری از افراد در زمان مواجهه با مصیبت، دین خود را از دست داده و کفران می‌کنند و بسیاری نیز از مواجهه با آن خودداری می‌کنند.

به بیان معصوم، انسان زمانی به کمال حقیقی خود می‌رسد که در مقابل مصیبت‌ها صبور باشد. با توجه به آنکه دامنه‌ی این مصایب بیان نشده است، می‌توان پا را از مصیبت‌های جانی فراتر نهاد و بیان کرد که برای انسان در بسیاری از زمینه‌ها، مصیبت‌هایی رخ می‌دهد و انسان باید در مقابل تمامی این مصیبت‌ها صبور باشد. در زمینه‌ی ‌اقتصادی انسان ممکن است با فقر مالی و مادی مواجه شود و از راه خدا و استقامت در آن استنکاف کند و همان طور که قرآن بیان می‌کند، «وَ أَمّا إِذا مَا ابْتَلاهُ فَقَدَرَ عَلَیْهِ رِزْقَهُ فَیَقُولُ رَبّی أَهانَنِ‏» (فجر: 16)[2] زمانی که بر او مصیبتی وارد شد، کفران خدا کند و خدا را متهم کند. کما آنکه در تجربه‌ی تاریخ نیز موارد بسیاری از بلایا و مصیبت‌های مالی بر مسلمانان بار شده است (همانند شعب ابی‌طالب) و مردم یا استقامت کرده و یا راه شیطان را در پیش گرفته‌اند. امروزه نیز تحریم‌ها و تنگناهای اقتصادی از بلایا و مصیب‌های اقتصادی است که با جامعه‌ی اسلامی ارتباط دارد. بر این اساس، مردم ایران زمانی که در مقابل تحریم‌ها به عنوان یک مصیبت اقتصادی ایستادگی نمایند و صبر پیشه کنند، این امر موجب می‌شود که نه تنها فرد فرد مردم به کمال خود نائل شوند، بلکه جامعه نیز در مسیر کمال خود قرار گیرد و به رشد و بالندگی خاص خود برسد.

بر همین اساس است که رهبری تأکید دارند که تحریم‌ها اثرگذار نخواهد بود و برای ما مفید خواهند بود، زیرا مؤمنین زمانی که بر مصیبتی صبر می‌کنند، به مرحله‌ی کمال خود نزدیک می‌شوند و لذا اگرچه در ظاهر با سختی و تنگنا رو‌به‌رو هستند، اما در واقع مراحل کمال خود را طی می‌کنند.

 

تقدیر معیشت مقاومتی

اما مطابق با حدیثی که در اول یادداشت به آن اشاره شد، صبر در برابر مصیبت، در کنار تقدیر معیشت بیان شده است. تقدیر معیشت در بیان روایات به معنی اندازه‌داری در زندگی مادی و حرکت در میان اسراف و تقتیر به طوری که هیچ انسانی گرفتار نشود تعبیر و تفسیر شده است. با توجه به اینکه در جامعه‌ی اسلامی مسیر کمال فردی از مسیر کمال اجتماعی جدا نیست و فرد نیز باید وظایف خود را در قبال اجتماع به درستی انجام دهد و در طرف دیگر نوسانات اجتماعی نیز بر زندگی او تأثیرگذار است، بر این اساس، زمانی که دامنه‌ی تحریم‌های اقتصادی و فشارهای مالی بر یک کشور اسلامی بیشتر می‌شود، این مسئله نیز بیشتر معنا پیدا می‌کند و مسلمانان نیازمند تقدیر معیشتی مقاومتی و متناسب با اقتضائات تحریم هستند که زندگی آن‌ها را متغیر می‌کند.

از این رو، می‌توان دو نوع تقدیر معیشت را برای مردم در راه رسیدن به کمال احصا کرد. نخستین نوع به اندازه‌داری در زندگی و مدیریت معیشت خانوار در قالب‌هایی برمی‌گردد که دین اسلام به آن‌ها اشاره کرده است و شامل طلب رزق، مدیریت مصرف، دوری از فقر و فهم اصول کسب‌وکار می‌شود که در هر شرایطی مؤمن باید به آن توجه کند.

اما زمانی که شرایط اقتصادی کشور تغییر می‌کند و کشور با تحریم‌های مختلفی مواجه است، این تقدیر معیشت نیز معنای متفاوتی پیدا خواهد کرد. اگر در حالت عادی رزق انسان در حدی است که بسیاری از نیازهای او مرتفع می‌شوند و زندگی راحتی دارد، زمانی که شرایط اقتصادی به دلایلی مثل تحریم یا خشک‌سالی سخت می‌شود، مطمئناً این مسئله در رزق او نیز مؤثر است و سطح زندگی او را کاهش می‌دهد و او نیز باید مطابق با همین نوسانات زندگی خود را تغییر دهد و خود را برای شرایط سخت شدن زندگی مهیا کرده باشد.

البته باید توجه کرد که آمادگی مردم برای مقاومت در شرایط مقاومتی، به معنای این نیست که مسئولین وظیفه‌ای در جهت بهبود معیشت مردم و افزایش سطح رفاه آن‌ها ندارند؛ بلکه این شرایط نیازمند آن است که مردم با تغییر اندازه‌داری در زندگی خود و اکتفا به سطح کفاف در زندگی و تحمل سختی‌ها و مصیب‌های اقتصادی در تقدیر معیشت خود، ‌حمله‌های دشمنان را خنثی کنند و مسئولین نیز وظیفه دارند که شرایط اقتصادی را برای زندگی بهتر مردم آماده کنند و ضربه‌های دشمنان را از طریق حمایت از تولید و مبارزه با دلالی و کاهش هزینه‌‌ی تولید و... خنثی کنند و نقاط ضعفی چون وابستگی به نفت و دلالی و... را مرتفع سازند.

وظیفه‌ی دیگر مردم در این شرایط، رسیدگی کردن به حال سایر مؤمنین و تبعیت از سیره‌ی معصومین (علیهم السلام) در شرایط تحریم و تنگناست که متأسفانه در مدت اخیر در کشور ما این امر تا حدودی نادیده گرفته شده است؛ یعنی اگر در کالایی کمبود وجود دارد، مسلمانان باید در صورتی که مازادی در خانه دارند، به فکر دیگران باشند و خود نیز با دلالی و گرانی مبارزه کنند و به آن دامن نزنند.

در زمان حضرت صادق (علیه السلام)، در مدینه خشک‌سالی می‌شود و گندم و جو، که از نیازهای اساسی مردم است، کم می‌شود و حضرت به جای آنکه در صف خرید گندم بروند تا نیازهای خود را برآورده کنند، حرکتی کاملاً خلاف این امر انجام می‌دهند که نیاز است مردم ما نیز آن را سرلوحه‌ی خود قرار دهند.

«عَنْ مُعَتِّبٍ قَالَ: قَالَ لِی أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع وَ قَدْ تَزَیَّدَ السِّعْرُ بِالْمَدِینَهِ کَمْ عِنْدَنَا مِنْ طَعَامٍ قَالَ قُلْتُ عِنْدَنَا مَا یَکْفِیکَ أَشْهُراً کَثِیرَةً قَالَ أَخْرِجْهُ وَ بِعْهُ قَالَ قُلْتُ لَهُ وَ لَیْسَ بِالْمَدِینَهِ طَعَامٌ قَالَ بِعْهُ فَلَمَّا بِعْتُهُ قَالَ اشْتَرِ مَعَ النَّاسِ یَوْماً بِیَوْمٍ وَ قَالَ یَا مُعَتِّبُ اجْعَلْ قُوتَ عِیَالِی نِصْفاً شَعِیراً وَ نِصْفاً حِنْطَهً فَإِنَّ اللَّهَ یَعْلَمُ أَنِّی وَاجِدٌ أَنْ أُطْعِمَهُمُ الْحِنْطَةَ عَلَى وَجْهِهَا وَ لَکِنِّی أُحِبُّ أَنْ یَرَانِیَ اللَّهُ قَدْ أَحْسَنْتُ تَقْدِیرَ الْمَعِیشَهِ»[3]

امام صادق (علیه السلام) به معتب، که غلام ایشان بودند، فرمودند که قیمت‌ها در مدینه بالا رفته است، به چه میزان غذا در نزد ما هست؟ گفتم که به اندازه‌ی یک ماه و بیشتر غذا داریم. حضرت فرمودند که برو بیرون و آن‌ها را بفروش و من گفتم که در مدینه غذایی نیست! (چطور آن‌ها را بفروشم.) حضرت فرمودند که آن‌ها را بفروش و زمانی که آن‌ها را فروختی، همانند مردم هر روز گندم بخر. سپس حضرت فرمودند که معتب غذای خانواده‌ی مرا نصف گندم و نصف جو قرار بده، به درستی که خداوند می‌داند که من می‌توانم به آن‌ها گندم بدهم، اما می‌خواهیم که خداوند مرا در حالی ببیند که اندازه‌داری در معیشت را به نحو احسن انجام داده‌ام.

این حدیث شریف بیانگر آن است که حضرت در مورد مصرف به اقتضائات زمان خود توجه کرده‌اند و در شرایط سختی، مراعات حال دیگران و سایر مردم را کرده‌اند. ایشان به جای آنکه به دنبال افزایش اندوخته‌ی خود باشند، تمام اندوخته را در شرایط سختی فروخته‌اند تا نیازهای مردم مرتفع بشود و همانند سایر مردم باشند. یعنی حضرت از اندوخته‌ی خود در شرایط قحطی صرف نظر کرده‌اند و برای تنظیم بازار و همراهی با مردم، تمام اندوخته‌ی خود را به بازار عرضه کرده‌اند تا هم بقیه یاد بگیرند و برای تعدیل بازار اندوخته‌هایشان را به بازار عرضه کنند و به دنبال انبار کردن و... نباشند و با هجوم به بازار موجب افزایش تقاضا و افزایش دوچندان قیمت‌ها نشوند و هم اینکه حضرت در این شرایط روزبه‌روز خرید می‌کرده‌اند تا برای سایرین مشکلی رخ ندهد و کمبودی در بازار ایجاد نشود.

اما در این میان، نکته‌ی قابل‌ تأمل‌تر آن است که در شرایط سختی و کمیابی، با وجود آنکه توانایی آن را داشته‌اند که از گندم (کالای خوب و باکیفیت) استفاده کنند، به غلام خود فرمان داده‌اند که هم از گندم خرید کند و هم جو بخرد تا نه تنها تقاضای گندم کاهش یابد، بلکه خانواده‌ی وی خود را برای مقاومت در شرایط سخت که می‌تواند مصیبت اقتصادی باشد مهیا کنند.

اما در کشور ما، عملکرد مردم کاملاً برعکس سیره‌ی معصوم است. متأسفانه در مدت اخیر که در کالاهایی نظیر مرغ، آجیل، برنج و... در بازار کمبود ایجاد شد، مردم سراسیمه به بازارها هجوم آوردند و چند برابر مایحتاج خود را خریداری کردند؛ تا جایی که میزان تقاضا در شرایط کمبود در برخی از کالاها، از حالت عادی نیز بیشتر شد و این به سودآوری دلالی و کمبود کالا دامن زد. اما بر اساس سیره‌ی توضیح داده‌شده، مناسب بود که مردم به بازارها هجوم نیاورند و نه تنها در حد نیاز خود از کالاهای موجود خریداری کنند، بلکه برای تعدیل شرایط اقتصادی، کمتر از نیاز خریداری کنند یا اگر ذخیره‌ای در خانه دارند، در اختیار سایر مردم قرار دهند. جای تأسف است که برخوردی نظیر برخورد حضرت صادق (علیه السلام) در زمان گرانی و کمبود در کشورهای توسعه‌یافته انجام می‌شود، ولی در کشور ما چنین عملکردی بسیار اندک رخ می‌دهد.

لذا اگر مسلمانان دو وظیفه‌ی خود در خصوص تقدیر معیشت مقاومتی، در کنار صبر در تحریم به معنای مصیبت اقتصادی را به درستی انجام دهند، این حرکت انقلابی، فهمی عظیم و کمالی صحیح در میان مردم ایجاد خواهد کرد و موجب رشد و کمال مسئولین و آحاد جامعه خواهد شد، زیرا مؤمن نه تنها خود را برای شرایط صلح و راحتی آماده کرده است، بلکه خود را برای شرایط سخت و مقاومتی نیز مهیا می‌کند.

 

پی‌نوشت‌ها:

[1]. امام باقر (علیه السلام) فرمودند: حقیقت کمال در سه چیز است،‌ فقیه شدن در دین، اندازه‌داری در زندگی و صبر بر مصیبت (الکافی، ط-الإسلامیه، ج‏ 1، 32).

[2]. اما زمانی که آزمایش می‌شود و رزقش تنگ می‌شود، بیان می‌کند که خداوند به من توهین کرده است.

[3]. کافی، ج 5، 166.

منبع: برهان

 


ادامه مطلب

 
 
[ پنج شنبه 7 اسفند 1393  ] [ 12:15 PM ] [ فرزاداشرفی ]
نظرات 0

نویسنده: مهیار حبیبیان

خودکفایی به حالتی اشاره دارد که به هیچ کمک خارجی، حمایت یا تعاملی برای بقا نیاز نباشد. بنابراین خودکفایی نوعی از خودمختاری شخصی یا جمعی است. خودکفایی در مفهومی ‌که به‌ کار برده می‌شود، به این معناست که درهای اقتصاد را ببندیم و آنچه مورد نیاز مردم در کشور است خود تولید کرده و مصرف کنیم.

خودکفایی به عنوان یک هدف، در زمان مرکانتالیست‌ها در سده‌های 17 و 18 میلادی مورد توجه بود و با ظهور علم اقتصاد و پیدایش اقتصاددانان کلاسیک، به حاشیه رفت. کسانی چون ریکاردو اثبات کردند که تجارت و دادوستد، باعث افزایش رفاه برای هر دو سو خواهد شد. موضوع جالب این بود که آن‌ها نشان دادند حتی اگر در کشوری امکان تولید ارزان‌تر همه‌ی کالاها نسبت به کشور دیگری وجود داشته باشد، باز هم همچنان امکان رسیدن به رفاه بیشتر برای آن‌ها ممکن است.بنا به باور شماری از کارشناسان، حداقل در خصوص برخی «کالاهای استراتژیک»، رسیدن به خودکفایی و قطع وابستگی به دیگران اهمیت بسیاری دارد و اقتدار ملی را برای آن کشور به ارمغان می‌آورد. از نظر دین مبین اسلام هم وابستگی نظام اسلامی به بیگانگان مذموم است.

کشورهایی چون الجزایر و هند پس از استقلال و بسیاری از کشورهای دیگر و حتی ایران پس از انقلاب، در این راه گام برداشتند. مابه‌ازای سیاسی چنین روندی، انزواگرایی است که‏ معمولاً با تبلیغ و اشاعه‌ی فکر زیربنایی نظام در خارج و تنقید از دیگر نظام‌های جهان همراه است.

از مهم‌ترین نکاتی که در مورد خودکفایی باید بدان توجه کرد، تکنولوژی و منابع مالی است. در خصوص تکنولوژی باید گفت کشوری که می‌خواهد سیاست خودکفایی را دنبال کند، باید از صنایع مادر و بالادستی قوی برخوردار باشد تا بتواند کالاهای سرمایه‌ای و استراتژیک را تولید کند و از طرفی هم باید دانش فنی ساخت انواع کالاهای مورد نیاز جامعه را در اختیار داشته باشد که بر اساس مشاهدات، باید گفت بیشتر کشورهایی که در مسیر خودکفایی گام برداشته‌اند، در این زمینه موفقیت چندانی به دست نیاورده‌اند. در صورت فقدان دانش فنی لازم، پیگیری سیاست خودکفایی با چالش جدی روبه‌رو می‌گردد. حتی اگر این کشورها بتوانند حداقل کالاهای مورد نیاز خود را با کیفیت پایین تولید کنند، کیفت پایین محصولات اجازه‌ی رقابت با کالاها در سطح بین‌المللی را به آن‌ها نمی‌دهد که نتیجه‌ی آن عدم توانایی ارزآوری تولیدات داخلی است.

اما مشکلات عامل سرمایه، در کشورهایی که به دنبال خودکفایی هستند (چون این کشورها عموماً کشورهای توسعه‌یافته‌ای نیستند)، از جمله مشکلات بخش مالی اقتصاد توسعه‌نیافته است و همین امر باعث می‌شود که بخش مالی نتواند منابع مالی را به طور مناسب به بخش صنعت (که برای اجری سیاست خودکفایی به شدت به آن نیاز دارد) برساند. از سوی دیگر، مشکلی که شاید مقدم بر مطلب فوق باشد، این است که اساساً در این کشور‌ها، منابع مالی چندانی نیز وجود ندارد که در صورت وجود بخش مالی توسعه‌یافته، بتواند به بخش صنعت منتقل شود. البته این امر برای کشورهایی که صادرات قابل توجهی از مواد خام، از قبیل نفت را دارند، درجه‌ی اهمیت کمتری دارد.

مسئله‌ی دیگری که پیرامون موضوع خودکفایی وجود دارد، اقبال عمومی یک ملت به کالاهای تولیدشده‌ی داخلی است. به عبارت دیگر، به نظر می‌رسد برای اجرایی شدن سیاست خودکفایی، نیاز به مشارکت و حمایت حداکثری مردم یک جامعه است؛ چرا که همان طور که گفته شد، معمولاً تولیدات کشورهایی که به دنبال خودکفایی هستند، از کیفیت بالایی برخوردار نیست و اگر مردم بخواهند در برابر پولی که می‌پردازند بهترین کالاها را (که عموماً از تولیدات خارجی هستند) استفاده کنند، یقیناً سیاست خودکفایی راه به جایی نخواهد برد.

البته شاید برخی معتقد باشند که می‌توان مرزها را به طور کامل بست و از ورود کالاهایی که مشابه داخلی دارند جلوگیری کرد که در این صورت، مطلب فوق منتفی خواهد بود؛ اما مطلب قابل توجه این است که در دنیای کنونی، با توجه به گستره‌ی روابط تجاری و بین‌المللی، چنین امری میسر نخواهد بود. بنابراین یکی از اصلی‌ترین مؤلفه‌های تحقق خودکفایی، مشارکت و حمایت مردم است.

 

چگونگی تحقق خودکفایی

برای تحقق خودکفایی چه موضوعی اولویت دارد؟ برای شروع پروسه‌ی خودکفایی از کجا باید شروع کرد؟ بخش مالی، دانش فنی یا... کدام مورد است که می‌تواند به مثابه‌ی یک نیروی محرکه، خودکفایی را به پیش براند؟

در پاسخ به پرسش فوق، باید گفت که اولویت در اجرای سیاست خودکفایی، حمایت همه‌جانبه از تولید ملی است؛ چرا که اگر برای مثال، شما منابع مالی فراوانی را به سمت تولیدات داخلی روانه کنید، تا زمانی که تولید داخلی به شدت درگیر قوانین دست‌وپاگیر است، نتیجه‌ی مناسبی حاصل نخواهد شد. همین مطلب را می‌توان برای تکنولوژی و دانش فنی هم مطرح کرد. در واقع حمایت از تولیدات داخلی، یک مفهوم بسیار گسترده‌ای است که می‌توان آن را به موارد متعددی، از جمله حمایت‌های قانونی، مثل معافیت‌های مالیاتی، وضع تعرفه‌های بالا بر کالاهای خارجی، دادن تضمین خرید (به ویژه در مورد محصولات کشاورزی) و... حمایت‌های مالی همچون اعطای تسهیلات ارزان، پرداخت یارانه‌های مستقیم و غیرمستقیم (مانند یارانه‌ی انرژی)، تخصیص ارز ترجیحی و... و حمایت از مصرف کالاهای داخلی که می‌توان از راه‌های مختلفی همچون توزیع بن برای کالاهای داخلی، تشویق به استفاده از کالاهای داخلی توسط رسانه‌ها و... آن را دنبال کرد، تعمیم داد.

در خصوص حمایت‌ قانون از تولید ملی، مطلب مهم دیگری که علاوه بر محتوای قانون مطرح می‌شود، پایداری قوانین است؛ یعنی اینکه مفاد قانون هر لحظه و هر روز عوض نشود و حالت پایدار داشته‏ باشد. دیگر اینکه اصول روابط اقتصادی در قوانین مصوبه باید روشن و مشخص باشد و بخشنامه‏هایی که‏ پیرامون آن صادر می‏شود، تکلیف همه‌ی‏ مرتبطین با آن را به طور قطعی روشن کند و در عین حال، جای تخلف از مفاد آن را برای‏ کسی باقی نگذارد.

با توجه به مطالب فوق، می‌توان گفت که تحقق خودکفایی (که شکوفایی تولید ملی بخشی از آن است) یک فرآیند بلندمدت و زمان‌بر است. البته این‌ بدین معنا نیست که باید از زمان کنونی غفلت ورزید، بلکه ضرورت سیاست‌های کوتاه‌مدت در کنار برنامه‌های بلندمدت، امری بدیهی به نظر می‌رسد. برای نمونه، می‌توان به وضعیت به‌وجود‌آمده به دلیل تحریم‌ها در کشور اشاره کرد. درست است که یک‌شبه نمی‌توان مشکلات به‌وجودآمده را مرتفع ساخت و تمام نیازهای داخلی را در داخل تولید کرد، اما پیگیری راهبردهای کوتاه‌مدت مثل تهیه‌ی کالاهای اساسی از واسطه‌های بین‌المللی، امری ضروری است؛ اما در همین شرایط هم باید به دنبال تحقق خودکفایی بود که برای مثال، می‌توان به سیاست تسهیل شرایط سرمایه‌گذاری، تشویق به مصرف کالاهای داخلی و دیگر مواردی که در شرایط کنونی امکان‌پذیر است اشاره کرد.

برای رسیدن به خودکفایی، باید از تمام ظرفیت‌های موجود در اقتصاد، به ویژه سرمایه و دانش فنی، استفاده کرد؛ چرا که هر چه بیشتر از پتانسیل‌های موجود استفاده شود (به این معنی که بهره‌وری افزایش یابد)، هم در کمیّت تولید و هم در کیفیت تولید مؤثر خواهد بود و موجب می‌شود ما هر چه بیشتر به خودکفایی نزدیک شویم. اگر ما در مسیر خودکفایی از تمام دانش فنی موجود در دانشگاه‌ها استفاده کنیم، می‌توانیم انتظار داشته باشیم که پس از گذشت زمانی، بتوانیم تغییر محسوسی در کیفیت کالاها ایجاد کنیم.

برای سرمایه هم همین موضوع مطرح است. اگر بتوان با سیاست‌های درست از تمام سرمایه‌هایی که در موارد غیرمولدی همچون طلا، زمین و دیگر دارایی‌های حقیقی (که ذره‌ای به تولید و درآمد ملی اضافه نمی‌کنند) انباشته شده‌اند، در راستای تحقق خودکفایی استفاده کرد، می‌توان شاهد ایجاد سرمایه‌های عظیم بود که می‌تواند تولید ملی را رونق بخشیده و زمینه‌ساز هر چه بیشتر تحقق خودکفایی گردد.

 

خودکفایی و اقتصاد مقاومتی

حال اگر بخواهیم به بررسی رابطه‌ی خودکفایی با اقتصاد مقاومتی بپردازیم، باید بگوییم هنگامی که مسئله‌ی مقاومت اقتصادی مطرح می‌شود، اولین مطلبی که به ذهن متبادر می‌شود این است که شرایط این اقتصاد یک شرایط ویژه‌ای است و این شرایط ویژه را نمی‌توان صرفاً با نظریه‌ی مزیت نسبی مورد تحلیل قرار داد؛ چرا که این شرایط بر اثر اختلافات سیاسی و ایدئولوژیک به‌وجودآمده و در این وضعیت، الزاماً همه به دنبال حداکثر کردن سود اقتصادی نیستند و منافع و اهداف دیگری را دنبال می‌کنند. بنابراین نمی‌توان با تحلیل‌های صرفاً اقتصادی، پیگیری سیاست خودکفایی را امری نادرست تلقی کرد، بلکه با بررسی شرایط تحریم می‌توان دریافت که یا باید در تولید کالاهای اساسی خودکفا شد یا اینکه دست از اهداف غیراقتصادی و ایدئولوژیک برداشت که این مستلزم یک قضاوت ارزشی است و با توجه به ارزش‌های انقلاب اسلامی، باید گفت که راه دوم راه قابل قبولی نیست.

حال که اهمیت و جایگاه خودکفایی روشن گردید، لازم است تا به وسیله‌ی یک مدیریت جامع، از تمام ظرفیت­ها و منابع فراوان موجود در کشور استفاده کرد تا بتوان زمینه را برای تحقق خودکفایی و سربلندی هر چه بیشتر جمهوری اسلامی ایران فراهم نمود.

منبع: برهان


ادامه مطلب

 
 
[ پنج شنبه 7 اسفند 1393  ] [ 12:12 PM ] [ فرزاداشرفی ]
نظرات 0

گفت‌وگو با عباس کشوری

اقتصاد مقاومتی و ضرورت توجه به آن برای شکوفایی هرچه بیشتر اقتصاد کشور در شرایط تحریم و تحقق حماسه اقتصادی مساله‌ای است که از دیدگاه اندیشمندان و کارشناسان بسیار حائز اهمیت است. در همین زمینه گفت‌وگو با عباس کشوری کارشناس بانکی و اقتصادی در پی می آید:

 

اهمیت اجرای مفاد سیاست های کلی اقتصاد مقاومتی چیست و چه منافعی را برای کشور به دنبال خواهد داشت؟

کشور ما در چند سال اخیر شرایط ویژه ای را پشت سر گذاشته است و ابرقدرتها برای اینکه استقلال ما را تحت الشعاع قرار دهند به نقاط ضعف ما حمله کرده اند که به لطف خدا و رهبری هوشمندانه کشور، در این زمینه هم علیرغم اینکه سودی نصیب دشمنان نشده، بلکه ضرر آن نیز متوجه آنها شده است.

با این مقدمه می توان اینطور اذعان کرد که سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی به دنبال این است که ما نقاط ضعف خود را شناسایی و با استفاده از نقاط قوتی که داریم، این نقاط ضعف را مرتفع کرده و فرصتهای جدیدی را به وجود آوریم، بنابراین می توان اینطور نتیجه گیری کرد که ما در شرایطی هستیم که برای حفظ استقلال خود، ملزم به اجرای سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی هستیم.

تجربه و اقداماتی که در ایران اسلامی در این خصوص در حال انجام است، قطعاً منحصر به فرد و نشات گرفته از یک الگوی بومی است. به طور حتم زمانی که این تجارب تبدیل به مستندات علمی شود، مرجعی برای تمامی کشورهای دنیا خواهد بود.

بنده به این موضوع اعتقاد دارم که با توجه به شکست نظامهای اقتصادی مطرح دنیا در طی سالهای اخیر از یک سو، و محدودیت و نزولی شدن میزان منابع اقتصادی از سوی دیگر، تمامی کشورهای دنیا در آینده ای نه چندان دور مجبور به اصلاح نظامهای اقتصادی خود بوده و اقتصاد مقاومتی می تواند الگوی مناسبی برای آنها باشد.

 

در خصوص شکست نظامهای اقتصادی مطرح دنیا در سالهای اخیر اشاره داشتید، می توانید توضیحات بیشتری ارائه کنید؟

نظام اقتصاد متمرکز که نمونه‌ای از دستور مطلق در اقتصاد است، ضمن اینکه در سال 1991 باعث فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی شد، به طور مطلق شكست خورد و از مباحث نظری اقتصاد کنار گذاشته شد.

در مقابل این نظام، نظام اقتصادی باز قرار دارد، که سردمدار آن ایالات متحده آمریکا هستند و در آن حرص و ولع، مصرف گرایی و اسراف و تبذیر حرف اول را می زند و فضاحت این نظام نیز، با بحرانهای اقتصادی که طی سنوات اخیر در آمریکا به وقوع پیوست، بیش از پیش نمایان شد.

از مهمترین اشكالات نظریه اقتصاد باز، ایجاد فاصله طبقاتی فاحش، بی‌عدالتی و عدم توجه بازار به بخشهای عمومی است.

خُب حالا در یک کشور که مورد تحریم ناجوانمردانه بیگانگان قرار گرفته است، الگویی جدید شکل می گیرد به نام اقتصاد مقاومتی، که در آن مواردی از قبیل مشارکت آحاد جامعه، اقتصاد دانش بنیان، رشد بهره وری، توسعه کارایی، افرایش تولید داخلی، تامین امنیت غذا و درمان، اصلاح الگوی مصرف و ... به چشم می خورد، اینها موضوعاتی هستند که جهانشمول هستند، اصلاح الگوی مصرف در سراسر دنیا بایستی اتفاق بیفتد، در غیر این صورت منابعی برای نسلهای آینده باقی نخواهد ماند، حال سوال اینجاست که آیا با محدودیت منابع اقتصادی در جهان، چاره ای جز تاسی از مضامین اقتصاد مقاومتی وجود خواهد داشت؟ مسلماً خیر. بنابراین افتخار ایران اسلامی این خواهد بود که در زمینه، پرچم دار بوده است.

در واقع اقتصاد مقاومتی ایده ای متفکرانه است که اگر مسئولان، دست اندرکاران، دانشمندان، نخبگان و پژوهشگران ما تلاشی برای ارائه راهکارهای اجرایی آن در زودترین زمان ممکن ارائه ندهند، ابرقدرتهای دنیا، ایده این نظام اقتصادی را از ما خواهند رُبود و تحت عبارتی دیگر، این مضمون را به نام خود ثبت خواهند کرد.

 

منظور شما این است که سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی علیرغم بومی بودن، می تواند مورد استفاده سایر کشورها هم باشد؟

البته که اینطور است، همانگونه که اشاره شد، مفاد سیاست های کلی اقتصاد مقاومتی، می تواند منشاء رفتارهایی باشد که مورد تایید جامعه بشری حقیقت جو است.

در کجای دنیا اصلاح وضعیت اقتصادی با رویکرد خودکفایی و مدیریت مصرف می تواند نامطلوب باشد؟ در حقیقت، اقتصاد مقاومتی پدیده ای است که ضمن دارا بودن مفاهیم بومی و ارزشی، مشترکاتی نیز با واقعیات و تجارب دنیا دارد.

نباید فراموش کنیم که سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی، کاملاً با نظام اقتصاد اسلامی هم سوئی و همخوانی دارند و قطعاً آموزه های دینی ما، تاکید بر اصول و ارزشهایی دارند که لایتغیر و جهانشمول هستند و سعادت بشریت را به دنبال خواهند داشت.

به زعم بنده در آینده ای نه چندان دور سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی زمینه ساز یک فرهنگ عمومی در سطح بین المللی می شود و این فرهنگ که مبتنی بر ارزشهای والای اسلامی است، پاسخگوی سوالات اساسی علم اقتصاد خواهد بود.

 

الزامات اجرای مفاد سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی چیست؟

بند 21 سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی به "تبیین ابعاد اقتصاد مقاومتی و گفتمان سازی آن بویژه در محیط‌های علمی، آموزشی و رسانه‌ای و تبدیل آن به گفتمان فراگیر و رایج ملی" اشاره دارد.

اهمیت و ضرورت اجرای سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی، باید برای آحاد ملت تبیین گردد.

الزام اساسی اجرای اقتصاد مقاومتی، تقسیم مسئولیت صحیح بین تمامی اقشار جامعه است، در واقع باید زمینه ای فراهم شود تا اقشار مختلف جامعه به این موضوع پی ببرند که اجرای سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی به نفع آنهاست و این امر مهم میسر نمی شود مگر اینکه ابعاد اقتصاد مقاومتی از سوی افراد ذی نفوذ جامعه به درستی تبیین شده و مزایای آن از طریق همه ابزارهای رسانه ای به سمع و نظر مردم برسد. پس از آن یا به طور همزمان بسترهای مورد نیاز برای اجرای هر یک از مفاد سیاست های کلی اقتصاد مقاومتی، مهیا گردد.

بنابراین باید به گونه ای عمل شود که حساسیت موضوع به درستی بیان شود تا یک شعور جمعی پشتیبان اجرای این سیاستها باشد. مادامی که عطشی فراگیر برای اصلاح ساختار اقتصادی کشور، از درون فرد فرد جامعه بر نخیزد، تحقق سیاست های کلی اقتصاد مقاومتی مشکل خواهد بود و ایجاد این عطش فراگیر بدون حمایت مسولان امکانپذیر نیست.

 

سخن پایانی

تجربه نشان داده است که تحقق موضوعات مهم، با شعار و برگزاری چند سمینار محقق نمی شود، بلکه به جای شعار دادن در این خصوص باید همه مردم، مسوولان و دستگاههای اجرایی وارد عرصه عمل شوند.

باید برای سرمایه های انسانی و مالی کشور برنامه ریزی شود و بسترهای لازم برای انجام فعالیتهای اقتصادی مهیا گردد.

نقش پررنگ مردم در اجرای سیاست های کلی اقتصاد مقاومتی نبایستی نادیده گرفته شود، اقتصاد مقاومتی یکی از مصادیق اقتصاد مردمی است.

برای تحقق سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی، لازم است که ملت غیور ایران، ضمن حمایت مسئولان و خدمتگزاران جامعه، وارد صحنه شوند و دست در دست هم، ایران اسلامی را بیش از پیش به سوی آبادانی سوق دهند.

منبع: خبرگزاری مهر


ادامه مطلب

 
 
[ پنج شنبه 7 اسفند 1393  ] [ 11:47 AM ] [ فرزاداشرفی ]
نظرات 0
.: Weblog Themes By Rasekhoon :.

تعداد کل صفحات : 6 ::      1   2   3   4   5   6  

درباره وبلاگ

باتوجه به بیانیه سال رهبرکبیرانقلاب اسلامی برآن شدم تاقدم کوچکی درراه ارتقاء سطح اقتصادی بردارم لذادرتدوین این وبلاگ اهتمام ورزیدم.
آخرين مطالب
آمار سایت
كل بازديدها : 52525 نفر
كل مطالب : 174 عدد
کل نظرات : 23عدد
آخرین بروز رسانی : شنبه 21 اسفند 1395