امام علی (ع)

سخنان آموزنده امیرالمومنین علی علیه السلام

رسیدگی به حال بیچارگان

امام به مالک اشتر می نویسد: «وَ تَفَقَّدْ اُمُورَ مَنْ لا یَصِلُ اِلَیْکَ مِنْهُمْ، مِمَّنْ تَقْتَحِمُهُ الْعُیُونُ وَ تَحْقِرُهُ الرِّجالُ؛ به مشکلات کسانی از مردم بیشتر رسیدگی کن که کمتر به تو دست رسی دارند و از کوچکی به چشم نمی آیند و دیگران آنان را کوچک می شمارند.»

 

چراغی که بیوه زنی بر فروخت بسی دیده باشی که شهری بسوخت

 

* * *

 

تیر دعای سحرِ بیوه گان

بگذرد از نُه سپر آسمان

 

 

http://www.hawzah.net


ادامه مطلب

[ جمعه 28 شهریور 1393  ] [ 10:57 AM ] [ م. ن. ] [ نظرات0 ]

آزمایش انسان ها

امیرمؤمنان علی علیه السلام شناختن حقیقت افراد را منوط بر گذر زمان و دگرگونی روزگار و رخدادها می داند و می فرماید: «فی تَقَلُّبِ الاَْحْوالِ عُلِمَ جَواهِرُ الرِّجالِ؛ گوهرهای افراد در دگرگونی احوال (دگرگونی روزگار و حوادث) شناخته می شود.»

 

خوش بود گر محک تجربه آید به میان تا سیه روی شود هر که در او غش باشد

* * *

 

 

روشن دلان همیشه به سختی به سر برند در سنگ، زندگی به سر آمد شرار را 

 

 

http://www.hawzah.net


ادامه مطلب

[ جمعه 28 شهریور 1393  ] [ 10:56 AM ] [ م. ن. ] [ نظرات0 ]

اعتدال در زندگی

در کار میانه رو بود سالم تر یعنی که بود خیر امور الاوسط

 

* * *

 

چو داری به دست اندرون خواسته زر و سیم و اسبان آراسته
هزینه چنان کن که بایدت کرد نباید فشاند و نباید فشرد 

این اشعار از این کلام امام علیه السلام الهام گرفته اند: «کُنْ سَمْحا وَلا تَکُنْ مُبَذِّرا وَ کُنْ مُقَدِّرا وَلا تَکُنْ مُقَتِّرا؛ بخشنده باش نه به حد تبذیر، و اندازه نگهدار، نه به حد بخل.»

 

http://www.hawzah.net


ادامه مطلب

[ جمعه 28 شهریور 1393  ] [ 10:54 AM ] [ م. ن. ] [ نظرات0 ]

عبرت از تاریخ

دل نبستن به دنیا و عبرت گرفتن از احوال و آثار گذشتگان، از موضوعاتی است که سخنوران مذهبی برای تنبیه و بیداری غفلت زدگان و ترغیب به ایمان به کار می گیرند. رودکی می گوید:

 

مجلس وعظ رفتنت هوس است مرگ همسایه واعظ تو بس است

 

و ناصر خسرو:

 

مرا این روزگار آموزگار است کزین بِهْ نیست مان آموزگاری

 

و الهی قمشه ای:

 

در دور زمان فراز و نشیب است هر لحظه کند حوادث ارشاد

 

و اشاره به این سخنان است: «... وَاعْتَبِرُوا بِما قَدْ رَأَیْتُمْ مِنْ مَصارِعِ الْقُرُونِ قَبْلَکُمْ قَدْ تَزایَلَتْ اَوْصالُهُمْ وَ زالَتْ اَبْصارُهُمْ وَ اَسْماعُهُمْ وَ ذَهَبَ شَرَفُهُمْ وَ عِزُّهُمْ وَانْقَطَعَ سُرُورُهُمْ وَ نَعیمُهُمْ فَبُدِّلُوا بِقُرْبِ الاْءَوْلادِ فَقْدَها وَ بِصُحْبَةِ الاَْزْواجِ مُفارَقَتَها لا یَتَفاخَرُونَ وَ لا یَتَناسَلُونَ؛ [ای بندگان خدا!]... و از آنچه بر گذشتگان شما رفت، عبرت بگیرید که چگونه بندهای بدن ایشان از هم جدا و چشمها و گوشهایشان زایل شد، و شرافت و شکوهشان از بین رفت و شادیها و خوشگذرانیهایشان از آنها جدا شد، پس نزدیکی فرزندان به دوری، و همنشینی با همسران به جدایی بدل شد. دیگر نه به هم می نازند و نه فرزندانی می آورند.»

 

http://www.hawzah.net


ادامه مطلب

[ جمعه 28 شهریور 1393  ] [ 10:53 AM ] [ م. ن. ] [ نظرات0 ]

استفاده از فرصت

ناصر خسرو شب و روز و سال و ماه را نابود کننده عمر می داند و عمر را به راه کوتاهی تشبیه می کند:

 

عمر مرا بخورد شب و روز و سال و ماه پنهان و نرم چون موشان و راسوان

 

* * *

 

بنگر که عمر تو به رهی ماند کوتاه، اگر تو اهل هُش و رأیی

 

سعدی در این زمینه می گوید:

 

عمر می بینم چون برق یمان می گذرد

تا دگر باد صبائی به چمن باز آید

* * *

 

 

سعدیا دی رفت و فردا همچنان موجود نیست در میان این و آن فرصت شمار امروز را

 

با این ابیات، می توان این حدیث را توضیح داد که: «فَاِنَّ غَدا مِنَ الْیَوْمِ قَریبٌ ما اَسْرَعَ السّاعاتِ فِی الْیَوْمِ وَ اَسْرَعَ الاَْیّامَ فِی الشَّهْرِ وَ اَسْرَعَ الشُّهُورَ فِی السَّنَةِ وَ اَسْرَعَ السِّنینَ فِی الْعُمُرِ؛ همانا که فردا به امروز نزدیک است. ساعتها در روز و روزها در ماه و ماهها در سال چه زود سپری می گردد و سالها در عمر چه زود به آخر می رسد.»

 

http://www.hawzah.net


ادامه مطلب

[ جمعه 28 شهریور 1393  ] [ 10:52 AM ] [ م. ن. ] [ نظرات0 ]

ارزش سخن

در مورد زبان و آفات و برکاتش در ادبیات فارسی مطالب گوناگونی بیان شده است. یکی از آنها، سخن سعدی در گلستان است:

 

تا مرد سخن نگفته باشد عیب و هنرش نهفته باشد

 

و یا:

 

سخندان پرورده پیرکهن بیندیشد آنگه بگوید سخن

 

این دو شعر را در تفسیر حکمت 148 نهج البلاغه می توان به کار برد؛ آنجا که حضرت می فرماید: «اَلْمَرْءُ مَخْبُوءٌ تَحْتَ لِسانِهِ؛ شخصیت مرد در زیر زبانش نهفته است.»

 

http://www.hawzah.net


ادامه مطلب

[ جمعه 28 شهریور 1393  ] [ 10:42 AM ] [ م. ن. ] [ نظرات0 ]

چرخش روزگار

یکی از ابیات مشهور حکیم فردوسی در مورد چرخش روزگار این بیت اوست:

 

چنین است رسم سرای درشت گهی پشت بر زین، گهی زین به پشت

 

و میرزا ابوالقاسم قائم مقام فراهانی هم می گوید:

 

روزگار است آنکه گه عزت دهد گه خوار دارد چرخ بازیگر از این بازیچه ها بسیار دارد

 

این دو بیت در توضیح این گفتار علوی است که فرمود: «أَلدَّهْرُ یَوْمانِ: یَوْمٌ لَکَ وَ یَوْمٌ عَلَیْکَ، فَاِذا کانَ لَکَ فَلا تَبْطَرْ وَ اِذا کانَ عَلَیْکَ فَاصْبِرْ؛ روزگار دو روز است: روزی برای کامرانی تو و روزی برای سختی و ناکامی توست. در روزی که برای خوشی تو باشد، ناشکری نکن و در روزِ سختی، شکیبا باش.»

 

http://www.hawzah.net


ادامه مطلب

[ جمعه 28 شهریور 1393  ] [ 10:36 AM ] [ م. ن. ] [ نظرات0 ]

گریز از معنویات

ناصر خسرو در مورد هجوم مردم و اشتیاق آنان به منافع مادی و حرکت کُند و باکسالتشان به سوی اعمال آخرت گفته است:

 

بس به گرانی روی گهی سوی مسجد سوی خرابات همچو تیر نشانه

 

و اشاره است به این کلام امام علیه السلام : «...اِنْ دُعِیَ اِلی حَرْثِ الدُّنْیا عَمِلَ وَ اِنْ دُعِیَ اِلی حَرْثِ الاْآخِرَةِ کَسِلَ؛ [انسان گمراه[ اگر به سوی زراعت دنیا [و سود مادّی [دعوت شود، انجام دهد و اما اگر به سوی زراعت آخرت [و مسائل معنوی [خوانده شود، کاهلی می کند [و با کسالت می رود].»

 

 http://www.hawzah.net


ادامه مطلب

[ جمعه 28 شهریور 1393  ] [ 10:35 AM ] [ م. ن. ] [ نظرات0 ]

اخلاص و دوری از ریا

حضرت در خطبه 76 نهج البلاغه می فرماید: «رَحِمَ اللّهُ اِمْرَأً... قَدَّمَ خالِصا وَ عَمِلَ صالِحا؛ خدا رحمت کند بنده ای را که... توشه خالصانه [و بدون ریا به درگاه خداوند] بفرستد و عمل نیک انجام دهد.»

 

سعدی می گوید:

 

کلید در دوزخ است آن نماز که در چشم مردم گذاری دراز

 

وی حتی شرمنده گناه را بهتر از عابد خودنما و ریاکار می داند:

 

گنهکار اندیشناک از خدای به از پارسای عبادت نمای

 

 

http://www.hawzah.net


ادامه مطلب

[ جمعه 28 شهریور 1393  ] [ 10:32 AM ] [ م. ن. ] [ نظرات0 ]

معرفت قبل از بندگی

فیض کاشانی درباره اینکه دین خداوند با شناخت او آغاز می شود، می گوید:

 

عرفان طلب نخست و پس آنگاه بندگی بی معرفت عبادت عابد تمام نیست

این بیت ناظر به این کلام مولاست که فرمود: «اَوَّلُ الدّینِ مَعْرِفَتُهُ؛ سرآغاز دین معرفت خداست.»

 

http://www.hawzah.net


ادامه مطلب

[ جمعه 28 شهریور 1393  ] [ 10:29 AM ] [ م. ن. ] [ نظرات0 ]

.: تعداد کل صفحات وبلاگ : 200 :. [ 1 ] [ 2 ] [ 3 ] [ 4 ] [ 5 ] [ 6 ] [ 7 ] [ 8 ]