امید و نا امیدی
چون خورشید یوسف در پس ابرهای غیبت فرو رفت، یعقوب هرگز امید خود را از دست نداد و از رحمت الهی و بازگشت یوسف ناامید نشد. و از خداوند درخواست میکرد که به زودی یوسف را ببیند.
عسی اللَّه ان یأتینی بهم جمیعاً.(197)
امیدوارم خداوند، همهی آنان را به من باز گرداند.
ولی در مقابل، برادران با این که او را نکشتند و در چاه انداختند به امید این که قافلهای، او را بیابد و با خود ببرد.
قال قائل منهم لاتقتلوا یوسف و القوه فی غیابت الجب یلتقطه بعض السیارة ان کنتم فاعلین.(198)
یکی از آنان گفت: یوسف را نکشید. اگر میخواهید کاری انجام دهید، او را در نهانگاه چاه بیافکنید تا قافلههایی، او را برگیرند (و با خود به مکان دوری ببرند).
با این حال، برادران، یوسف را فراموش کرده بودند. چون یعقوب، از یوسف یاد میکرد، وی را سرزنش میکردند.
قالوا تاللَّه تفتؤا تذکر یوسف حتی تکون حرضاً او تکون من الهالکین.(199)
گفتند: به خدا سوگند! تو آن قدر از یوسف یاد میکنی که ممکن است بیمار شوی یا هلاک گردی.
و لما فصلت العیر قال ابو هم انی لاجد ریح یوسف لولا ان تفندون قالوا تاللَّه انک لفی ضلالک القدیم.(200)
هنگامی که کاروان (از سرزمین مصر) بیرون آمد، پدرشان (یعقوب) گفت: اگر مرا به نادانی و کم خردی، متهم نکنید، (باید بگویم که) بوی یوسف را احساس میکنم. گفتند: به خدا سوگند! تو در همان گمراهی پیشینات هستی.
در مسألهی غیبت یوسف زهرا علیه السّلام نیز برخی که از هدایت الهی برخوردارند، پیوسته با امید به فضل خداوندی، ظهور او را انتظار میکشند و هرگز از رحمت الهی ناامید نمیشوند. در دعای عصر غیبت که از ناحیهی مقدسه رسیده است، چنین میخوانیم:
...و لا تنسناد ذکره و انتظاره والایمان به وقوة الیقین فی ظهوره والدعاء له و الصلاة علیه.(201)
(خدایا!) یاد او، انتظارش، ایمان به او، باور شدید به ظهور او، دعا برای او و توجه به او را در ما به فراموشی مسپار.
در مقابل، گروهی دیگر که خداوند بر دلهایشان قفل زده است و از درک حقایق ناتواناند، امیدی به آمدنش ندارند. حتی گاهی وجودش را انکار میکنند.
امام صادق علیه السّلام به زراره فرمود:
یا زرارة و هو المنتظر و هو الذی یشک الناس فی ولادته منهم من یقول مات ابوه فلا خلف له... و منهم من یقول ما ولد...(202)
ای زراره! او - حضرت مهدی (عج) - کسی است که آمدنش را انتظار میکشند. اوست که مردم در تولدش شک میکنند. برخی میگویند: پدرش از دنیا رفت و فرزندی نداشت... و برخی میگویند: هنوز به دنیا نیامده است....
